Кіріспе

Стандартты ажыратымдылықтағы бейне үшін сигнал форматы. S Video (кейде бөлек бейне, Y/C деп, ал қате түрде Super Video деп аталады) – стандартты ажыратымдылықтағы бейнені, әдетте 525 немесе 625 жолмен тасымалдайтын аналогтық бейне сигнал форматы. Ол бейне лумасын және хроминансты екі бөлек арнада кодтайды, бұл барлық бейне ақпаратын бір арнада кодтайтын композиттік бейнеге қарағанда жоғары бейне сапасына қол жеткізеді. Сонымен қатар, композиттік бейнеде жиі кездесетін нүктелі бұзылыстар сияқты бірнеше визуалды кемшіліктерді жояды. Композиттік бейнеге қарағанда жақсартылғанымен, S Video-ның түс ажыратымдылығы үш арнада кодталатын компоненттік бейнеге қарағанда төмен. 1979 жылдың соңында Atari 800 алғаш рет Chroma/Luma бөлек шығысын ұсынды. Дегенмен, S Video 1987 жылы JVC компаниясы S VHS (Super VHS) форматын ұсынғанға дейін кеңінен қолданылмады, сондықтан оны кейде Super Video деп жаңылыстырады. Цифрлық бейнеге көшуден бұрын S Video форматы тұтынушылар арасында кеңінен қолданылған, бірақ YPbPr немесе компоненттік бейне әдетте артықшылық берілген кәсіби студияларда сирек қолданылды.

Өмірбаян

Стандартты аналогты теледидар сигналдары тарату барысында бірнеше өңдеу кезеңдерінен өтеді, олардың әрқайсысы ақпаратты жоғалтады және түсірілген суреттердің сапасын төмендетеді. Сурет бастапқыда RGB нысанында тіркеледі, содан кейін YPbPr деп аталатын үш сигналға өңделеді. Бұл сигналдардың біріншісі Y деп аталады, ол суреттің жалпы жарықтығын немесе люманы құрайтын формулаға негізделген үш бастапқы сигналдан жасалады. Бұл сигнал дәстүрлі қара-ақ теледидар сигналына ұқсас және Y/C кодтау әдісі кері үйлесімділікті қамтамасыз етудің кілті болды. Y сигналы жасалғаннан кейін, ол көк сигналдан Pb және қызыл сигналдан Pr алу үшін азайтылады. Экранда көрсету үшін бастапқы RGB ақпаратын қалпына келтіру үшін сигналдар Y-мен қосылып, бастапқы көк және қызыл түстерді құрайды, содан кейін олардың қосындысы Y-мен қосылып, жасыл түс қалпына келтіріледі. Үш компоненттен тұратын сигналды бастапқы үш сигналды RGB-дан тарату оңай емес, сондықтан қосымша өңдеу қажет. Бірінші қадам – Pb және Pr сигналдарын біріктіріп, хроминанс үшін C сигналын жасау. Сигналдың фазасы мен амплитудасы екі бастапқы сигналды көрсетеді. Бұл сигнал радиохабар тарату талаптарына сәйкес келетін жолақтың енімен шектеледі. Соның нәтижесінде алынған Y және C сигналдары біріктіріліп, композиттік бейне құрылады. Композиттік бейнені ойнату үшін Y және C сигналдарын бөлу қажет, бірақ бұл артефакттарды қоспай жасау қиын. Осы қадамдардың әрқайсысы қасақана немесе кездейсоқ сапаның жоғалтуына ұшырайды. Соңғы суреттегі сапаны сақтау үшін кодтау/декодтау қадамдарын мүмкіндігінше азайту қажет. S Video осы мәселені шешуге бағытталған тәсіл. Ол C мен Y араласуын және ойнату кезінде оларды бөлуді болдырмайды.

Сигнал

S бейне кабельі екі синхронды сигнал және жер жұптары арқылы бейнені таратады, олар Y және C деп аталады. Y – бұл люма сигналы, ол суреттің жарықтығын – немесе қара-ақ түсін – және синхрондық импульстерді тасиды. C – бұл хрома сигналы, ол суреттің түсін – хромациясын – жеткізеді. Бұл сигнал екі түрлі түс айырмашылығы компонентін қамтиды. Жарықтық сигналы композиттік бейнесигнал сияқты көлденең және тік синхрондық импульстерді тасиды. Композиттік бейнеде сигналдар әртүрлі жиіліктерде бірге өміршең болады. Мұны іске асыру үшін жарықтық сигнал төмен өткізгіш сүзгісінен өтеді, бұл кескінді бұрмалайды. S Video екеуін де бөлек сигнал ретінде сақтайтындықтан, жарықтыққа зиян келтіретін мұндай төмен өткізгіш сүзгісі қажет емес, бірақ хрома сигналдың өткізу қабілеті компоненттік бейнеге қарағанда шектеулі. Компоненттік бейнемен салыстырғанда, ол бірдей жарықтық сигналды жеткізеді, бірақ түс айырмашылығы сигналдарын Cb/Pb және Cr/Pr-ге бөледі, S Video-ның түс ажыратымдылығы 3.58 мегагерц (NTSC) немесе 4.43 мегагерц (PAL) субтасымалдаушы жиілігінде модуляциямен шектеледі. Бұл айырмашылық үйдегі бейнекассета жүйелерінде маңызсыз, өйткені түс VHS және Betamax жүйелерімен күрт шектеледі. Түс ақпаратын бір сигнал ретінде тасымалдау, түстерді белгілі бір тәсілмен кодтауды білдіреді, әдетте қолданылатын жергілікті стандартқа сәйкес NTSC, PAL немесе SECAM стандартына сәйкес.

