Сөз өңдеу машинасының тарихы мен дамуы

Кіріспе

Электрондық құрылғылар дербес мәтін өңдеу машиналары

Мәтін өңдеу машинасы – мәтін, құрастыру, өңдеу, пішімдеу және басып шығару үшін электрондық құрылғы (кейін компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету). Мәтін өңдеу машинасы – 1960 жылдары жасалған, электрлік теру машинасының мәтін енгізу және басып шығару функцияларын, жаздыру блогымен (таспамен немесе дискетамен, Ванг машинасы қолданғандай) және мәтінді өңдеуге арналған қарапайым, арнайы компьютер процессорымен біріктіретін дербес кеңсе машинасы. Өндірушілер мен модельдер арасында ерекшеліктер мен дизайн әртүрлі болғанымен, технология жетілуімен жаңа мүмкіндіктер қосылды. Алғашқы мәтін өңдеушілерде әдетте монохромды дисплей және құжаттарды жад карталарында немесе дискеталарда сақтау мүмкіндігі болды. Кейінгі модельдер орфографиялық тексеру бағдарламалары және жақсартылған пішімдеу опциялары сияқты жаңалықтарды енгізді. Жеке компьютерлер мен принтерлердің кең тарауы және мәтін өңдеуге арналған компьютерлік бағдарламалық жасақтаманың қолданылуының артуымен, көптеген бизнес машиналары компаниялары арнайы мәтін өңдеу машиналарын жасауды тоқтатты. 2009 жылы оларды әлі де жасап жатқан тек екі АҚШ компаниясы – Classic және AlphaSmart болды. Дегенмен, көптеген ескі машиналар әлі де қолданыста. 2009 жылдан бастап Sentinel "мәтін өңдеу машинасы" деп сипатталған машинаны ұсынды, бірақ ол бухгалтерлік есеп пен баспаға арналған жоғары мамандандырылған микрокомпьютер. Мәтін өңдеу – кеңсе өнімділігі үшін дербес компьютердің алғашқы қолданбаларының бірі болды және 1990 жылдардың ортасында World Wide Web танымал болғанға дейін дербес компьютерлерде ең көп қолданылатын қолданба болды. Алғашқы мәтін өңдеушілер құжатты пішімдеу үшін тегке негізделген таңбалауды қолдану үшін дамығанмен, қазіргі заманғы мәтін өңдеушілердің көпшілігі графикалық пайдаланушы интерфейсін пайдаланып, "көргеніңіз – алғандарыңыз" ("WYSIWYG") редакциялаудың кейбір түрлерін ұсынады. Көбінесе бір немесе бірнеше бағдарламадан тұратын қуатты жүйелер, олар суреттер, графика және мәтіннің үйлесімін шығара алады, соңғысы типтік жинау мүмкіндігімен басқарылады. Қазіргі заманғы мәтін өңдеушінің типтік ерекшеліктері – бірнеше қаріптер жиынтығы, орфографиялық тексеру, грамматикалық тексеру, сөздікте салынған, мәтінді автоматты түрде түзету, веб-интеграциялау, HTML түрлендіру, жаңалықтар мен тізімдер сияқты алдын ала пішімделген жарияланым жобалары және тағы басқалары. Microsoft Word бағдарламалық жасақтамасына енгізілген пайдаланушыларды бақылау жүйесіне сәйкес, ең көп қолданылатын мәтін өңдеу бағдарламалық жасақтамасы болып табылады. Microsoft компаниясының бағалауынша, шамамен жарты миллиард адам Microsoft Office бағдарламасын, соның ішінде Word бағдарламасын пайдаланады. Көптеген басқа мәтін өңдеу бағдарламалары бар, соның ішінде WordPerfect (Microsoft-тың MS DOS операциялық жүйесін орындайтын компьютерлерде 1980 жылдардың ортасынан 1990 жылдардың басына дейін нарықта басым болды және әлі де (2014) заңды қосымшалар үшін қолайлы), Apple-дің Pages қосымшасы және OpenOffice сияқты ашық бастапқы кодты қосымшалар. org Writer, LibreOffice Writer, AbiWord, KWord және LyX бағдарламалары. Office Online немесе Google Docs сияқты веб-базалық мәтін өңдеу құралдары салыстырмалы түрде жаңа санаттар болып табылады.

