Кіріспе

Пайдалы қызмет - бұл оны ұстап тұрған адамға қандай да бір қаржылық пайда, артықшылық немесе пайда әкелетін лауазым. Егер ол қандай да бір сыйақы, қаржылық артықшылық, жеңілдік және т.б. алып келсе, ол кеңсе немесе пайда орнына айналуы мүмкін. Бұл бірқатар ұлттық конституцияларда атқарушы тағайындауларды атау үшін қолданылатын термин. Бірқатар елдер заң шығарушы органдардың мүшелеріне заң шығарушы органдардың тәуелсіздігін қамтамасыз ету және биліктердің бөлінуін сақтау құралы ретінде атқарушы билік алдындағы пайданы қамтамасыз ету қызметін қабылдауға тыйым салады.

Заң

Бұл термин Үндістан Конституциясының 102 (1) (а) бабында қолданылған, ол Үндістан парламенті мүшесінің оның иеленушісіне қаржылық артықшылық немесе пайда алуға мүмкіндік беретін лауазымға ие болуына тыйым салады. Бұл орталық/мемлекеттік басқарудағы лауазым, ол жалақы, жеңілдіктер мен басқа да жеңілдіктер береді. Бұзушылық кезінде алынған пайданың нақты мөлшері оның жіктелуіне әсер етпейді. Үндістанда кейбір лауазымдарды пайда табу кеңселері ретінде тіркелуден босату үшін 1950 және 1951 жылдары Парламент (талаптан шығаруды болдырмау) актісі қабылданды. Осы заңдардың барлығы 1959 жылғы Парламент (қатысуды болдырмау) Заңымен ауыстырылды. Аталған заңның 3-бөлімі бойынша кейбір лауазымдар иелерінің Парламент мүшелері болуына кедергі келтірмеді. Егер адам табысты қызмет атқарса, ол Лок Сабха депутаты болып саналады, бірақ қазіргі кезде 56 офицер осы мақсат үшін табысты қызмет атқарған деп есептелмейді. 2006 жылы заңға қайтадан өзгерістер енгізілді. Халық өкілдерінің өкілдігі туралы 1951 жылғы Заңның 9-бабы мен Конституцияның 191 (1) (а) бабы бойынша да өкілдер пайдаға қызмет атқара алмайды.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда бұл принцип бұзылды. Атқарушы билік заң шығарушы органда орналасқан, ал он тоғызыншы ғасырдан бастап министрліктерді әрдайым Парламент мүшелері немесе теңдер басқарды. 1919 жылға дейін министрлік қызметке тағайындалған парламенттік депутаттар Қоғамдық палатада отыру құқығынан айырылып, сайлау арқылы министрлікте қайта сайлануға мәжбүр болды. Бұл ереже 1975 жылғы Қоғамдық палатаның жарамсыздық туралы заңына сәйкес сақталған, онда парламенттің мүшесі ретінде қызмет етуге жарамсыз болатын бірқатар мемлекеттік лауазымдар көрсетілген. Бұл ережедің соңғы ізін Төменгі палатадан отставкаға кету процесінде көруге болады. 1624 жылғы Қоғамдар палатасының қарары бойынша, ешқандай депутат өз орнын тастай алмайды. Депутаттың орнынан түсуге ниет білдіргені ең алдымен, оның Корольдікке қарасты табысты қызметтен бас тартуы, осылайша, өз орнын босатуы тиіс. Отставкаға кетуге ниет білдірген мүшелер Чилтерн жүздерінің патшаның басқарушысы және сот орындаушысы немесе Норстстед билігінің патшаның басқарушысы және сот орындаушысы қызметіне тағайындалуды сұрайды. Бұл ескі лауазымдарға ешқандай жауапкершілік жатпаса да, олар заң талаптарына сай келеді және депутаттарды парламентте отыруға жарамсыз етеді, олардың зейнеткерлікке шығуына мүмкіндік береді.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ Конституциясы Конгресс мүшесінің атқарушы қызметке тағайындалуына екі жағдайда тыйым салады: егер атқарушы қызмет сол мүшенің Конгресстегі өкілеттігі кезінде құрылса немесе егер сол атқарушы лауазым үшін өтемақы сол мүшенің Конгресстегі өкілеттігі кезінде ұлғайтылса (бірақ Саксбе түзетуін қараңыз). АҚШ Конституциясы сондай-ақ атқарушы лауазымды адамның Конгресс мүшесі болуына тыйым салады. Нақтырақ айтқанда, I баптың 6-бөлімінің 2-тармағы: Ешбір сенатор немесе өкіл, ол сайланған уақыт ішінде, Құрама Штаттар билігі астындағы қандай да бір азаматтық қызметке тағайындалмауы керек, ол құрылған немесе оның жалақысы осындай уақыт ішінде өсті; және Құрама Штаттардағы қандай да бір лауазымды атқаратын адам, оның қызметінде болған кез келген уақытта, бірде-бір палатаның мүшесі бола алмайды. АҚШ Конституциясында "пайдаға арналған кеңсе" термині анықталмаған. Шын мәнінде, бұл термин жоғарыда аталған ережеде қолданылмайды. Алайда "пайданың кеңсесі" термині үш басқа ережеде айтылған. Біріншіден, импичмент кезінде сотталған адам екі шектеумен кездеседі: 1) қызметінен босату; және 2) лауазымға, абыройға, сенімге немесе пайдаға ие болу құқығынан айыру. Нақтырақ айтқанда, I баптың 3-бөлімінің 7-тармағы былай деп белгілейді: Импичмент туралы іс бойынша шешім қызметтен шығарудан және Құрама Штаттардағы кез-келген құрмет, сенім немесе пайда қызметіне ие болудан және пайдаланудан бас тартудан басқа нәрсеге қолданылмайды: бірақ сотталған Тарап, дегенмен, жауап береді және айыптау, сот, үкім және жазаға тартылады, Заңға сәйкес. Екіншіден, сенімгерлік қызмет атқаратын немесе пайда табуға қызмет атқаратын адам шетел мемлекеттерінен сыйлықтар, сыйақылар, лауазымдар немесе атақтар алады. Атап айтқанда, I баптың 9-бөлімінің 8-тармағы: "АҚШ-та ешқандай дворяндық атақ берілмейді және олардың қарамағындағы пайда немесе сенім қызметі бар ешкім Конгресс келісімінсіз кез келген патшадан, принстен немесе шет ел мемлекетінен кез келген сыйлық, сыйақы, лауазым немесе атақ қабылдамайды". Үшіншіден, сенімгерлік немесе пайда табуға бағытталған лауазымды атқаратын адамға президент сайлаушысы ретінде қызмет етуге тыйым салынады. Нақтырақ айтқанда, ІІ баптың 1-бөлімінің 2-тармағы: Әр штаттың Сенаторлар мен Конгресс өкілдерінің штаттың Конгресстегі барлық санына тең сайлаушылардың санын, оның заң шығарушы органы белгілейтін тәртіппен тағайындайды, бірақ сенатор немесе өкіл немесе Құрама Штаттардағы сенім немесе пайда кеңсесін иеленетін адам сайлаушы болып тағайындалмайды.