Кіріспе

Романия мен Болгарияда дәстүрлі болып табылатын тәтті ашытқылы нан Козонак немесе Козунак () - әр түрлі дәстүрлі мерекелік нан мен торттарды жасауға болатын тәтті ашытқылы қамыр. Көбінесе жүзімді араластырып, оны нан пісіруге немесе мак тұқымы немесе жаңғақ сияқты толтырғышпен орауға болады. Ол бүкіл Оңтүстік-Шығыс Еуропада, мысалы, Румыния, Молдова, Болгария, Сербия, Солтүстік Македония және Грекия елдерінде кең таралған. Жұмыртқа, сүт және сары майға бай, ол әдетте Романияда, Сербияда, Болгарияда Пасхаға дайындалады, ал Румыния мен Молдавияда ол Ұлы жұма күні дәстүрлі түрде, қарапайым нұсқада веган ингредиенттері бар, жұмыртқасыз немесе сүтсіз, христиандар ораза кезінде жеуге арналған Cozonac de post деп аталады. Атауы болгар тіліндегі коса/kosa деген сөзден, немесе κοσωνάκι, κοσώνα деген сөздің кішірейтілген түрі. Козонак 2006 жылғы Еуропа күніне орай Аустрияның Еуропалық одақ төрағалығының Café Europe бастамасына Румынияның атынан сайланған тәтті болды.

Шығу тегі

Ұлыбританияда "козонак" тұңғыш рет 1718 жылы аспаздық кітапта пайда болды, оны ұзын және тар пішінде пісіру ұсынылды, бұл ұсыныс қазіргі уақытта да жарамды болып табылады. Италияның ұқсас тәттісі Panettone, оның рецепті Римдіктердің басып алуынан кейін Шығыс Еуропада ортақ және бейімделген, көбінесе козонактың бастауы ретінде аталады. Румындар құрамына какао, ром, жаңғақ және түрік ләззатын қосып, ас тағамның түпнұсқа нұсқасын жасады, ол жүздеген жылдар бойы Пасха немесе Рождество үстелінен тыс қалмады және дәстүрлі десерт ретінде танылды. Бүгінгі таңда бұл ұзақ тарихы бар десерт негізінен оңтүстік-шығыс Еуропа елдерінде, әсіресе Солтүстік Македонияда, Румынияда, Молдавияда және Болгарияда дайындалады, онда ол дәстүрлі тағам болып саналады.

Ингредиенттер мен дайындау

Козонак - бұл сүт, ашытқы, жұмыртқа, қант, сары май және басқа да ингредиенттер араластырылған және пісіру алдында көтерілуіне мүмкіндік беретін тәтті нан. Болгарияда козунакқа, румын нұсқасы сияқты, қамыр қоспасына лимонның қабығын қосу арқылы дайындалады. Солтүстік Македонияда Македониялықтар Пасхада дәстүрлі түрде қыздың шашы тәрізді, қызылша мен жүзімді қосып пісіретін тәтті нан пісіреді. Сондықтан да бұл дәстүрлі Пасхалық нанның атауы болгар тіліндегі коса/kosa деген сөзден алынған. Бұрынғы македониялықтар ұйықтағанда жерге жату үшін қолданатын сабанмен қапталған кілем де бар. Румынияда пісіру рецептілері аймақтар арасында айтарлықтай өзгешеленеді. Қамырдың мәні бүкіл елде бірдей; ұннан, жұмыртқадан, сүттен, сары майдан, қант пен тұздан жасалған қарапайым тәтті нан. Өңірге байланысты оған келесі заттардың кез келгенін қосуға болады: тұздық, шыртылған апельсин немесе лимонның қамыры, жаңғақ немесе лесбиянка, ваниль немесе ром дәмін. Козонактың үстіне мак тұқымы себілуі мүмкін. Басқа стильдер толтыруды талап етеді, әдетте, ұнтақталған жаңғақ қоспасы ұнтақталған мак тұқымымен, какао ұнтағымен, ромның мәнімен немесе жүзімді пайдаланады. Қамырды шынамен жалпақ етіп оралады, толтыру жайылады және тұтас пішіні шыналы дөңгелекке ұқсайтын пішінде оралады. Пісірілген өнімде толыту нанның сипатына әсер ететін айналым жасайды.

Ұқсас нан

Козонак - батыс және Орталық Азияның тағамдарына тамыр жайған тәтті, жұмыртқаға бай нан. Басқа мәдениеттердегі ұқсас нан үлгілеріне хорват тағамдарында badnji kruh, португал тағамдарында folar de páscoa, француз тағамдарында brioche, орыс тағамдарында kulich, итальян тағамдарында panettone, ағылшын тағамдарында hot cross bun, еврей тағамдарында challah немесе неміс тағамдарында stollen жатады. Мұндай нан тәрізді дәмді бриоч басқа елдерде де, мысалы, Венгрия мен Чехияда да дәстүрлі.