A word processor is an electronic device (later a computer software application) for text, composing, editing, formatting, and printing. The word processor was a stand alone office machine developed in the 1960s, combining the keyboard text entry and printing functions of an electric typewriter with a recording unit, either tape or floppy disk (as used by the Wang machine) with a simple dedicated computer processor for the editing of text. Although features and designs varied among manufacturers and models, and new features were added as technology advanced, the first word processors typically featured a monochrome display and the ability to save documents on memory cards or diskettes. Later models introduced innovations such as spell checking programs, and improved formatting options. As the more versatile combination of personal computers and printers became commonplace, and computer software applications for word processing became popular, most business machine companies stopped manufacturing dedicated word processor machines. As of 2009 there were only two U. S. companies, Classic and AlphaSmart, which still made them. Many older machines, however, remain in use. Since 2009, Sentinel has offered a machine described as a "word processor", but it is more accurately a highly specialised microcomputer used for accounting and publishing. Word processing was one of the earliest applications for the personal computer in office productivity, and was the most widely used application on personal computers until the World Wide Web rose to prominence in the mid 1990s. Although the early word processors evolved to use tag based markup for document formatting, most modern word processors take advantage of a graphical user interface providing some form of what you see is what you get ("WYSIWYG") editing. Most are powerful systems consisting of one or more programs that can produce a combination of images, graphics and text, the latter handled with type setting capability. Typical features of a modern word processor include multiple font sets, spell checking, grammar checking, a built in thesaurus, automatic text correction, web integration, HTML conversion, pre formatted publication projects such as newsletters and to do lists, and much more. Microsoft Word is the most widely used word processing software according to a user tracking system built into the software. Microsoft estimates that roughly half a billion people use the Microsoft Office suite, which includes Word. Many other word processing applications exist, including WordPerfect (which dominated the market from the mid 1980s to early 1990s on computers running Microsoft's MS DOS operating system, and still (2014) is favored for legal applications), Apple's Pages application, and open source applications such as OpenOffice. org Writer, LibreOffice Writer, AbiWord, KWord, and LyX. Web based word processors such as Office Online or Google Docs are a relatively new category.

Әдеттегі қолданылуы

Мәтін өңдеушілер бизнес, үй шаруашылығы, білім беру, журналистика, баспа және әдебиет салаларында кеңінен қолданылады.

Кәсіпкерлік пайдалану

Бизнес әлемінде мәтін өңдеу құралдары өте пайдалы. Оларды мынадай мақсаттарда қолдануға болады: заңдық құжаттар жасау, компания есептерін дайындау, клиенттерге арналған материалдарды жариялау, хаттар мен ішкі хабарламалар жазу. Кәсіпорындар мұндай құжаттардың әрқайсысы үшін өздерінің белгілі бір форматы мен стилін қолданады, сондай-ақ компания логотипі бар қағазбас сияқты қосымша элементтерді де пайдаланады. Сондықтан, макеттеу және осыған ұқсас мүмкіндіктері бар қазіргі заманғы мәтін өңдеу бағдарламалары көптеген бизнесте кеңінен қолданылады.

Үйде қолдану

Көптеген үйлерде компьютерде мәтін өңдеуші бағдарламасы бар, бірақ үйде мәтін өңдеу көбінесе білім беру, жоспарлау немесе кәсіби қызметке байланысты болады, мысалы, мектепке тапсырмалар жасау немесе үйде жұмыс аяқтау. Кейде мәтін өңдеушілер ойын-сауық үшін де қолданылады, мысалы, қысқа әңгімелер, өлеңдер немесе жеке хаттар жазу үшін. Бірқатар адамдар резюмелер мен құттықтау карточкаларын жасау үшін мәтін өңдеушілерді пайдаланады, бірақ мұндай үй шаруашылығына қатысты көптеген басылым процестері енді веб-қосымшалар немесе үйде пайдалануға арналған десктоптық басылым бағдарламаларымен алмастырылды. Электрондық пошта мен әлеуметтік желілердің дамуы мәтін өңдеушінің үй шаруашылығындағы рөлін азайтты, себебі бұрын басып шығаруды талап еткен көптеген жұмыстарды қазір толығымен интернетте жасауға болады.

