Кіріспе

Археологиялық орын

Экланум (сонымен қатар Аекуланум, Ἀικούλανον) – Оңтүстік Италиядағы Самниумның ежелгі қаласы, Беневентумнан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 25 км қашықтықта, Аппий жолы бойында орналасқан. Қала қазіргі Мирабелла Экланоның жанындағы Мирабелла асуында жатыр. Бүгінде бұл археологиялық саябақ.

Орналасқан жері

Aeclanum табиғи түрде қорғалған, белгілі бір дәрежеде, оңтүстік жағында Калоре өзеніне дейін тік беткеймен қорғалған, ал солтүстік жағы Аппий жолы өтетін жотаның басына қарай ашық жатқан. Бұл жол Лакус Ампсанкт арқылы Аквилония мен Венезияға дейін созылды. Апулияға апаратын тағы екі жол, олар Aequum Tuticum арқылы Люцерияға және Trivicum арқылы Herdoniae-ге дейін бұрылып кетті. Аэкланумнан Абеллинумға (қазіргі Атрипалда, Авеллиноның жанында) дейінгі жол да ежелгі бағытты ұстанған болуы мүмкін. Бүгінде қала қабырғаларының қираған қалдықтары, су құбыры, моншалар және амфитеатр сақталған; сондай-ақ 400-ге жуық жазу табылды. Қазба жұмыстары Римге дейінгі жерлесімнің ұзақ тарихын көрсетті.

Тарих

Аекланум – Хирпин тайпасының қаласы, бірақ Самнит соғыстарында есімдері тіркелмеген. Сулла б.з.б. 89 жылы оны қоршап, қорғаныс үшін салынған ағаш қабырғаларын өртеп басып алды және тонады. Қала тез жаңарып, жаңа бекіністер салынды, содан кейін муниципалитет мәртебесіне ие болды. Адриан Беневентумнан осы жерге дейінгі Аппия жолын жөндеп, оны рим колониясына айналдырды. 6-шы ғасырда Италияға Ломбардтардың шапқыншылығы кезінде Аекланум Беневенто герцогтығына қосылды, бірақ 663 жылы Констанс II басқарған Византия әскерлері басып алып, қиратты. Қала қайтадан гүлденбеді, 15 рим милі қашықтықта орналасқандықтан Квинтодецимо деп аталатын шағын ауылға дейін азайып қалды. Бүгінде Аекланум тұрақты епископтық емес, католик шіркеуі оны титулярлық орын ретінде тізімдеген.