Кіріспе

Кейбір автомобильдерде апат туралы ақпаратты жазу құрылғысы оқиға деректерін жазу (EDR), нақтырақ автокөлік оқиға деректерін жазу (MVEDR), апат деректерін жазуға ұқсас, (ADR) кейде бейресми түрде автомобильдік қара қорап деп аталады (ұшуды тіркеушілердің жалпы лақап атымен ұқсас), кейбір автомобильдерге орнатылған құрылғы болып табылады. жол-көлік соқтығысуларына байланысты ақпаратты жазу. АҚШ-та ЭҚЖ федералды стандарттарға сәйкес болуы керек, ол АҚШ Федералды ережелері кодексінде сипатталған. Бұл термин әдетте қарапайым, бұзылмауға қарсы, оқу-жазу жады құрылғысын білдіреді. EDR-дің рөлі Еуропадағы цифрлық тахографтар немесе АҚШ-тағы электрондық журналды жазу құрылғысы сияқты жол жүру деректерін жазу құрылғыларына қарағанда шектеулі, оларды қара қорап немесе көлік құралындағы деректерді жазу құрылғысы деп те атауға болады. Қазіргі заманғы дизельді жүк көліктерінде EDR-ді қозғалтқыштағы электронды түрде байқалған проблемалар (көбінесе ақаулар деп аталады) немесе дөңгелектің жылдамдығының кенеттен өзгеруі тудырады. Осы жағдайлардың бірі немесе көбісі жазатайым оқиғадан кейін пайда болуы мүмкін. Бұл құрылғылардан алынған ақпаратты апаттан кейін жинап, машиналардың апат алдында, апат кезінде және оқиғадан кейін не істеп жатқанын анықтауға көмектесетін талдау жасауға болады.

Тарих

Көлік және автомобиль жолдары арқылы тасымалдауды қауіпсіз ету және өлім-жітім санын азайту үшін қажетті бірыңғай ғылыми апат деректерін құруға ұмтылысымен IEEE 2004 жылы IEEE 1616-ны іске қосты. Бұл MVEDR-ге арналған алғашқы әмбебап стандарт болды, ұшақтар мен пойыздардағы апаттарды бақылайтын сияқты. Жаңа стандарт автомобиль жолдары мен автомобиль жолдары көлік құралдарының барлық түрлері мен сыныптарына арналған, тосқауылданбауға және соқтығысудан қорғауға арналған жад құрылғыларының ең төменгі қызмет көрсету сипаттамаларын анықтайды. Бұл халықаралық протокол өндірушілерге автомобильдер, жүк көліктері, автобустар, жедел жәрдем, өрт сөндіру машиналары және басқа да көлік құралдарына арналған "қара қораптар" деп аталатын құрылғыларды жасауға көмектеседі. Ол 86 деректік элементтен тұратын дерек сөздігін қамтиды және құрылғының тіршілік етуін қамтиды. 2006 жылдан бастап АҚШ-та оқиғалар деректерін жазу құрылғыларында қандай деректерді жазу керектігін белгіледі, егер көлік құралында оқиғалар деректерін жазу құрылғысы болса, 49 CFR 563 американдық ережеде. 2021 жылдың наурызында Дүниежүзілік көлік құралдары ережелерін үйлестіру форумы оқиғалар деректерін жазу құрылғылары туралы БҰҰ-ның 160-шы ережесін қабылдады.

Нормативтік база

АҚШ 49/563.5 нормативтік-құқықтық базасында оқиға деректерін жазушы ретінде сипатталады: көлік құралындағы құрылғы немесе функция, ол көлік құралының динамикалық уақыт реті деректерін апат оқиғасының алдындағы (мысалы, көлік құралының жылдамдығы уақытқа қарсы) немесе апат оқиғасы кезінде (мысалы, дельта V уақытқа қарсы) апат оқиғасынан кейін алу үшін арналған уақыт аралығында тіркейді. Осы анықтаманың мақсаттары үшін оқиға деректері аудио және бейне деректерін қамтымайды.

