Кіріспе

Юра және креда дәуіріндегі птерозаврлар туысы Anurognathidae - Юра және креда дәуірінде Еуропа, Азия және мүмкін Солтүстік Америкада өмір сүрген шағын, қысқа құйрықты птерозаврлар туысы. Бес туысы белгілі: Анурогнатус, Германияның соңғы юра дәуірінен; Джехолоптер, Қытайдың орта және соңғы юра дәуірінен; Дендроринхоидтар, Қытайдың орта юра дәуірінен; Батрахогнатус, Қазақстанның соңғы юра дәуірінен; және Веспероптерил, Қытайдың ерте креда дәуірінен. Беннетт (2007) Mesadactylus, BYU 2024 холотипі, синсакрам, анурогнатидке тиесілі екенін ұсынды, бірақ бұл туыстықты басқа авторлар күмән келтірді. Мезадактил АҚШ-тың Юра дәуірінің соңғы Моррисон формациясынан шыққан. Анурогнатидтердің белгісіз қалдықтары Монғолияның Орта юралық Бахар Свита және Солтүстік Кореяның ерте кредалық кезеңінен де тіркелген.

Жіктеу

Anurognathidae туысына 1928 жылы Franz Nopcsa von Felső Szilvás Anurognathinae (ауысты Anurognathinae) деп атады, Anurognathus типтік тұқымдас болып табылады. Анурогнатидтер тұқымдасының атауын алғаш рет Оскар Кун 1967 жылы қолданған. Anurognathidae тұқымдасының филогенісі таласқа ұшырады. 2003 жылы Александр Келлнер мен Дэвид Унвин бұл топты түйін клады ретінде анықтады: Анурогнатус пен Батрахогнатустың соңғы ортақ ата-бабасы және оның барлық ұрпақтары. Кейбір талдаулар, мысалы Келлнердің (2003) талдаулары, оларды птерозаврлар ағашының ең базалық тобы ретінде көрсетеді. Унвин бұл топты өте базальды деп те тапты, ол Dimorphodontidae және Compylognathoididae арасында орналасқан. Алайда, "Dimorphodon weintraubi" түрінің Anurognathidae құрамындағы базалық орынға ауысуы бұл олқылықты жоюға көмектеседі және бұл топтың бұрын ойланғаннан ертерек, мүмкін ерте юра дәуірінде пайда болғанын көрсетеді. Pterosauria-ның Anurognathidae-ге қай тұсына жататынына байланысты "Dimorphodon weintraubi" тіршілігінің болуы ірі птерозавр кладтарының эволюциясының уақытына маңызды әсер етуі мүмкін, бұл үлгілерді одан әрі зерттеу птерозаврларды зерттеу үшін маңызды.

Өмір салты

Анурогнатидтер түнгі немесе таңғы жануарлар болған деп есептеледі. Көптеген анурогнатидтердің көздерінің үлкен сокеттері бар екендігі жарық аз ортада жұмыс істейтін теорияны қолдайды. Анурогнатидтердің тістері олардың көбінесе жәндік жейтінін көрсетеді, бірақ олардың кейбіреулерінде Батрахогнатус және Джехолоптер сияқты жемшөп таңдау мүмкіндігі көбірек болған болуы мүмкін, олар балық жейтін деп болжанады. Кем дегенде, кейбіреулері, мысалы, Vesperopterylus, ағашқа тән, бұтақтарды ұстауға арналған тырнақтары бар. 2020 жылы осы зерттеуге жауап жарияланды, онда анурогнатидтерде байқалған құрылымдар шын мәнінде актинофибрилдердің ыдырауының нәтижесі болды: қанатты нығайту және қатаңдату үшін қолданылатын талшық түрі. Алайда, оған жауап ретінде 2018 жылғы мақаланың авторлары құрылымдардың патогейден тыс жерде болуын және Jeholopterus ningchengensis және Sordes pilosus-те актинофибрилдер мен талшықтар болуын көрсетеді. 2018 жылғы зерттеуде анурогнатидтерде кездесетін түрлі пішінді құрылымдар да әртүрлі "пішінді" формаларды тудыратын ыдырау түрін қажет етеді. Сондықтан олар құрылыстардың ең жұмсақ түсіндірілуі - олар жіп тәрізді протоқуыршақтар деген қорытындыға келеді. Бірақ Лилиана ДАльба екі анурогматид үлгісіндегі сақталған тері-құрылыстардың сипаттамасы әлі де жалпы морфологияға негізделгенін атап өтті. Ол сондай-ақ, Птероринхтың Ornithodirans-пен ортақ шығу тегі бар деген талапты қолдау үшін қауырсын бар деп сипатталғанын, бірақ бірнеше авторлар қарсы болғанын айтады. Оның қауырсынға ұқсас екендігін тек сканерлік электронды микроскоп арқылы ғана анықтауға болады.