Тарих

Сөздерді өңдеу бағдарламалары Friden Flexowriter-ден шыққан, оның екі перфоленталық станциясы болған және бірінен екіншісіне ауысуға мүмкіндік берген (осы арқылы "тізбек" немесе "үлгі хат" деп аталатын мүмкіндік пайда болды, бір лентада есімдер мен мекенжайлар, ал екіншісінде жіберілетін хаттың мәтіні сақталған). Ол сөздерді автоматты түрде жаңа жолға көшірмейтін, бұл мүмкіндікті IBM-нің магниттік ленталы Selectric теру машинасы (кейіннен магниттік карталы Selectric теру машинасы) енгізген.

IBM Selectric компаниясының

1961 және 1962 жылдары Стив Пайнер мен Л. Питер Дойч жазған және жетілдірген «Expensive Typewriter» – MIT-те DEC PDP 1 компьютерінде жұмыс істейтін мәтін өңдеу бағдарламасы. Ол IBM Selectric теру машинасын (хат сапасы жоғары принтер) басқара алғандықтан, оны алғашқы мәтін өңдеу бағдарламасы деп санауға болады, бірақ «мәтін өңдеу» термині 1960 жылдардың соңында ғана IBM-нің Бёблинген зертханасымен енгізілді. 1969 жылы екі бағдарламалық қамтамасыз етуге негіделген мәтін өңдеу өнімі (Astrotype және Astrocomp) Information Control Systems (Анн-Арбор, Мичиган) компаниясымен әзірленді және сатылды. Екі өнім де Digital Equipment Corporation PDP 8 мини-компьютері, DECtape (4 дюймдік катушка) кездейсоқ қолжетімді магниттік ленталары және IBM Selectric теру машинасының өңделген нұсқасы (IBM 2741 терминалы) қолданды. Бұл 1969 жылғы өнімдер CRT дисплейлі мәтін өңдеу машиналарына дейін пайда болды. Мәтінді өңдеу Selectric теру машинасына салынатын қағаз көшірмесінде қарастырылатын жол нөмірлеу жүйесі арқылы жүзеге асырылды. Эвелин Березин 1969 жылы Selectric негізіндегі мәтін өңдеу машинасы ойлап тапты және 8000 долларлық машинаны сату үшін Redactron Corporation құрды. Redactron 1976 жылы Burroughs Corporation компаниясына сатылды, онда Redactron II және III дербес құрылғылар ретінде де, компанияның басты компьютерлеріне қосымша құрылғылар ретінде де сатылды. 1971 жылы «New York Times» мәтін өңдеуді «көңіл көтеретін сөз» деп мойындады. 1974 жылғы «Times» мақаласында «Мәтін өңдеу немесе W/P-нің жаңа әлемі» деп айтылды. Бұл – International Business Machines компаниясының сөзі. I.B.M. шамамен бес жыл бұрын W/P-ді өзінің Магниттік ленталы Selectric теру машинасы және басқа да электронды әсемдіктер үшін енгізді. IBM терминді кең және тұманды түрде «идеяларды баспа түріндегі коммуникацияға айналдыратын адамдардың, процедуралардың және жабдықтардың үйлесімі» деп анықтады және бастапқыда оны диктант машиналарын және қарапайым, қолмен басқарылатын Selectric теру машиналарын қамту үшін пайдаланды. Алайда, 1970-ші жылдардың басында бұл термин, кемінде, редакциялау мен түзетудің кейбір түрлерін ұсынатын жартылай автоматтандырылған теру машиналарын және мінсіз «түпнұсқаларды» шығару мүмкіндігін білдіретін болды. Осылайша, «Times» газеті 1974 жылы Xerox өнімін «жылдам электронды теру машинасы» деп атады, бірақ экрансыз өнімді «қана теру машинасы емес, мәтін өңдеу машинасы» деп сипаттады, себебі ол мәтінді магниттік лентада немесе магниттік карталарда сақтап, қайта теруге, түзетулер енгізуге және содан кейін басып шығаруға мүмкіндік берді.

