Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Виджая Мулай (16 мамыр 1921 - 19 мамыр 2019) - деректі фильм түсіруші, кинотарихшы, жазушы, педагог және зерттеуші. Оны кино ортасында "Акка" деп атап жүрді. Сатьяжит Рей, Луис Малле, Минал Сен және басқа да кино қайраткерлерімен тығыз достық қарым-қатынасы оған үнді киносына ерекше көзқарас берді және оның жұмысына әсер етті. Оның шығармалары Үндістан мен басқа елдердің кинорежиссерлерінің Үндістанға деген көзқарасын қалыптастырды. Ол Ұлттық сыйлық иегері Сухасини Мулайдың анасы және жоғары энергия физигі Атул Гурту оның күйеу баласы. Виджая Мулай "Ек анек аур екта" атты анимациялық фильмі үшін естерде.
Vijaya Mulay (16 May 1921 – 19 May 2019) was a documentary filmmaker, film historian, writer, educationist and researcher. She was lovingly called Akka in film circles. Her close friendships with Satyajit Ray, Louis Malle, Mrinal Sen and other film personalities gave her a unique perspective into Indian cinema and influenced her work. Her body of work has shaped how India is viewed by Indian and non Indian filmmakers. She is the mother of National Award winning actor Suhasini Mulay and Atul Gurtu the high energy physicist is her son in law. Vijaya Mulay is remembered for her animation film Ek Anek Aur Ekta which won the National Film Award for Best Educational Film.
Өмір және мансап
Виджая Мулай Үндістанның Бомбей қаласында дүниеге келген.
Vijaya Mulay was born in Bombay, India.
Бомбей, Патна, Бихар
1940 жылы Виджая күйеуін Бихар штатының Патна қаласына көшіріп жіберді. Бомбейдің космополиттік көрінісімен салыстырғанда, ол тәуелсіздікке дейінгі Патнаны басқа ғаламнан келген жердей көрді. Бірақ Патна университеті әйелдерге жеке оқу орындарында оқуға рұқсат берді, ал Виджая бакалавриатқа оқуға түсті. Ағылшын фильмдері жексенбі күні таңертең қаладағы кинотеатрларда жартылай бағамен көрсетілді. Виджая өзінің махаббатқа толы өмірін киномен бастады.
In 1940, Vijaya accompanied her husband when he was transferred to Patna, Bihar. Compared to the cosmopolitan Bombay the pre independence Patna seemed to her like a place from another universe. But Patna University allowed women to study privately and Vijaya enrolled for a bachelor's degree. English films were shown half price on Sunday mornings at the city theatres known as Bioscopes. Vijaya began her love affair with the medium and started grasping the idiom of cinema.
Патнадан Лидске (Ұлыбритания)
1946 жылы ол Ұлыбританияның Лидс университетінде білім беру саласында магистрлік дәрежеге ие болды. Сол жерде Виджай қарапайым британдықтардың Үндістандағы ағылшын "Бура саабтарына" (Ұлы шеберлер) ұқсамайтынын түсінді. Виджая Мулайдың Ұлыбританиядағы күндеріндегі сұхбатынан Мен Ұлыбританияға британдықтарға қарсы отаршылдыққа қарсы және диплом алу үшін ғана бардым. Мен әрқашан сақ болдым, тіпті өзімді немесе Үндістанды қорлайтын сөздерге, тіпті ойдағыдай немесе шынайы сөздерге де ашуланатынмын. Бірақ мен көп ұзамай қарапайым ағылшын халқының өз елінде кездесетін "Бура сахибтер" секілді емес екенін білдім. Ұлыбританиядағы соғыстан кейінгі кинода "The Workers" Unity Theatre толық үйлерге ойнаған. Советтер Одағы мен Шығыс Еуропадан фильмдер жиі көрсетілді. Мен классикалық фильмдерді, эксперименталды фильмдерді және социалистік киноларды көрдім. Университет киносы қоғамына қосылу арқылы мен кино өнерін жақсырақ түсіндім. Кино көру менің көңіл көтеруімнің бір түрі болғанмен, кейіннен қатты құмарлана бастадым.
