Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Черногорияның қазіргі Конституциясын Черногорияның Конституциялық Парламенті 2007 жылғы 19 қазанда кезектен тыс сессияда қажетті дауыс санының үштен екісінің басымдылығын жинап, ратификациялады және қабылдады. Ол 1992 жылғы конституцияны алмастыра отырып, 2007 жылдың 22 қазанында ресми түрде жарияланды.
The current Constitution of Montenegro was ratified and adopted by the Constitutional Parliament of Montenegro on 19 October 2007 in an extraordinary session by achieving the required two thirds supermajority of votes. It was officially proclaimed on 22 October 2007, replacing the constitution of 1992.
Қаулылар
Конституцияда Черногория өзінің үкіметімен құрылған әлеуметтік әділеттілікпен азаматтық, демократиялық және экологиялық таза ел ретінде анықталады. Преамбулада Черногорияның ұлт өкілдері мен ұлттық азшылықтары ретінде Черногориялықтар, сербтер, босниялықтар, албандар, мұсылмандар, хорваттар және басқалар Черногорияның азаматы ретінде, азаматтық және демократиялық Черногорияға ерікті, тең және адал деп танылады. Осылайша үштен екілік басымдыққа қол жеткізілді және Конституция тиісті түрде ратификацияланды. Билік басындағы Черногория социалистерінің демократиялық партиясы (оның ішінде Хорватиялық азаматтық бастама) және Черногорияның социал-демократиялық партиясы, сондай-ақ оппозициялық "Өзгерістер қозғалысы", Босния партиясы және Черногорияның либералды партиясы Конституцияны қолдады. Черногорияның Социалистік халық партиясы, Халық партиясы, Демократиялық серб партиясы және сербтер тізімінің мүшелері оған қарсы болды. Бұл келісімге DPS, PzP, BS, DUA, AA және HGI қол қойды. Сонымен қатар, Черногорияның туы мен гербінен кресттер алынып тасталады және Венеция комиссиясы Сот кеңесінің жұмыс істеуін бақылайды. Сиништай кейіннен осы Конституция "болашақ ұрпақтар үшін және ертеңгі Черногория үшін жақсы" деп есептейді. Медоевич бұл Конституция барлық Черногория азаматтарының Конституциясы болатынын және оның мақұлдануы елге Еуропалық Одаққа кіруге көмектесетінін айтты. Сербия халық партиясының мүшесі Горан Данилович Конституцияны қабылдағаннан кейін елде саяси дағдарыстар мен шайқастар басталады деп сенетінін айтты, өйткені ол саяси татулыққа қол жеткізуге арналған емес. Данилович сондай-ақ жаңа Конституцияны Черногориядағы сербтерге қатысты кемсітушілік деп санайтынын мәлімдеді. Халық партиясының Драган Шочтың айтуынша, қабылданған Черногория Конституциясы жік салатын болып табылады. Албандық азшылық партиялары жаңа Конституцияны албан халқының мүддесіне қайшы деп санайды. Черногорияның Демократиялық лигасының жетекшісі Мехмет Барди Черногория үкіметі жаңа Конституцияны Черногориядағы Черногория албандарының қарым-қатынасын реттеу үшін пайдалану мүмкіндігін жіберіп алғанын мәлімдеді.
The Constitution defines Montenegro as a civic, democratic and environmentally friendly country with social justice, established by the sovereign rights of its government. The preamble identifies the nationalities and national minorities of Montenegro as Montenegrins, Serbs, Bosniaks, Albanians, Muslims, Croats and others as citizens of Montenegro, free, equal and loyal to a civic and democratic Montenegro. the two thirds supermajority was therefore achieved, and the Constitution duly ratified. The ruling Democratic Party of Socialists of Montenegro (which includes the Croatian Civic Initiative) and the Social Democratic Party of Montenegro, as well as the opposition Movement for Changes, Bosniak Party and the Liberal Party of Montenegro voted in favour of the Constitution. The Socialist People's Party of Montenegro, People's Party, Democratic Serb Party and members of the Serb List opposed it. This agreement had been signed by DPS, PzP, BS, DUA, AA and HGI. It also established that the crosses will be removed from the flag and coat of arms of Montenegro, and the Venice Commission will supervise how the judicial council functions. Siništaj later reported that he believes that this Constitution was made for "future generations and better for tomorrow's Montenegro". Medojević said that this will be the Constitution of all citizens of Montenegro, and its approval will help the country gain admittance to the European Union. Goran Danilović of the Serbian People's Party said he believed that political crises and battles would begin in the country after adoption of the Constitution because it was not designed to achieve political reconciliation. Danilović also announced that he believes the new Constitution to be discriminatory to Serbs in Montenegro. According to Dragan Šoć of the People's Party, the Constitution of Montenegro as adopted is divisive. The Albanian minority parties consider the new Constitution to be against the interests of the Albanian people. Mehmet Bardhi, leader of the Democratic League in Montenegro, announced that the Montenegrin government has missed the opportunity, through its lack of readiness, to use the new Constitution to fix Montenegrin Albanian relations in Montenegro.
Сербиямен одақ
Черногория Республикасының Конституциясын Черногория Парламенті 1992 жылдың 12 қазанында мақұлдады. Бұл Черногорияны Югославия Федеративтік Республикасының экологиялық және әлеуметтік демократиялық құраушы республикасы ретінде, серб тілі оның ресми тілі ретінде қалыптастырды. Подгорица штаттың астанасы ретінде анықталады. Билік оның азаматтарына тиесілі, олар оны Парламентке өкілдерді сайлау арқылы тікелей жүзеге асырады. Конституциялық мәртебедегі өзгерістерге немесе шекараларды өзгертуге қатысты шешімдер Черногория азаматтарының референдумда дауыс беруіне жатады. Қазіргі Конституцияда 121 бап бар.
The Constitution of the Republic of Montenegro was approved by Montenegro's Parliament on October 12, 1992. This established Montenegro as a democratic ecological and social constituent republic of the Federal Republic of Yugoslavia, with Serbian as its official language. Podgorica is defined as the state's capital. Power is vested in its citizens, who exercise it directly through the election of representatives to the Parliament. Decisions related to changes in constitutional status or to an alteration of borders are subject to a vote of the citizens of Montenegro exercised in a referendum. In the current constitution, there are 121 articles.
Социалистік республика
1974 жылы СФРЯ құрамындағы республика Конституциясы бекітілді. "Қор қараңғы Социалистік Республикасы" Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының конституциялық республикасы ретінде анықталды. Елорда Титоград болды (1992 жылдан бастап Подгорицаға қайтарылды). Черногория еркін, ұлттық емес азаматтық мемлекет ретінде анықталды, оның ресми тілі серб-хорват тілі болды.
The Constitution of the republic within SFRY was approved in 1974. The "Socialist Republic of Montenegro" was defined as a constitutive republic of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia. The capital was Titograd (since 1992, reverted to Podgorica). Montenegro was defined a free, non national civic state, with Serbo Croatian as its official language.