Expensive Typewriter, written and improved between 1961 and 1962 by Steve Piner and L. Peter Deutsch, was a text editing program that ran on a DEC PDP 1 computer at MIT. Since it could drive an IBM Selectric typewriter (a letter quality printer), it may be considered the first word processing program, but the term word processing itself was only introduced, by IBM's Böblingen Laboratory in the late 1960s. In 1969, two software based text editing products (Astrotype and Astrocomp) were developed and marketed by Information Control Systems (Ann Arbor Michigan). Both products used the Digital Equipment Corporation PDP 8 mini computer, DECtape (4” reel) randomly accessible tape drives, and a modified version of the IBM Selectric typewriter (the IBM 2741 Terminal). These 1969 products preceded CRT display based word processors. Text editing was done using a line numbering system viewed on a paper copy inserted in the Selectric typewriter. Evelyn Berezin invented a Selectric based word processor in 1969, and founded the Redactron Corporation to market the $8,000 machine. Redactron was sold to Burroughs Corporation in 1976, where the Redactron II and III were sold both as standalone units and as peripherals to the company's mainframe computers. By 1971 word processing was recognized by the New York Times as a "buzz word". A 1974 Times article referred to "the brave new world of Word Processing or W/P. That's International Business Machines talk I. B. M. introduced W/P about five years ago for its Magnetic Tape Selectric Typewriter and other electronic razzle dazzle." IBM defined the term in a broad and vague way as "the combination of people, procedures, and equipment which transforms ideas into printed communications," and originally used it to include dictating machines and ordinary, manually operated Selectric typewriters. By the early seventies, however, the term was generally understood to mean semiautomated typewriters affording at least some form of editing and correction, and the ability to produce perfect "originals". Thus, the Times headlined a 1974 Xerox product as a "speedier electronic typewriter", but went on to describe the product, which had no screen, as "a word processor rather than strictly a typewriter, in that it stores copy on magnetic tape or magnetic cards for retyping, corrections, and subsequent printout".

Мейнфрейм жүйелері

1960 жылдардың аяғында IBM компаниясы Fortran IV-ті іске асыруға қабілетті кез келген компьютерде басылған құжаттарды жасау үшін FORMAT деп аталатын бағдарламаны ұсынды. Джеральд М. Бернс жазған FORMAT, "FORMAT бағдарламасының сипаттамасы, мәтін өңдеу бағдарламасы" (ACM Коммуникациялары, 12-том, № 3, наурыз, 1969) атты мақаласында "салыстырмалы түрде шағын (64к) компьютер жүйесінің принтерінде тікелей 'дайын' құжаттарды өңдеу және басып шығаруды жеңілдететін өндірістік бағдарлама" деп сипатталған. Ол жақсы өнімділікке ие, толығымен еркін форматтағы деректерді қабылдайды, әр бетке сегіз бағанға дейін, автоматты түрде үлкен әріптерге ауыстыру, индекс құруға көмек және мәтіндік емес элементтердің ең аз саны бар өте икемді форматтау мүмкіндіктерін ұсынады. Деректер әдетте перфокарталар немесе магниттік таспалар арқылы енгізілді, әр картада 80 бас әріп және алфавиттік емес символға дейін болады. Бар шектеулі типографиялық басқару элементтері басқару тізбектері арқылы іске асырылды; мысалы, әріптер нүктеден кейін келмесе, автоматты түрде кішкентай әріптерге айналдырылды, яғни "нүкте" символы. Нәтижелерді әдеттегі жолды принтерде тек үлкен әріптермен немесе арнайы ("TN") принтерлік бастырма арқылы үлкен және кішкентай әріптермен басып шығаруға болады, немесе оны жолды принтерден жақсы сапада Flexowriter-де басып шығаруға болатын қағаз лентасы түрінде сақтауға болады. Кейбір жетілдірулермен DORMAT бағдарламасы Лондон университетінің колледжінде әзірленіп, қолданылды. Friden Flexowriter сияқты электромеханикалық қағаз лентаға негізделген құралдар бұрыннан қол жетімді болды; Flexowriter формалық хаттарды қайта-қайта басу (оператор өзгермелі ақпаратты қолмен енгізу үшін үзіліс жасап) сияқты операцияларды орындауға мүмкіндік берді және қосымша оқырманмен жабдықталған жағдайда "пошталық біріктірудің" алғашқы нұсқасын жүзеге асыруға болады. 1970 жылдар шамасында кеңсе жұмысын автоматтандыру үшін электрондық компьютерлерді қолдану мүмкін болды. IBM-нің Mag Tape Selectric Typewriter (MT/ST) және кейіннен Mag Card Selectric (MCST) осы сияқты алғашқы құрылғылар болып табылады, олар түзету, қарапайым өңдеу және қайта-қайта басуға мүмкіндік берді, сонымен қатар жеке жолдарды өңдеу үшін бір жолды дисплейі болды. Мәтін өңдегіште, IBM MT/ST бағдарламасында жазылған алғашқы роман – 1970 жылы жарық көрген Лен Дейтонның "Бомбалаушысы" болды.

