Кіріспе
Аялон үңгірі (арабша / арамейше Shiha شيحا) - Израильдің Рамла қаласына жақын жердегі ірі әк тас үңгір. Толық қараңғы үңгірде фотосинтез мүмкін болмағандықтан, ішіндегі тамақ тізбегі тек химиялық синтезге қабілетті бактерияларға негізделген: бактериялар жер асты суларында бар органикалық емес заттарды тұтынады, содан кейін олар азық тізбегінің қалған бөлігі үшін органикалық азық көзі болады. 2021 жылы Айалон үңгірі әлемде белгілі 10 -дан аз осындай жер асты экожүйелерінің бірі болды, олардың әрқайсысы басқалардан айқын ерекшеленді. 2006 жылдың сәуір айында омыртқасыздардың сегіз жаңа түрі, төрт теңіз және тұщы судағы қаңқалылар, төрт құрлықтағы жануарлар, олардың бірі - соқыр шаян түрі , әлі де көп түрі табылуы күтілуде.
The Ayalon Cave (, Arabic/Aramaic, Shiha شيحا) is a large limestone cave near Ramla, Israel, with a worldwide unique ecosystem. As photosynthesis is not possible inside the completely dark cave, the food chain that developed inside is solely based on bacteria capable of chemosynthesis: the bacteria are consuming the anorganic matter available in the groundwater, and then themselves become the organic food source for the rest of the food chain. As of 2021, Ayalon Cave was one of less than 10 such subterranean ecosystems known in the world, with each of them being distinctly different from the rest. Eight new invertebrate species were discovered there in April 2006 four seawater and freshwater crustaceans along with four terrestial animals, one of them a species of blind scorpion – with many more expected to be discovered.
Табылды және сипаттама
Тарихшы Рой Маромның айтуынша, бұл жерде маңызды үңгірлер бар екені ежелгі адамдарға белгілі болған. XVI ғасырда бұл жер Mazraʽat šīḥah /Mazraʽat šīḥa/ [54] деп жазылған, ұңғыма фермасы, қуыс, арық, арамейше šyḥ, сайтта ондаған үңгірлер мен жер асты үңгірлері бар екендігіне дәлел болып табылады. 19 ғасырда бұл жер "муġur šīḥa" ("Шиха үңгірлері") деп аталды. Үңгір 2006 жылы карьерде кішкентай саңылау табылған кезде қайтадан ашылды. Терең үңгір, оның бұтақтарын қоса алғанда, Израильдегі үшінші ірі әкшене үңгір.
Маңыздылығы
Еврей университетінің профессоры Амос Фрумкиннің айтуынша, бұл үңгірдің ерекшелігі - оның үстінен шыққан суға қалың қабатты әктас тас өткізбейді. Ол өзінің күрделі азық желісі үшін зерттелді, ол миллиондаған жылдар бойы жарықсыз немесе органикалық азықсыз жер бетінен келіп, тек күкіртпен қоректенетін бактерия түріне негізделген, ол келесі жоғары деңгейдегі организмдер үшін қоректену үшін жалғыз органикалық зат ретінде қызмет етеді. Үңгір жер бетінде тіршілік ететін туыстары климаттың өзгеруі мен миллиондаған жылдар бойы болған апаттық оқиғалар салдарынан жойылған түрлерге экологиялық баспана ұсынды және аймақтағы ұзақ мерзімді экологиялық өзгерістерді зерттеу үшін бірегей үлгі ұсынады.