Кіріспе

Мринал Сен (14 мамыр 1923 – 30 желтоқсан 2018) – үнді кинорежиссері және сценарисі. Ол негізінен бенгал тілінде, сондай-ақ бірнеше хинди және телугу тіліндегі фильмдермен танымал. Замандастары Сатьяжит Рей, Ритвик Гатак және Тапан Синхамен бірге Үндістандағы ең көрнекті кинорежиссерлердің бірі саналатын Сен, Шығыс Үндістанның жаңа толқын киносында маңызды рөл атқарды. Сен он сегіз Үндістан Ұлттық кино сыйлығының ішінде, түрлі ұлттық және халықаралық наградаларға ие болды. Үндістан үкіметі оны "Падма-Бушан" орденімен, Франция үкіметі "Өнер мен әдебиет орденімен", ал Ресей үкіметі "Достық орденімен" марапаттады. Сондай-ақ Сен Үндістандағы кинорежиссерлер үшін ең жоғары награда саналатын Дадасаһаб Пхалке сыйлығымен құрметтелді. Ол Канн, Венеция және Берлинале секілді үш ірі кинофестивальде жүлде алған сирек үнді кинорежиссерлерінің бірі болды. Сен өзін "жеке марксист" деп сипаттаған.

Ықпал

Мринал Сен "Бхуван Шоме" (М. Шоме, 1969) фильмін түсірді, ол Үндістанда "Жаңа толқын кино қозғалысын" бастады.

Кино өнерінің әлеуметтік жағдайы және оның саяси ықпалы

Кейін түсірген фильмдері негізінен саяси сипатта болды және оған марксистік суретші ретінде даңқ әкелді. Бұл бүкіл Үндістанда кең ауқымды саяси толқулардың орын алған кезі еді. Атап айтқанда, Калькутта мен оның төңірегінде сол кезде қазір Наксалит қозғалысы деп танылатын оқиғалар болды. Осы кезеңнен кейін ол өзінің назарын өзгертіп, жауды сырттан емес, өзінің орта тап қоғамының ішінде іздеген бірқатар фильмдер түсірді. Бұл, әрине, оның ең шығармашылық кезеңі болды.

Калькуттаның суреті

Мриналь Сеннің "Пунаша" (1961) фильмінен бастап "Махапритхиви" (1992) фильміне дейінгі көптеген фильмдерінде Калькутта маңызды орын алады. Ол Калькуттаны кейіпкер ретінде де, шабыттың көзі ретінде де көрсеткен. Ол қаланың халқы, құндылықтары, әлеуметтік жіктелу және көшелерін фильмдеріне әдемі түрде тоқып, Калькуттаның өсуі мен жетілуін, өзінің "Елдорадосын" көркем бейнелеген.

Тану

1982 жылы ол 32-ші Берлин халықаралық кинофестивалінің қазылар алқасының мүшесі болды. 1983 жылы ол 13-ші Мәскеу халықаралық кинофестивалінің қазылар алқасының мүшесі болды. 1997 жылы Сейн 20-шы Мәскеу халықаралық кинофестивалінің қазылар алқасының мүшесі болды. 2012 жылдың 24 шілдесінде Сейн Батыс Бенгалия үкіметі ұйымдастырған штаттың кино өнерпаздарын марапаттау шарасына шақырылмады. Хабарларға сәйкес, оның саяси көзқарастары шарадан алынып тасталуына себеп болды деп саналады.

Өлім

Сэн көп жылдар бойы жасқа байланысты денсаулық проблемаларымен күресті. Ол 2018 жылдың 30 желтоқсанында 95 жасында Калькуттаның Бхаванипур ауданындағы үйінде қайтыс болды. Қайтыс болу себебі – жүрек талмасы.