In the late 1960s IBM provided a program called FORMAT for generating printed documents on any computer capable of running Fortran IV. Written by Gerald M. Berns, FORMAT was described in his paper "Description of FORMAT, a Text Processing Program" (Communications of the ACM, Volume 12, Number 3, March, 1969) as "a production program which facilitates the editing and printing of 'finished' documents directly on the printer of a relatively small (64k) computer system. It features good performance, totally free form input, very flexible formatting capabilities including up to eight columns per page, automatic capitalization, aids for index construction, and a minimum of nontext [control elements] items." Input was normally on punched cards or magnetic tape, with up to 80capital letters and non alphabetic characters per card. The limited typographical controls available were implemented by control sequences; for example, letters were automatically converted to lower case unless they followed a full stop, that is, the "period" character. Output could be printed on a typical line printer in all capitals — or in upper and lower case using a special ("TN") printer chain — or could be punched as a paper tape which could be printed, in better than line printer quality, on a Flexowriter. A workalike program with some improvements, DORMAT, was developed and used at University College London. Electromechanical paper tape based equipment such as the Friden Flexowriter had long been available; the Flexowriter allowed for operations such as repetitive typing of form letters (with a pause for the operator to manually type in the variable information), and when equipped with an auxiliary reader, could perform an early version of "mail merge". Circa 1970 it began to be feasible to apply electronic computers to office automation tasks. IBM's Mag Tape Selectric Typewriter (MT/ST) and later Mag Card Selectric (MCST) were early devices of this kind, which allowed editing, simple revision, and repetitive typing, with a one line display for editing single lines. The first novel to be written on a word processor, the IBM MT/ST, was Len Deighton's Bomber, published in 1970.

