Кіріспе
Квакерлердің алғашқы қызметшісі Мэри Фишер, сондай-ақ Мэри Фишер Бейли Кросс, (шамамен 1623 1698) алғашқы саяхаттаушы квакерлердің қызметшісі болды. Ол квакерлердің негізін қалаушы Джордж Фокстың рухани хабарын тарату міндеті берілген ертедегі көшпелі уағыздаушылар тобының бір мүшесі.
Mary Fisher, also Mary Fisher Bayley Crosse, (c. 1623–1698) was among the first travelling Quaker ministers. She counts as one of the Valiant Sixty, the group of early itinerant preachers whose mission was to spread the spiritual message of the founder of the Quakers, George Fox.
Ерте өмір
Мэри Фишер Йоркширде, мүмкін, Англияның Понтефрактта дүниеге келген. Жас кезінде ол Селбидегі Ричард және Элизабет Томлинсонның үй қызметшісі болып жұмыс істеді, онда 1651 жылдың желтоқсан айының соңында ол Томлинсон отбасы мен Джордж Фокстың қызметшілеріне арналған қызметті естіді. Оның хабары мен қарым-қатынасы қызға қатты әсер етті, нәтижесінде ол белсенді квакер болды.
Қызмет және қуғын-сүргін
1652 жылы квакер "Ақиқатты жариялаушы" ретінде Мэри Фишер Селби шіркеуінің викаріне ғибадаттан кейін қауым алдында сөйлеген сөзінде ашық сөгіс берді. Ол Йорк қамауында тұтқындалды және сол жылы ол Елизавета Хутонмен және басқа төрт квакермен бірге тағы да тұтқындалды, олар "Жалған жалған пайғамбарлар мен жалған ұстаздарды сипаттау" (1652) атты кітапшаға қосылды, адамдарды мемлекеттік шіркеуден кетуге және ішкі жарыққа сүйенуге шақырды. 1653 және 1654 жылдары ол Йорк қаласында Понтефракттағы шіркеуге қарсы қылмыстар үшін бас бостандығынан айырылды. 1653 жылдың желтоқсанында Элизабет Уильямспен бірге Фишер Англияның оңтүстігін прозелитизациялау үшін квакерлердің іс-шарасының бір бөлігі ретінде Кембриджге аттанды. Олар Сидней Суссекс колледжінің студенттік теологиясын қатаң сынады, өйткені олардың квакерлік жеккөрушілігі ұйымдасқан дінге арналып, дін қызметкерлері оқыған колледждерге таралды. Қала әкімінің бұйрығымен олар базарға алып келинді, олар босқындар деп ақталды, белдеріне дейін киімсіз қалды және олардың қызметі үшін көпшілік алдында дүре соққан алғашқы квакерлер болды. 1655 жылы Фишер Букингемширдегі Ньюпорт Пагнелл діни қызметкерін сөгіс бергені үшін қайтадан түрмеге жабылды.
Жаңа дүниеге жіберілген
1655 жылы Фишер мен тағы бір квакер уағыздаушысы Энн Остин жаңа әлемге барып, квакерлердің хабарын таратады. Олардың миссиясын квакерлік қорлар қаржыландырады. Олар алғаш рет Кариб теңізіндегі Барбадосқа барды. 1656 жылы 11 шілдеде олар ағылшын Солтүстік Америка колонияларына барған алғашқы квакерлер болды. Олар Массачусетс шығанағындағы Бостонға келді. Олар бұл жерде пуритандық тұрғындар мен колонияның вице-губернаторы Ричард Беллингхемнің қатал қарсылығына тап болды, өйткені квакерлердің еретикалық көзқарастары туралы хабар оларға жетті. Олар жағаға шыққаннан кейін, түрмеге қамалды, жұрт алдында киімдерін шешіп, олардың денесін сиқыршылық белгілері үшін мұқият тексерді, Энн Остин іздеуші әйелдердің бірі "әйел киімін киген ер адам" екенін хабарлады. Олардың кітаптары мен кітапшаларын Бостонның қылмыскері тартып алып, өртеп жіберді. Бір мейрамхана иесі Николас Апсалл түрмеде олармен сөйлесуге рұқсат алса, айыппұл төлеймін деп ұсынды. Сотталушылар әйелдерді оқшаулау үшін әйелдер түрмесінің терезесін тақтаймен жабуды бұйырды, бірақ оларды аштықтан өлтіру ниетімен Апсалдың өтінішіне қарсы шықты. Упсалл содан кейін олардың күзетшісіне аптасына бес шиллинг төлеп, әйелдерге тамақ әкелуге рұқсат берді және олардың өмірлерін құтқарды. Фишер мен Остин бес апта қамауда болғаннан кейін Барбадосқа Свалидаға айдалды, өйткені олар өз сенімдерін ешкіммен бөлісе алмады, тек Упсолл ғана, ол Квакерлікке айналған алғашқы Солтүстік Америка пуританы болды. Фишер мен Остин 1657 жылы Англияға оралды.
