Кіріспе
Пайдалы қызмет - бұл оны ұстап тұрған адамға қандай да бір қаржылық пайда, артықшылық немесе пайда әкелетін лауазым. Егер ол қандай да бір сыйақы, қаржылық артықшылық, жеңілдік және т.б. алып келсе, ол кеңсе немесе пайда орнына айналуы мүмкін. Бұл бірқатар ұлттық конституцияларда атқарушы тағайындауларды атау үшін қолданылатын термин. Бірқатар елдер заң шығарушы органдардың мүшелеріне заң шығарушы органдардың тәуелсіздігін қамтамасыз ету және биліктердің бөлінуін сақтау құралы ретінде атқарушы билік алдындағы пайданы қамтамасыз ету қызметін қабылдауға тыйым салады.
An office of profit means a position that brings to the person holding it some financial gain, or advantage, or benefit. It may be an office or place of profit if it carries some remuneration, financial advantage, benefit etc. It is a term used in a number of national constitutions to refer to executive appointments. A number of countries forbid members of the legislature from accepting an office of profit under the executive as a means to secure the independence of the legislature and preserve the separation of powers.
Заң
Бұл термин Үндістан Конституциясының 102 (1) (а) бабында қолданылған, ол Үндістан парламенті мүшесінің оның иеленушісіне қаржылық артықшылық немесе пайда алуға мүмкіндік беретін лауазымға ие болуына тыйым салады. Бұл орталық/мемлекеттік басқарудағы лауазым, ол жалақы, жеңілдіктер мен басқа да жеңілдіктер береді. Бұзушылық кезінде алынған пайданың нақты мөлшері оның жіктелуіне әсер етпейді. Үндістанда кейбір лауазымдарды пайда табу кеңселері ретінде тіркелуден босату үшін 1950 және 1951 жылдары Парламент (талаптан шығаруды болдырмау) актісі қабылданды. Осы заңдардың барлығы 1959 жылғы Парламент (қатысуды болдырмау) Заңымен ауыстырылды. Аталған заңның 3-бөлімі бойынша кейбір лауазымдар иелерінің Парламент мүшелері болуына кедергі келтірмеді. Егер адам табысты қызмет атқарса, ол Лок Сабха депутаты болып саналады, бірақ қазіргі кезде 56 офицер осы мақсат үшін табысты қызмет атқарған деп есептелмейді. 2006 жылы заңға қайтадан өзгерістер енгізілді. Халық өкілдерінің өкілдігі туралы 1951 жылғы Заңның 9-бабы мен Конституцияның 191 (1) (а) бабы бойынша да өкілдер пайдаға қызмет атқара алмайды.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда бұл принцип бұзылды. Атқарушы билік заң шығарушы органда орналасқан, ал он тоғызыншы ғасырдан бастап министрліктерді әрдайым Парламент мүшелері немесе теңдер басқарды. 1919 жылға дейін министрлік қызметке тағайындалған парламенттік депутаттар Қоғамдық палатада отыру құқығынан айырылып, сайлау арқылы министрлікте қайта сайлануға мәжбүр болды. Бұл ереже 1975 жылғы Қоғамдық палатаның жарамсыздық туралы заңына сәйкес сақталған, онда парламенттің мүшесі ретінде қызмет етуге жарамсыз болатын бірқатар мемлекеттік лауазымдар көрсетілген. Бұл ережедің соңғы ізін Төменгі палатадан отставкаға кету процесінде көруге болады. 1624 жылғы Қоғамдар палатасының қарары бойынша, ешқандай депутат өз орнын тастай алмайды. Депутаттың орнынан түсуге ниет білдіргені ең алдымен, оның Корольдікке қарасты табысты қызметтен бас тартуы, осылайша, өз орнын босатуы тиіс. Отставкаға кетуге ниет білдірген мүшелер Чилтерн жүздерінің патшаның басқарушысы және сот орындаушысы немесе Норстстед билігінің патшаның басқарушысы және сот орындаушысы қызметіне тағайындалуды сұрайды. Бұл ескі лауазымдарға ешқандай жауапкершілік жатпаса да, олар заң талаптарына сай келеді және депутаттарды парламентте отыруға жарамсыз етеді, олардың зейнеткерлікке шығуына мүмкіндік береді.