Бағдарламалық үлгілер

1970-ші жылдардың басында компьютерлік ғалым Харольд Коплоуды Wang Laboratories калькуляторларды бағдарламалауға шақырды. Оның бір бағдарламасы Wang калькуляторын IBM Selectric теріс машинасымен байланыстыруға мүмкіндік берді, ол сол кезде автокөлік сату үшін құжаттарды есептеу және басып шығару үшін қолданылды. 1974 жылы Коплоудың интерфейс бағдарламасы Wang 1200 мәтіндік процессорға (Word Processor) айналдырылды, бұл IBM Selectric негізіндегі мәтін сақтау құрылғысы болды. Бұл машинаның операторы әдеттегі IBM Selectric-те мәтінді жазады; Return пернесін басқанда мәтін жолы кассетаға сақталады. Бір кассетаға шамамен 20 беттік мәтін сыйып, 1200 теріс машинасының "басып шығару" режимінде мазмұнын үздіксіз қағазға басып шығару арқылы "қайта ойнатуға" (яғни, мәтінді алуға) болады. Сақталған мәтінді де қарапайым алты пернелі панельдегі пернелерді пайдаланып өңдеуге болады. Негізгі өңдеу функциялары: Кірістіру, Өшіру, Жобаны өткіріп жіберу (символ, жол) және т.б. Бұл құрылғының еңбек және шығындарды үнемдеуі дереу байқалды: мәтін беттерін қарапайым қателерді түзету үшін қайта терудің қажеті болмады, ал жобалармен жұмыс істеуге, сақтауға және кейіннен пайдалану үшін қайта алуға болады. Бастапқы Wang 1200 машинасы 1976 жылы ұсынылған Wang Office Information System (OIS) жүйесінің алдағысы болды. Бұл – орташа көлемді заң фирмалары сияқты ұйымдарға қолжетімді, сондай-ақ кеңсе қызметкерлері оңай үйрене алатын және пайдаланатын нағыз кеңсе машинасы болды. Wang алғашқы CRT негізделген машина емес, оның барлық инновациялары тек Wang-қа ғана тән емес. 1970-ші жылдардың басында Linolex, Lexitron және Vydec CRT дисплейімен мәтінді өңдеу жүйелерін ұсынды. Канадалық Automatic Electronic Systems компаниясы 1972 жылы өнім шығарды, бірақ бір жылдан кейін банкротқа ұшырады. 1976 жылы Canada Development Corporation қайта қаржыландырды, ол AES Data ретінде қайта іске қосылды және 1980-ші жылдардың ортасында жойылғанға дейін бүкіл әлемде мәтіндік процессорлардың брендін сәтті сатты. Оның алғашқы кеңселік өнімі, AES 90, алғаш рет CRT экранын, дискетаны және микропроцессорды біріктірді. "Мәтіндік процессор" термині тез арада AES 90 сияқты CRT негізделген машиналарды білдіретін болды. Мұндай көптеген машиналар пайда болды, әдетте оларды IBM, Lanier (AES Data машиналарын қайта белгілеп сатқан), CPT және NBI сияқты дәстүрлі кеңсе жабдықтары компаниялары сатты. Барлығы арнайы, толыққанды, меншік жүйелер, бағасы шамамен 10 000 доллар болатын. Арзан жалпы мақсаттағы компьютерлер әлі де хоббистерге арналған еді. Алғашқы CRT негізделген машиналардың кейбіреулері алмалы-салмалы жад сақтау үшін кассеталық таспаларды қолданды, дискеталар қолжетімді болғанға дейін – алдымен 8 дюймдік дискета, содан кейін 51⁄4 дюймдік (Shugart Associates дискілері және Dysan дискеталары). Құжаттарды басып шығару бастапқыда ASCII символдарымен жұмыс істеуге бейімделген IBM Selectric теріс машиналарын пайдалану арқылы жүзеге асырылды. Кейіннен оларды қосымшаға арналған қызғалдақ дөңгелекті принтерлер алмастырды, алдымен Diablo әзірледі, ол Xerox компаниясына айналды, кейіннен Qume. Жылдам "жоба" басып шығару үшін нүктелі матрицалы сызықтық принтерлер кейбір мәтіндік процессорлар үшін қосымша опция болды.

In the early 1970s, computer scientist Harold Koplow was hired by Wang Laboratories to program calculators. One of his programs permitted a Wang calculator to interface with an IBM Selectric typewriter, which was at the time used to calculate and print the paperwork for auto sales. In 1974, Koplow's interface program was developed into the Wang 1200 Word Processor, an IBM Selectric based text storage device. The operator of this machine typed text on a conventional IBM Selectric; when the Return key was pressed, the line of text was stored on a cassette tape. One cassette held roughly 20 pages of text, and could be "played back" (i. e., the text retrieved) by printing the contents on continuous form paper in the 1200 typewriter's "print" mode. The stored text could also be edited, using keys on a simple, six key array. Basic editing functions included Insert, Delete, Skip (character, line), and so on. The labor and cost savings of this device were immediate, and remarkable: pages of text no longer had to be retyped to correct simple errors, and projects could be worked on, stored, and then retrieved for use later on. The rudimentary Wang 1200 machine was the precursor of the Wang Office Information System (OIS), introduced in 1976. It was a true office machine, affordable by organizations such as medium sized law firms, and easily learned and operated by secretarial staff. The Wang was not the first CRT based machine nor were all of its innovations unique to Wang. In the early 1970s Linolex, Lexitron and Vydec introduced pioneering word processing systems with CRT display editing. A Canadian electronics company, Automatic Electronic Systems, had introduced a product in 1972, but went into receivership a year later. In 1976, refinanced by the Canada Development Corporation, it returned to operation as AES Data, and went on to successfully market its brand of word processors worldwide until its demise in the mid 1980s. Its first office product, the AES 90, combined for the first time a CRT screen, a floppy disk and a microprocessor,

