Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заң шығарушы немесе парламенттік заң
Legislative or parliamentary law
Заң шығару – заң шығару органы, парламент немесе осыған ұқсас басқару органы арқылы заңдарды тіркеу, қабылдау немесе жариялау процесі немесе нәтижесі. Заңнаманың бір бөлігі заңға айналу алдында заң жобасы деп аталуы мүмкін, ал ол қарастырылып жатқанда басқа мәселелерден ажырату үшін «заңнама» деп жиі айтылады. Заңнаманың мақсаттары алуан түрлі: реттеу, рұқсат беру, тыйым салу, (қаржы) қарастыру, санкциялау, беру, жариялау немесе шектеу. Ол заң актісіне сәйкес, атқарушы немесе әкімшілік органның қабылдаған актісінен ерекшеленеді.
Legislation is the process or result of enrolling, enacting, or promulgating laws by a legislature, parliament, or analogous governing body. Before an item of legislation becomes law it may be known as a bill, and may be broadly referred to as "legislation" while it remains under consideration to distinguish it from other business. Legislation can have many purposes: to regulate, to authorize, to outlaw, to provide (funds), to sanction, to grant, to declare, or to restrict. It may be contrasted with a non legislative act by an executive or administrative body under the authority of a legislative act.
Шолу
Нақты мәселені жан-жақты анықтау заң жобасын әзірлеу немесе түзету үшін қажет. Заңнамалық жұмысқа кіріскен кезде заң жобалаушылар мен саясаткерлер проблемалық мәселелерді шешудің ең тиімді жолдарын ескеруі керек. Заң жобасының тармақтарында санкциялар енгізу, жанама әрекеттерге бағыт беру, мемлекеттік органдарға өкілеттік беру сияқты мүмкін болатын шешімдер қарастырылуы мүмкін. Заңнаманы әдетте заң шығарушы органның мүшесі (мысалы, Конгресс немесе Парламент мүшесі) немесе атқарушы билік ұсынады, одан кейін ол заң шығарушы орган мүшелері тарапынан талқыланады және қабылдау алдында өзгерістер енгізіледі. Көптеген ірі заң шығарушы органдар бір сессияда ұсынылған заң жобаларының аз ғана бөлігін қабылдайды. Нақты бір заң жобасы ұсынылатыны көбінесе үкіметтің заңнамалық басымдықтарына байланысты болады. Заң шығару – үкіметтің үш негізгі функциясының бірі және көбінесе биліктердің бөлінуі принципі бойынша олар ерекшеленеді. Заң шығаруға ресми өкілеттік берілген адамдар заң шығарушылар деп аталады; үкіметтің сот жүйесі заңдарды түсіндіруге ресми өкілеттікке ие (заңды түсіндіруге қараңыз); ал үкіметтің атқарушы билігі тек заңда белгіленген өкілеттіктер мен шектеулер шегінде ғана әрекет ете алады, себебі заң – үкіметтің негізгі өкілеттіктерін орнату құралы болып табылады. Бұл функция мен рәсімдердің жауапкершілігі негізінен заң шығарушы органға жүктеледі. Дегенмен, кейбір жағдайларда заң шығару басқа органдар немесе тәсілдер арқылы жүзеге асырылады, мысалы, конституциялық заң немесе екінші деңгейдегі заң қабылданады. Мұндай заң шығарудың басқа түрлеріне референдумдар, кеңес бұйрықтары немесе ережелер жатады. Кейде «заңнама» термині осы жағдайлардың барлығын қамту үшін қолданылады, ал «негізгі заңнама» термині басқа түрлерді есепке алмау үшін пайдаланылуы мүмкін.
Legislation to design or amend a bill requires identifying a concrete issue in a comprehensive way. When engaging in legislation, drafters and policy makers must take into consideration the best possible avenues to address problem areas. Possible solutions within bill provisions might involve implementing sanctions, targeting indirect behaviors, authorizing agency action, etc. Legislation is usually proposed by a member of the legislature (e. g. a member of Congress or Parliament), or by the executive, whereupon it is debated by members of the legislature and is often amended before passage. Most large legislatures enact only a small fraction of the bills proposed in a given session. Whether a given bill will be proposed is generally a matter of the legislative priorities of the government. Legislation is regarded as one of the three main functions of government, which are often distinguished under the doctrine of the separation of powers. Those who have the formal power to create legislation are known as legislators; a judicial branch of government will have the formal power to interpret legislation (see statutory interpretation); the executive branch of government can act only within the powers and limits set by the law, which is the instrument by which the fundamental powers of government are established. The function and procedures are primarily the responsibility of the legislature. However, there are situations where legislation is made by other bodies or means, such as when constitutional law or secondary legislation is enacted. Such other forms of law making include referendums, orders in council or regulations. The term legislation is sometimes used to include these situations, or the term primary legislation may be used to exclude these other forms.
Заңнамаға жұртшылықтың қатысуы
Қазіргі заманғы барлық конституциялар мен негізгі заңдар халық егемендігінің ұғымы мен қағидасын қамтиды және жариялайды, бұл халықтың мемлекеттік биліктің немесе үкіметтік биліктің түпкілікті көзі екенін білдіреді. Халық егемендігінің ұғымы саяси мақсатта ұйымдастырылған қоғамда халықтың жалпы еркі – саяси іс-қимылдың жалғыз дұрыс өлшемі болып табылады. Оны тексеру және тепе-теңдік жүйесінің және өкілді демократияның маңызды құралы деп қарастыруға болады. Сондықтан, халық заң шығару процесіне тікелей қатысуға құқылы. Азаматтар мен олардың үкіметін, сондай-ақ заң шығарушыларды байланыстыратын осы рөл заңдылық ұғымымен тығыз байланысты. Заң шығару жүйесі мен саясатты қабылдау процесіне демократиялық бақылау, тіпті халықтың ұлттық заң шығару органы мен оның құрамын элементарлы деңгейде түсінуі кезінде де жүзеге асырылуы мүмкін. Азаматтық білім беру – халықтың заң шығару процесіне қатысуын және сенімін арттырудың маңызды стратегиясы.
All modern constitutions and fundamental laws contain and declare the concept and principle of popular sovereignty, which essentially means that the people are the ultimate source of public power or government authority. The concept of popular sovereignty holds simply that in a society organized for political action, the will of the people as a whole is the only right standard of political action. It can be regarded as an important element in the system of checks and balances and representative democracy. Therefore, the people are implicitly entitled even to directly participate in the process of law making. This role of linking citizens and their government and legislators is closely related to the concept of legitimacy. The exercise of democratic control over the legislative system and the policy making process can occur even when the public has only an elementary understanding of the national legislative institution and its membership. Civic education is a vital strategy for strengthening public participation and confidence in the legislative process.
Өлі хат
"Өлі әріп" термині күшін жоймаған, бірақ қолданылуын тоқтатқан, ескірген немесе енді қолданылмайтын заңнаманы білдіреді. Тұңғыш айтқанда, бұл заңның жойылғанын көрсетеді.
The term "dead letter" refers to legislation that has not been revoked, but that has become inapplicable or obsolete, or is no longer enforced. In more simpler terms, it means that the legislation is gone.