Осман империясына жіберілген
1658 жылы Фишер алты квакер тобымен Жерорта теңізіне және Осман империясына барып, квакерлік сенімін сұлтан Мехмед IV-ге түсіндірді. Кеме Смирнаға жеткенде, ол сол жердегі ағылшын консулынан сұлтанмен қалай байланысуға болатынын сұрады. Ол оған бұның ақылға қонымсыз екенін айтып, партияны Венецияға баратын кемеге отырғызуға алдайды. Мұны түсінген Фишер кеме капитанынан оны Грекияның Морея жағалауына түсіруін өтінді. Содан кейін ол жалғыз өзі Македония мен Фракия арқылы Едрианопольде әскерімен қоныстанған сұлтанға жеткенше жүрді. Ол өзінің "Ең Жоғары Құдайдың" елшісі екенін айтып, сол кездегі Ұлы визирі Кепрули Мехмед-пашаны сол сұлтанмен кездесуге көндірді. Оның айтуынша, Сұлтан оның "Әлемдік жарық туралы куәлік ету" қызметін жақсы қабылдады. Ол қарулы ертіп жүру ұсынысынан бас тартып, Константинополға жалғыз өзі барып, одан Англияға оралды. Оның мұсылман еліндегі басынан өткендері христиан еліндегі басынан өткендерімен салыстырғанда, терең әсер қалдырды. Ол былай деп жазды: "Мен Англияға қайтып оралдым. Мен өзіме жіберілген патшаға Жаратқан Ие туралы куәлік бердім. Ол маған өте мейірімді болды. Олар көптеген халықтарға қарағанда шындыққа жақынырақ. Мен оларды шексіз жақсы көремін. Бірақ олар туралы менің үмітім мынау: мені басқаларға қарағанда жақсы көруге тәрбиелеген Құдай олардың ішінде өзінің ұрпағын да тәрбиелейді. Алайда олар түрік деп аталса да, олардың ұрпақтары Құдайға жақын. Олар Құдайдың қызметшілеріне мейірімділік танытады.
Now returned into England have I borne my testimony for the Lord before the king unto whom I was sent, and he was very noble unto me and so were all that were about him they do dread the name of God, many of them There is a royal seed amongst them which in time God will raise. They are more near Truth than many nations; there is a love begot in me towards them which is endless, but this is my hope concerning them, that he who hath raised me to love them more than many others will also raise his seed in them unto which my love is. Nevertheless, though they be called Turks, the seed of them is near unto God, and their kindness hath in some measure been shown towards his servants.
Кейінгі өмірі
1662 жылы Мэри Фишер Дорсет штатының Пул қаласынан Уильям Бейлиге үйленді. Ол 1675 жылы Барбадостан теңізде сапарға шыққанда қайтыс болды. Содан кейін ол 1678 жылы 19 қыркүйекте Саутваркта Джон Кросске үйленді, онымен бірге ол және оның алғашқы некедегі үш баласы Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына көшіп барды. Джон Крос 1687 жылы, оның әйелі Мэри 1698 жылдың тамыз мен қараша аралығында қайтыс болды. Оның сүйегі 1967 жылы алынып тасталған квакерлер жерлеу орнына жерленді. Ол өлгенде қалдырған мүлкіне қара нәсілді құл да кірді.