Кіріспе

Виджая Мулай (16 мамыр 1921 - 19 мамыр 2019) - деректі фильм түсіруші, кинотарихшы, жазушы, педагог және зерттеуші. Оны кино ортасында "Акка" деп атап жүрді. Сатьяжит Рей, Луис Малле, Минал Сен және басқа да кино қайраткерлерімен тығыз достық қарым-қатынасы оған үнді киносына ерекше көзқарас берді және оның жұмысына әсер етті. Оның шығармалары Үндістан мен басқа елдердің кинорежиссерлерінің Үндістанға деген көзқарасын қалыптастырды. Ол Ұлттық сыйлық иегері Сухасини Мулайдың анасы және жоғары энергия физигі Атул Гурту оның күйеу баласы. Виджая Мулай "Ек анек аур екта" атты анимациялық фильмі үшін естерде.

Өмір және мансап

Виджая Мулай Үндістанның Бомбей қаласында дүниеге келген.

Бомбей, Патна, Бихар

1940 жылы Виджая күйеуін Бихар штатының Патна қаласына көшіріп жіберді. Бомбейдің космополиттік көрінісімен салыстырғанда, ол тәуелсіздікке дейінгі Патнаны басқа ғаламнан келген жердей көрді. Бірақ Патна университеті әйелдерге жеке оқу орындарында оқуға рұқсат берді, ал Виджая бакалавриатқа оқуға түсті. Ағылшын фильмдері жексенбі күні таңертең қаладағы кинотеатрларда жартылай бағамен көрсетілді. Виджая өзінің махаббатқа толы өмірін киномен бастады.

Патнадан Лидске (Ұлыбритания)

1946 жылы ол Ұлыбританияның Лидс университетінде білім беру саласында магистрлік дәрежеге ие болды. Сол жерде Виджай қарапайым британдықтардың Үндістандағы ағылшын "Бура саабтарына" (Ұлы шеберлер) ұқсамайтынын түсінді. Виджая Мулайдың Ұлыбританиядағы күндеріндегі сұхбатынан Мен Ұлыбританияға британдықтарға қарсы отаршылдыққа қарсы және диплом алу үшін ғана бардым. Мен әрқашан сақ болдым, тіпті өзімді немесе Үндістанды қорлайтын сөздерге, тіпті ойдағыдай немесе шынайы сөздерге де ашуланатынмын. Бірақ мен көп ұзамай қарапайым ағылшын халқының өз елінде кездесетін "Бура сахибтер" секілді емес екенін білдім. Ұлыбританиядағы соғыстан кейінгі кинода "The Workers" Unity Theatre толық үйлерге ойнаған. Советтер Одағы мен Шығыс Еуропадан фильмдер жиі көрсетілді. Мен классикалық фильмдерді, эксперименталды фильмдерді және социалистік киноларды көрдім. Университет киносы қоғамына қосылу арқылы мен кино өнерін жақсырақ түсіндім. Кино көру менің көңіл көтеруімнің бір түрі болғанмен, кейіннен қатты құмарлана бастадым.

1959: Сатьяжит Рей және Үндістанның алғашқы кино қоғамы

1949 жылы Виджая Патнаға оралып, жергілікті кино қоғамында белсенді жұмыс істеді. 1954 жылы Үндістан үкіметі оны білім беру қызметкері етіп тағайындаған кезде ол Нью-Делиге көшіп келді. Виджая Дели кино қоғамын ашуға уақыт тапты және 1959 жылы сегіз кино қоғамы бірлесіп, Үндістан кино қоғамы федерациясын құрды. Сатьяжит Райының қайтыс болғаннан кейін Виджая ФФСИ президенті болып тағайындалды.