Atari 800-дің нұсқасы

Atari 800 1979 жылдың соңында жеке-жеке Chroma/Luma шығару мүмкіндігін ұсынды. Сигналдар 5 тістік 180 градустық DIN коннекторының 1 және 5 ұяларына берілді. Дегенмен, Atari өзінің 8 биттік компьютерлер желісі үшін монитор сатпады.

4-шiлкендi мини-DIN

Төрт тіректі мини DIN коннекторы – бірнеше S Video коннекторларының ең көп таралған түрі. Дәл осындай шағын DIN коннекторы Macintosh компьютерлері үшін Apple Desktop Bus жүйесінде де қолданылады. Desktop Bus қажет болған жағдайда S Video үшін пайдаланылуы мүмкін. Басқа коннектор түрлеріне кәсіби S VHS машиналарында жиі қолданылатын жеті тіректі құлыпталатын дуб коннекторлары және S Video қосылым панельдері үшін жиі қолданылатын екі Y және C BNC коннекторлары жатады. Алғашқы Y/C бейне мониторлары көбінесе Y/C және композиттік бейне кірісі арасында ауыстырылатын фоно (RCA коннекторы) қолданған. Коннекторлар әр түрлі болғанымен, барлық типтердегі Y/C сигналдары үйлесімді. Шағын DIN тіректері нашар болғандықтан, кейде бүгіліп қалады. Бұл сигналдың түсінің жоғалуына немесе сигналдың бұзылуына (немесе жоғалуына) әкелуі мүмкін. Бүгілген тіректі түзеуге болады, бірақ оның үзіліп қалу қаупі бар. Бұл плагиндер әдетте S Video-мен үйлесімді жасалады және адаптер арқылы компоненттік бейне сияқты қосымша мүмкіндіктерді қамтиды. Олар міндетті түрде S Video емес, бірақ оларды осы режимде пайдалануға болады.

7-шiлкендi мини-DIN

Стандартты емес 7 тісті шағын DIN ұңғыштары (7P деп аталады) кейбір компьютерлік жабдықтарда (PC және Mac) қолданылады. 7P ұясы стандартты 4 тісті S Video ашасын қабылдайды және оған толық үйлесімді. Кейбір жағдайларда, композиттік сигналды беруді қосу немесе S Video сигналды өшіру үшін қалған тістік жерге қосу керек. Кейбір Dell ноутбуктерінде 7 тісті ұяда цифрлық аудио шығысы бар.

9-пиндлі видео кіріп/шығып

9 тістік жалғауыштар бейнесін енгізу және шығару мүмкіндігі бар графикалық жүйелерде қолданылады. Тағы да, өндірушілер арасында қай тістік нені істейтіні бойынша ешқандай стандарттау жоқ, және жалғауыштың екі белгілі түрі бар. Жоғарыдағы схемадан көрініп тұрғандай, S Video сигналдары сәйкес тістіктерде болғанымен, жалғауыштың ешбір түрі өзгертілмеген 4 тістік S Video штепсельін қабылдамайды, бірақ штепсельден кілтті алып тастау арқылы оларды орнатуға болады. Соңғы жағдайда, оны енгізген кезде штепсельдің дұрыс емес орналасуы және нәтижесінде кішкентай тістіктердің зақымдануы өте оңай болады.

SCART-пен салыстыру

Көптеген еуропалық елдерде S Video, HDMI пайда болғанға дейін теледидарларда кең таралған SCART ұңғыштарының басымдығы себепті, сирек кездесетін. Ойнатқыш SCART арқылы S Video сигналды жіберуі мүмкін, бірақ теледидардың SCART ұңғыштары әрқашан оны қабылдау үшін дұрыс қосылмаған болуы мүмкін, сонда дисплей тек ақ-қара суретті көрсетеді. Мұндай жағдайда, SCART адаптерінің кабелін өңдеу арқылы толық S Video үйлесімділігіне қол жеткізуге болады.