Операция

Кейбір EDR-лер деректерді үнемі жазып отырады, апат тоқтағанға дейін алдыңғы бірнеше минутты ауыстырып жазады, ал басқалары апатқа ұқсас оқиғалар (мысалы, жылдамдықтың кенеттен өзгеруі) арқылы іске қосылады және апат аяқталғанға дейін немесе жазу уақыты аяқталғанға дейін жазуды жалғастыруы мүмкін. EDR-терде көптеген мәліметтер жазылуы мүмкін, мысалы, тоқтардың қолданылуы, соққы кезінде жылдамдық, руль бұрышы және апат кезінде қауіпсіздік белбеулерінің контурлары "жабылып" немесе "жабылып" көрсетілуі. Қазіргі EDR модульден қалпына келтірілгенге дейін ақпаратты EEPROM-да сақтап тұрады. Кейбір көліктерде байланыс жүйелері бар (мысалы, GM-дің OnStar жүйесі) кейбір деректерді, мысалы, әуе қалталары ашылғанын ескерту сияқты, қашықтағы жерге жібере алады. Автомобильдер мен жеңіл жүк көліктеріндегі ЭДР-лардың көпшілігі әсер ету жылдамдатуларын сезінетін және қандай шектеулерді (әуе қалталары және/немесе қауіпсіздік белбеуін қайырмаушы) іске қосуды анықтайтын ұстау жүйесінің басқару модуліне кіреді. Пайдалану (немесе пайдаланбау) туралы шешім қабылданғаннан кейін, егер әлі де қуат бар болса, деректер жадына жазылады. Ескі ЭДР-ден жүктелген деректер әдетте 6-8 беттік ақпаратты қамтиды, бірақ көптеген жаңа жүйелер көптеген дерек элементтерін қамтиды және бағаланатын көліктің маркасына / моделіне / жылына байланысты көбірек беттерді қажет етеді. EDR түріне байланысты, ол іске қосу файлын немесе іске қосу файлын немесе кейде екеуін де, басқалармен қатар, соқтығысу жағдайларына және олардың арасындағы уақыт аралығына байланысты қамтуы мүмкін. Деректі жазу құрылғысынан деректерді қалпына келтіруге болмайды. Бұл соқтығысудың бастапқы кезеңінде электр қуатының апатты жоғалуы болуы мүмкін. Мұндай жағдайда, тұрақтандыру жүйесінің басқару модулі конденсаторларындағы қуат қоры ауа қалталарын іске қосу арқылы толығымен сарқылуы мүмкін, бұл EEPROM-қа дерек жазу үшін жеткіліксіз қуат қалдырады. Модульдің дерек файлын жазуға сәтсіз болатын басқа да жағдайлар бар. Ауыр жүк көліктеріндегі EDR-дің көпшілігі қазіргі ауыр дизельді қозғалтқыштардағы отын құю уақытын және басқа функцияларды басқаратын қозғалтқыштың электрондық басқару модулінің (ECM) бөлігі болып табылады. EDR функциялары әр түрлі қозғалтқыш өндірушілері үшін әртүрлі, бірақ көпшілігі қозғалтқыш оқиғаларын таниды, мысалы, кенеттен тоқтату, майдың төмен қысымы немесе салқындатқыш жоғалуы. Detroit Diesel, Caterpillar Inc., Mercedes Benz, Mack Trucks және Cummins қозғалтқыштары осы функцияны қамтуы мүмкіндердің бірі болып табылады. Қатемен байланысты оқиға орын алса, деректер жадына жазылады. Дөңгелектің жылдамдығының төмендеуімен басталған оқиға сезілген кезде жадыға жазылған деректер шамамен екі минут ішінде көлік жылдамдығы, тежегіштің қолданылуы, тұтқаның қолданылуы және круиздік бақылау жағдайы туралы деректерді қамтиды. Деректерді кейінірек компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету мен тиісті қозғалтқыштың кабельдерін пайдалану арқылы жүктеуге болады. Бұл бағдарламалық құралдар жүргізушінің жұмыс уақытын, отын үнемдеуін, бос уақытын, орташа жүріс жылдамдығын және көлік құралын күтіп-ұстау мен пайдаланумен байланысты басқа да ақпаратты бақылауға мүмкіндік береді. Кейбір EDR-тер көліктің жылдамдығын тек оның ұзындығы бойынша ғана қадағалайды, ал бүйірінен қозғалғанда емес. Талдаушылар, әдетте, импульске, энергияға және қираған зақымдануға қарап, содан кейін жылдамдықты EDR-ден шығатын санмен салыстырады. EDR функцияларының әртүрлі түрлеріне қатысты көптеген түрлі патенттер бар.