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ Конституциясы Конгресс мүшесінің атқарушы қызметке тағайындалуына екі жағдайда тыйым салады: егер атқарушы қызмет сол мүшенің Конгресстегі өкілеттігі кезінде құрылса немесе егер сол атқарушы лауазым үшін өтемақы сол мүшенің Конгресстегі өкілеттігі кезінде ұлғайтылса (бірақ Саксбе түзетуін қараңыз). АҚШ Конституциясы сондай-ақ атқарушы лауазымды адамның Конгресс мүшесі болуына тыйым салады. Нақтырақ айтқанда, I баптың 6-бөлімінің 2-тармағы: Ешбір сенатор немесе өкіл, ол сайланған уақыт ішінде, Құрама Штаттар билігі астындағы қандай да бір азаматтық қызметке тағайындалмауы керек, ол құрылған немесе оның жалақысы осындай уақыт ішінде өсті; және Құрама Штаттардағы қандай да бір лауазымды атқаратын адам, оның қызметінде болған кез келген уақытта, бірде-бір палатаның мүшесі бола алмайды. АҚШ Конституциясында "пайдаға арналған кеңсе" термині анықталмаған. Шын мәнінде, бұл термин жоғарыда аталған ережеде қолданылмайды. Алайда "пайданың кеңсесі" термині үш басқа ережеде айтылған. Біріншіден, импичмент кезінде сотталған адам екі шектеумен кездеседі: 1) қызметінен босату; және 2) лауазымға, абыройға, сенімге немесе пайдаға ие болу құқығынан айыру. Нақтырақ айтқанда, I баптың 3-бөлімінің 7-тармағы былай деп белгілейді: Импичмент туралы іс бойынша шешім қызметтен шығарудан және Құрама Штаттардағы кез-келген құрмет, сенім немесе пайда қызметіне ие болудан және пайдаланудан бас тартудан басқа нәрсеге қолданылмайды: бірақ сотталған Тарап, дегенмен, жауап береді және айыптау, сот, үкім және жазаға тартылады, Заңға сәйкес. Екіншіден, сенімгерлік қызмет атқаратын немесе пайда табуға қызмет атқаратын адам шетел мемлекеттерінен сыйлықтар, сыйақылар, лауазымдар немесе атақтар алады. Атап айтқанда, I баптың 9-бөлімінің 8-тармағы: "АҚШ-та ешқандай дворяндық атақ берілмейді және олардың қарамағындағы пайда немесе сенім қызметі бар ешкім Конгресс келісімінсіз кез келген патшадан, принстен немесе шет ел мемлекетінен кез келген сыйлық, сыйақы, лауазым немесе атақ қабылдамайды". Үшіншіден, сенімгерлік немесе пайда табуға бағытталған лауазымды атқаратын адамға президент сайлаушысы ретінде қызмет етуге тыйым салынады. Нақтырақ айтқанда, ІІ баптың 1-бөлімінің 2-тармағы: Әр штаттың Сенаторлар мен Конгресс өкілдерінің штаттың Конгресстегі барлық санына тең сайлаушылардың санын, оның заң шығарушы органы белгілейтін тәртіппен тағайындайды, бірақ сенатор немесе өкіл немесе Құрама Штаттардағы сенім немесе пайда кеңсесін иеленетін адам сайлаушы болып тағайындалмайды.
No Senator or Representative shall, during the Time for which he was elected, be appointed to any civil Office under the Authority of the United States, which shall have been created, or the Emoluments whereof shall have been encreased during such time; and no Person holding any Office under the United States, shall be a Member of either House during his Continuance in Office. The U. S. Constitution does not define the term "office of profit." In fact, that term is not even used in the above mentioned provision. However, the term "office of profit" is referred to in three other provisions. First, a person who is convicted upon impeachment faces two restrictions: 1) Removal from office; and 2) Disqualification to hold an office honor, trust or profit. Specifically, Article I, section 3, clause 7 provides:
Judgment in Cases of Impeachment shall not extend further than to removal from Office, and disqualification to hold and enjoy any Office of honor, Trust or Profit under the United States: but the Party convicted shall nevertheless be liable and subject to Indictment, Trial, Judgment and Punishment, according to Law. Second, a person holding an office of trust, or an office of profit, may receive presents, emoluments, offices, or titles from foreign powers with the consent of congress. Specifically, Article I, section 9, clause 8 provides:
No Title of Nobility shall be granted by the United States: And no Person holding any Office of Profit or Trust under them, shall, without the Consent of the Congress, accept of any present, Emolument, Office, or Title, of any kind whatever, from any King, Prince or foreign State. Third, a person holding an office of trust, or an office of profit, is prohibited from serving as a presidential elector. Specifically, Article II, section 1, clause 2 provides:
Each State shall appoint, in such Manner as the Legislature thereof may direct, a Number of Electors, equal to the whole Number of Senators and Representatives to which the State may be entitled in the Congress: but no Senator or Representative, or Person holding an Office of Trust or Profit under the United States, shall be appointed an Elector.