The phrase "word processor" rapidly came to refer to CRT based machines similar to the AES 90. Numerous machines of this kind emerged, typically marketed by traditional office equipment companies such as IBM, Lanier (marketing AES Data machines, re badged), CPT, and NBI. All were specialized, dedicated, proprietary systems, priced around $10,000. Cheap general purpose computers were still for hobbyists. Some of the earliest CRT based machines used cassette tapes for removable memory storage until floppy diskettes became available for this purpose first the 8 inch floppy, then the 5¼ inch (drives by Shugart Associates and diskettes by Dysan). Printing of documents was initially accomplished using IBM Selectric typewriters modified for ASCII character input. These were later replaced by application specific daisy wheel printers, first developed by Diablo, which became a Xerox company, and later by Qume. For quicker "draft" printing, dot matrix line printers were optional alternatives with some word processors.

WYSIWYG үлгілері

Electric Pencil 1976 жылдың желтоқсанында шығарылып, микрокомпьютерлер үшін алғашқы мәтін өңдеу бағдарламалық жасақтамасы болды. Жалпы мақсаттағы жеке компьютерлерде жұмыс істейтін бағдарламалық қамтамасыз ету негізіндегі мәтін өңдеу құралдары біртіндеп арнайы мәтін өңдеу машиналарын ығыстырды, ал термин аппараттық емес, бағдарламалық жасақтаманы білдірді. Кейбір бағдарламалар арнайы WP аппараттық құрылғыларының үлгісімен жасалған. Мысалы, MultiMate, Wang жүйелерін пайдаланатын жүздеген машинисттері бар сақтандыру компаниясы үшін жазылып, содан кейін басқа Wang клиенттеріне тарады. MultiMate кішкентай, стандартты PC пернетақтасына бейімделу үшін, Wang сияқты ондаған функцияларын еске түсіру үшін пайдаланушыларға жабысатын этикеткалар мен үлкен пластикалық шаблонды қолданды. Басқа ерте мәтін өңдеу бағдарламалық жасақтамасы пайдаланушылардан "көшіру" немесе "қалың" деп белгіленген пернелерді басудың орнына, жартылай естелік пернелер комбинацияларын жаттап алуды талап етті. (Шындығында, көптеген ертедегі ПК-де курсор пернелері болмады; WordStar курсорды басқару үшін E S D X әріптерінен құралған "алмазды" пайдаланды, ал қазіргі vi сияқты редакторлар навигация үшін hjkl пернелерін ұсынады.) Дегенмен, арнайы мәтін өңдеу машиналары мен жалпы мақсаттағы компьютерлер арасындағы баға айырмашылығы және VisiCalc сияқты бағдарламалық қамтамасыз етулердің соңғысына қосымша берген құны соншалықты маңызды болды, сондықтан жеке компьютерлер мен мәтін өңдеу бағдарламалық жасақтамасы көп ұзамай арнайы машиналармен бәсекелесе бастады. Мәтін өңдеу жеке компьютерлерді пайдаланудың ең танымал түріне айналды, ал электрондық кестелер (Lotus 1 2 3) және деректер базасы (dBase) нарықтарынан айырмашылығы, WordPerfect, XyWrite, Microsoft Word, pfs:Write және басқа да мәтін өңдеу бағдарламаларының брендтері 1980 жылдары бәсекелестікке түсті; PC Magazine 1986 жылғы қаңтарда 57 түрлі бағдарламаны қарастырды. Жоғары ажыратымдылық мониторларын жасау оларға WYSIWYG – Көргеніңіздей шығады, мүмкіндігін шектеулі түрде ұсынуға мүмкіндік берді, мысалы, қалың және көлбеу әріптер, абзац басы, теңдеу және жолдар экранда шамамен көрсетілді. 1980 жылдардың ортасынан соңына дейін лазерлік принтерлер, мәтін өңдеуге «типграфиялық» тәсіл және бірнеше қаріптері бар нақты WYSIWYG бит карталары (Xerox Alto компьютері мен Bravo мәтін өңдеу бағдарламасының арқасында), PostScript және графикалық пайдаланушы интерфейстері (Xerox PARC инновациясы, Xerox Star өнімдер қатарында коммерцияланған Gypsy мәтін өңдеушісімен) кеңінен таралды. Жеке мәтін өңдеу машиналары кішірейіп, олардың ЭЛТ-лерін кішкентай әріптік LCD дисплейлермен алмастырды. Кейбір модельдерде дискілер және сыртқы принтерге шығару мүмкіндігі сияқты компьютерлік мүмкіндіктер де болды. Олар сондай-ақ атауын өзгертті, енді оларды «электрондық теру машиналары» деп атады және әдетте нарықтың төменгі сегментін алып, 200 АҚШ долларынан кем бағамен сатылды. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдары WordPerfect басым мәтін өңдеу бағдарламасы болды. 1995 жылға дейін ол әлемдік нарықтың 50%-дан астамын иеленді, бірақ 2000 жылға қарай Microsoft Word нарықтың 95%-ға дейін үлесіне ие болды. MacWrite, Microsoft Word және басқа да мәтін өңдеу бағдарламалары 1984 жылы ұсынылған Apple Macintosh экраны үшін биттік картаға түсірілген, бұл, мүмкін, Microsoft Windows пайда болғанға дейін көптеген адамдарға таныс болған алғашқы WYSIWYG мәтін өңдеушілері болды. Арнайы мәтін өңдеу машиналары ақырында музей экспонаттарына айналды.