In 1946 she won a state scholarship to study in University of Leeds, UK for master's degree in Education. While there, Vijaya realised that the ordinary Britisher was hardly like the English "Burra Saabs" (Great Masters) back in India. From an interview with Vijaya Mulay on her days in the UK – I had gone to Britain, with an anti colonial distaste for the British people and with the sole purpose of studying for my degree. I was on my guard, ready to take offence at the slightest insult or remark derogatory to me or to India, whether imagined or real. But I soon found out that the ordinary English people were hardly like the 'Burra Sahibs' that one saw back home. On post war cinema in UK – The Workers’ Unity Theatre played to full houses. Films from the Soviet Union and Eastern Europe ran often. I saw film classics, experimental films, and socialist cinema. I also gained a better perspective and understanding of the cinematic art by joining the university film society. Film viewing, once a casual pastime, became my serious passion.
1959: Сатьяжит Рей және Үндістанның алғашқы кино қоғамы
1949 жылы Виджая Патнаға оралып, жергілікті кино қоғамында белсенді жұмыс істеді. 1954 жылы Үндістан үкіметі оны білім беру қызметкері етіп тағайындаған кезде ол Нью-Делиге көшіп келді. Виджая Дели кино қоғамын ашуға уақыт тапты және 1959 жылы сегіз кино қоғамы бірлесіп, Үндістан кино қоғамы федерациясын құрды. Сатьяжит Райының қайтыс болғаннан кейін Виджая ФФСИ президенті болып тағайындалды.
Vijaya returned to Patna in 1949 and actively worked in the local film society. In 1954, she moved to New Delhi when Government of India appointed her as an Education Officer. Vijaya also found time to open Delhi Film Society and in 1959, eight film societies came together to form Federation of Film Societies of India with Satyajit Ray as the founding president and Vijaya Mulay and the critic Chidanand Das Gupta as joint secretaries. After the passing away of Satyajit Ray, Vijaya was appointed the President of FFSI.
Үндістан киноцензурасы, Луис Малл және "Бейіт бұрғысы"
1962 жылы Виджая Бомбейге Орталық кино сертификаттау кеңесінде жұмыс істеуге жіберілді. Виджая Мулаймен сұхбаттасудан Бес жыл бойы мен Үндістан мен шетел фильмдерін бағалайтын комиссия мүшелерінің төрт мүшесімен бірге төрағалық етіп отырдым. Бұл маған киноның жұртшылыққа ұсынылуына қатысты панелдердің бейімділіктерін түсінуге көмектесті. Фильмдерді бақылау жөніндегі комитетпен жұмыс істегенім екі түрлі нәтиже әкелді. Әдетте мен қашып кететін фильмдерді көруге мәжбүр болдым. 1966 жылы Виджая Калькуттаға ауыстырылды, ал келесі жылы Луи Маль француз кино делегациясымен қалаға келді. Олар кездескенде, Малл бірден әйел цензорға қарсы болды. Бұл жек көрушілік Луи Маллдың 1995 жылы қайтыс болғанға дейін жалғасқан жақын достық қарым-қатынасына айналды. Сатьяжит Рей мен Луис Малл Виджаяға өзінің алғашқы "Көлдің бұрыны" атты фильмін түсіруге көмектесті. Маль Франциядан теріс материал жіберді, Рей оған пікір білдірді. Үндістан Үкіметі "The Tidal Bore" фильмін Мангейм кинофестивалінің ресми кітабы ретінде таңдады. Кейіннен Үндістанның кино федерациясы фильмді бүкіл елдегі кинотеатрларда көрсетті.
In 1962 Vijaya was deputed to Bombay to work at the Central Board of Film Certification. From an interview with Vijaya Mulay – For five years I sat as the presiding officer with other four members from an approved panel that judged Indian and foreign films. It gave me an insight into the biases of panellists that coloured their judgement of a film's suitability for public viewing. My work with the Film Censor Board proved a mixed blessing. I had to see films that ordinarily I would have walked out of in sheer boredom. In 1966 Vijaya was transferred to Calcutta and the following year Louis Malle came to the city with a French film delegation. When they met Malle had an instant dislike towards the woman censor officer. The dislike blossomed into a close friendship that lasted till Louis Malle's death in 1995. Both Satyajit Ray and Louis Malle helped Vijaya in making her first film – 'The Tidal Bore' (about the 15 feet tidal bore coming from Bay of Bengal like a wall of water on the Hooghly River). Malle sent negative stock from France and Ray voiced the commentary. Government of India selected 'The Tidal Bore' as the official entry to the Mannheim Film Festival. Later Film Federation of India screened the film in theatres across the country.