Үндістан киноцензурасы, Луис Малл және "Бейіт бұрғысы"

1962 жылы Виджая Бомбейге Орталық кино сертификаттау кеңесінде жұмыс істеуге жіберілді. Виджая Мулаймен сұхбаттасудан Бес жыл бойы мен Үндістан мен шетел фильмдерін бағалайтын комиссия мүшелерінің төрт мүшесімен бірге төрағалық етіп отырдым. Бұл маған киноның жұртшылыққа ұсынылуына қатысты панелдердің бейімділіктерін түсінуге көмектесті. Фильмдерді бақылау жөніндегі комитетпен жұмыс істегенім екі түрлі нәтиже әкелді. Әдетте мен қашып кететін фильмдерді көруге мәжбүр болдым. 1966 жылы Виджая Калькуттаға ауыстырылды, ал келесі жылы Луи Маль француз кино делегациясымен қалаға келді. Олар кездескенде, Малл бірден әйел цензорға қарсы болды. Бұл жек көрушілік Луи Маллдың 1995 жылы қайтыс болғанға дейін жалғасқан жақын достық қарым-қатынасына айналды. Сатьяжит Рей мен Луис Малл Виджаяға өзінің алғашқы "Көлдің бұрыны" атты фильмін түсіруге көмектесті. Маль Франциядан теріс материал жіберді, Рей оған пікір білдірді. Үндістан Үкіметі "The Tidal Bore" фильмін Мангейм кинофестивалінің ресми кітабы ретінде таңдады. Кейіннен Үндістанның кино федерациясы фильмді бүкіл елдегі кинотеатрларда көрсетті.

Мультимедия, ЮНИСЕФ және CET/NCERT

АҚШ Үндістанға ATS 6 спутнигін бергенде (ATS 6 спутнигінде бір бейне және екі аудио арна бар еді) ЮНИСЕФ Виджаяға 6-9 жас аралығындағы балаларға арналған тест модульдерін өндіруді тапсырды. 1975 жылы Виджаяға CET Білім беру технологиясы орталығын басқаруды тапсырды. Ол ауылдық округтердегі 2400 ауылдарға және 4 тілде бағдарламалық бағдарламалар үшін білім беру фильмдерін дайындады. "Ек анек аур екта" - 1974 жылы шыққан анимациялық фильм. Сценарийін Виджая Мулай жазып, режиссерлік етті. CET, NCERT жобалары оған білім беру саласындағы және даму үшін медиа қолдану саласындағы зерттеулерді жалғастыруға мүмкіндік берді. NCERT-тен зейнетке шыққаннан кейін Виджай Үндістан университеттеріндегі қашықтықтан білім берудің эталондық зерттеуін жүргізді және сол кезде осындай білім беретін 23 (25 университеттің ішінде) университеттерден деректер жинады. Бұл жұмыс 1983 жылы аяқталды. Келесі 3 жыл бойы Виджая Университет гранттары комиссиясында жоба үйлестірушісі болып жұмыс істеді және бакалавриат студенттері үшін Countrywide Classroom бағдарламасына жауапты болды.

Марапаттар

2002 жылы МИФФ-те деректі фильмдер үшін өмір бойы жеткен еңбегі үшін В. Шантарам сыйлығын жеңіп алды. 1999 жылы білім беру саласындағы коммуникациялар үшін "Викрам Сарабхай" өмірлік жетістіктері үшін сыйлық. Үндістанның кино қоғамдары федерациясының президенті. 1975 жылы АҚШ-қа "Индияның білім беру технологиясы миссиясын" басқарды. 1962 жылы Гоа және басқа да бұрынғы португал аумақтарының білім беру комиссиясының хатшысы. 48000 бастауыш сынып мұғалімдерін оқыту үшін SITE (спутниктік оқу теледидары эксперименті) арқылы мультимедиалық пакет әзірленді. Бұл бағдарлама білім беру технологиясы саласында жаңашылдық туғызды деп саналады. Оның бірнеше фильмі Ұлттық сыйлықтар мен Халықаралық кинофестивальдарда, соның ішінде Дели, Нью-Йорк, Тегеранда марапатталды.