Electric Pencil, released in December 1976, was the first word processor software for microcomputers. Software based word processors running on general purpose personal computers gradually displaced dedicated word processors, and the term came to refer to software rather than hardware. Some programs were modeled after particular dedicated WP hardware. MultiMate, for example, was written for an insurance company that had hundreds of typists using Wang systems, and spread from there to other Wang customers. To adapt to the smaller, more generic PC keyboard, MultiMate used stick on labels and a large plastic clip on template to remind users of its dozens of Wang like functions, using the shift, alt and ctrl keys with the 10 IBM function keys and many of the alphabet keys. Other early word processing software required users to memorize semi mnemonic key combinations rather than pressing keys labelled "copy" or "bold". (In fact, many early PCs lacked cursor keys; WordStar famously used the E S D X centered "diamond" for cursor navigation, and modern vi like editors encourage use of hjkl for navigation.) However, the price differences between dedicated word processors and general purpose PCs, and the value added to the latter by software such as VisiCalc, were so compelling that personal computers and word processing software soon became serious competition for the dedicated machines. Word processing became the most popular use for personal computers, and unlike the spreadsheet (dominated by Lotus 1 2 3) and database (dBase) markets, WordPerfect, XyWrite, Microsoft Word, pfs:Write, and dozens of other word processing software brands competed in the 1980s; PC Magazine reviewed 57 different programs in one January 1986 issue. Development of higher resolution monitors allowed them to provide limited WYSIWYG—What You See Is What You Get, to the extent that typographical features like bold and italics, indentation, justification and margins were approximated on screen. The mid to late 1980s saw the spread of laser printers, a "typographic" approach to word processing, and of true WYSIWYG bitmap displays with multiple fonts (pioneered by the Xerox Alto computer and Bravo word processing program), PostScript, and graphical user interfaces (another Xerox PARC innovation, with the Gypsy word processor which was commercialised in the Xerox Star product range). Standalone word processors adapted by getting smaller and replacing their CRTs with small character oriented LCD displays. Some models also had computer like features such as floppy disk drives and the ability to output to an external printer. They also got a name change, now being called "electronic typewriters" and typically occupying a lower end of the market, selling for under US$200. During the late 1980s and into the 1990s the predominant word processing program was WordPerfect. It had more than 50% of the worldwide market as late as 1995, but by 2000 Microsoft Word had up to 95% market share. MacWrite, Microsoft Word, and other word processing programs for the bit mapped Apple Macintosh screen, introduced in 1984, were probably the first true WYSIWYG word processors to become known to many people until the introduction of Microsoft Windows. Dedicated word processors eventually became museum pieces.