Мультимедия, ЮНИСЕФ және CET/NCERT
АҚШ Үндістанға ATS 6 спутнигін бергенде (ATS 6 спутнигінде бір бейне және екі аудио арна бар еді) ЮНИСЕФ Виджаяға 6-9 жас аралығындағы балаларға арналған тест модульдерін өндіруді тапсырды. 1975 жылы Виджаяға CET Білім беру технологиясы орталығын басқаруды тапсырды. Ол ауылдық округтердегі 2400 ауылдарға және 4 тілде бағдарламалық бағдарламалар үшін білім беру фильмдерін дайындады. "Ек анек аур екта" - 1974 жылы шыққан анимациялық фильм. Сценарийін Виджая Мулай жазып, режиссерлік етті. CET, NCERT жобалары оған білім беру саласындағы және даму үшін медиа қолдану саласындағы зерттеулерді жалғастыруға мүмкіндік берді. NCERT-тен зейнетке шыққаннан кейін Виджай Үндістан университеттеріндегі қашықтықтан білім берудің эталондық зерттеуін жүргізді және сол кезде осындай білім беретін 23 (25 университеттің ішінде) университеттерден деректер жинады. Бұл жұмыс 1983 жылы аяқталды. Келесі 3 жыл бойы Виджая Университет гранттары комиссиясында жоба үйлестірушісі болып жұмыс істеді және бакалавриат студенттері үшін Countrywide Classroom бағдарламасына жауапты болды.
When US loaned India its ATS 6 satellite (ATS 6 had one video and two audio channels) UNICEF hired Vijaya to produce test modules for children in the 6 to 9 age group. In 1975, Vijaya was asked to head the CET – Center for Educational Technology to prepare educational films for broadcast to over 2400 villages in rural districts and programming in 4 languages. Ek Anek Aur Ekta, the 1974 animation film scripted and directed by Vijaya Mulay and produced by Center for Educational Technology is very popular amongst the many generations of Indians. The CET, NCERT projects equipped her to later continue research on the field of education and on using media for development. After her retirement from NCERT, Vijay took up a benchmark survey of distance education in Indian universities and collected data from 23 (out of the 25) universities that were then providing such education. This work was finished in 1983. The next 3 years, Vijaya worked as the Project Coordinator at the University Grants Commission and was responsible for the program Countrywide Classroom for undergraduates.
Марапаттар
2002 жылы МИФФ-те деректі фильмдер үшін өмір бойы жеткен еңбегі үшін В. Шантарам сыйлығын жеңіп алды. 1999 жылы білім беру саласындағы коммуникациялар үшін "Викрам Сарабхай" өмірлік жетістіктері үшін сыйлық. Үндістанның кино қоғамдары федерациясының президенті. 1975 жылы АҚШ-қа "Индияның білім беру технологиясы миссиясын" басқарды. 1962 жылы Гоа және басқа да бұрынғы португал аумақтарының білім беру комиссиясының хатшысы. 48000 бастауыш сынып мұғалімдерін оқыту үшін SITE (спутниктік оқу теледидары эксперименті) арқылы мультимедиалық пакет әзірленді. Бұл бағдарлама білім беру технологиясы саласында жаңашылдық туғызды деп саналады. Оның бірнеше фильмі Ұлттық сыйлықтар мен Халықаралық кинофестивальдарда, соның ішінде Дели, Нью-Йорк, Тегеранда марапатталды.
The Government of India honoured Vijaya Mulay with the V. Shantaram Award for Lifetime Achievement for documentaries at the Mumbai International Film Festival – MIFF, 2002. Vikram Sarabhai Life Time Achievement award for educational communication in 1999. President of the Federation of Film Societies of India. Led the Indian Educational Technology Mission to the USA in 1975. Member Secretary of the Education commission for Goa and other former Portuguese territories in 1962. Developed a multimedia package through SITE (Satellite Instructional Television Experiment) for training of more than 48,000 primary school teachers. Widely considered to be a path breaking program in the area of educational technology. Several of her films received National awards and awards at International Film Festivals including Delhi, New York, Teheran.