Eaton VORAD зілзаладан сақтандыру жүйесінің деректері

Eaton Vehicle Onboard Radar (VORAD) Collision Warning System көптеген коммерциялық жүк көлігі компаниялары жүргізушілерге көмек көрсету және қауіпсіздікті жақсарту үшін пайдаланады. Жүйе алды және бүйірдегі радарлық сенсорларды қамтиды, олар жүк машинасының айналасындағы көліктердің болуын, жақындығын және қозғалысын анықтап, жүк машинасының жүргізушісін ескертеді. Сенсорлар жүк көлігінің алдындағы көлікке тым тез жақындап келе жатқанын немесе жақын маңдағы көлік қауіпті екенін анықтаса, VORAD жүйесі жүргізушіге көрнекі және дыбыстық ескерту береді. VORAD жүйесі сондай-ақ жүк көлігінің әртүрлі параметрлерін, оның ішінде көлік жылдамдығы мен бұрылу жылдамдығын, сондай-ақ көлік жүйелері мен басқару жүйесін бақылайды. Бақылаудағы деректерді VORAD жүйесі жинап алады және тіркейді. Осы бақылаудағы деректерді авария жағдайында алуға және талдау жасауға болады. Жазылған деректерді апатты тергеушілер мен сот-медициналық инженерлер апатқа дейін басқа көліктердің қозғалысы мен жылдамдығын, сондай-ақ олардың орналасуы мен жылдамдығын көрсету үшін пайдалана алады. Апат оқиғасын қалпына келтіруде VORAD жүйесі EDR жүйелерінен жоғары, өйткені VORAD басқа көліктерді бас көлікке қатысты бақылайды, ал EDR тек бас көлік туралы деректерді ғана тіркейді.

Қолданылуы

Іс-шара деректерін жазушылар 1993 жылғы маусымда Американың ашық дөңгелекті чемпионаты CART-те және 1997 жылы Формула-1 әлем чемпионатында енгізілді. Жарыс машиналарының қауіпсіздігі мен конструкциясын жақсарту үшін деректерді жинақтады

Пайдалану және құпиялылық мәселесі

Кейбір сот-медициналық зерттеулер ереже мен ережелерге қатысты жүргізілуде және автоөндірушілер мен апатты тергеушілерді құпиялылық мәселесі мен алынған EDR деректерін қасақана пайдалану туралы ескертеді. 90-жылдардың аяғынан бастап жеңіл көлік өндірушілері көптеген көліктерге электрондық деректерді жазуды (EDR) енгізді; оларды әдетте "қара қораптар" деп атайды. Көлік жүргізушілері үшін нұсқаулықта ескертулер мен ескертулер жазылғанмен, олардың көбісі көліктерінің жазбаларын сақтайтынын білмейді. Азаматтық бостандықтар мен жеке өмірді қорғау топтары деректі тіркеушілердің көлік пайдаланушыларына "жасқын" түсіруінің салдары туралы алаңдаушылық білдірді, әсіресе "деректердің иесі кім" деген мәселе әлі толық шешілмегендіктен, және жазылған деректерді сот ісінде дәлел ретінде пайдалану және апатқа ұшыраған көлік жүргізушісіне қарсы сақтандыру талаптары бойынша кейбір даулар туындады. Бірақ EDR деректерін азаматтық және қылмыстық сот ісінде пайдалану көбейіп келеді, өйткені олар апатты қалпына келтіруде сенімді эмпирикалық дәлелдемелердің көзі ретінде көбірек қабылданады. АҚШ-та кем дегенде 17 штаттың ЭДР-ге арналған арнайы заңдары бар. Жалпы, бұл мемлекеттік заңдар EDR-ге қол жеткізуді немесе қалпына келтірілген EDR ақпаратын пайдалануды шектейді. 2015 жылғы 4 желтоқсанда АҚШ-тың федералды жүргізушілердің құпиялылығы туралы заң қабылданды. Ол автокөлік құралының иесі немесе жалға алушысы ЭҚЖ жинаған деректердің иесі екенін атап өтті. Бұл деректерге қол жеткізу үшін тергеушіге: 1) дәлелдемеге қабылдау стандарттарына сәйкес сот немесе сот немесе әкімшілік билік органы рұқсат беруі керек; 2) көлік құралының иесі немесе жалға алушыдан жазбаша, электрондық немесе жазылған аудио келісім алу; 3) федералды заңмен рұқсат етілген тергеу немесе тексеру жүргізу; 4) автокөлік оқиғасына байланысты медициналық көмекті жеңілдету үшін қажет екенін көрсету; немесе 5) меншік иесінің / жалға алушының жеке ақпараты ашылмаса, жол қозғалысы қауіпсіздігі жөніндегі зерттеу жүргізу қажет. Канадада жеке өмірдің құпиялылығы күтілмейді деп саналады, өйткені EDR-де қамтылған ақпаратта "көлік жүргізушінің биологиялық өзегінің жеке деректері жоқ, бұл оның қадір-қасиетіне, мінсіздігіне және дербестігіне тікелей қауіп төндіреді. " деп жазылған.