Кіріспе

Машинамен тілінген нан – бұл тұтынушының пышақпен тілуінің орнына машинамен тілінген және қолдануға ыңғайлы болу үшін қапталған нан. Ол алғаш рет 1928 жылы сатылды және жарнамасында «нан орала бастағаннан бері нан өндірісіндегі ең үлкен жетістік» деп жарияланды. 1933 жылға қарай АҚШ-та сатылатын нанның шамамен 80% машинамен тілінген болды, соның нәтижесінде «тілінген наннан артық ештеңе жоқ» деген халық арасында кең таралған мақал пайда болды.

Тарих

Ото Фредерик Роуведдер (Давенпорт, Айова, АҚШ) бірінші бір нан тілімдеу машинасын ойлап тапты. Ол 1912 жылы жасаған прототипі өртенді, және 1928 жылға дейін ғана толыққанды жұмыс істейтін машинасын дайындады. Машинаны алғаш рет коммерциялық тұрғыда Чиликоте, Миссури штатының Чиликоте нан пісіру компаниясы қолданды, олар 1928 жылдың 7 шілдесінде алғашқы тілімдерін сатты. Олардың "Kleen Maid Sliced Bread" атты өнімі сәтті болды. Battle Creek, Мичиган, Роуведдердің машинасымен тілімделген нанды сатқан алғашқы қала деп мәлімдейді; алайда, тарихшылар Battle Creek-тің талабын растайтын ешқандай құжат ұсынған жоқ. Бұл нан "нан орала басталысынан бергі нан пісіру индустриясындағы ең үлкен жетістік" деп жарнамаланды. Сент-Луис нан пісірушісі Густав Папендик Роуведдердің екінші нан тілімдеу машинасын сатып алып, тілімдерді кем дегенде нан орауға дейін бірге ұстау тәсілін ойлап тауып, оны жақсартуға кірісті. 1928 жылдан бастап, елдегі түрлі тәуелсіз нан пісірушілер қолданатын Holsum Bread брендін насихаттаған В. Э. Лонг тілімделген нанды қаптауды дамытып, насихаттады. 1930 жылы 1925 жылы алғаш рет сатылған Wonder Bread бүкіл ел бойынша тілімделген нанды сата бастады. Ұлыбританияда алғашқы тілімдеу және қаптау машинасы 1937 жылы Лондонның Тоттенхэм қаласындағы Wonderloaf нан пісіру фабрикасында орнатылды. 1950 жылдары Ұлыбританияда сатылатын нанның 80 пайызы алдын ала тілімделген болатын.

Танымал мәдениетте

"Бір таба наннан бері ең керемет нәрсе" деген тіркес жаңа өнертабыс немесе жетістікті мақтау үшін қолданылатын кең таралған мақал. "Канзас-Сити Стар" газетінің бір жазушысы "бұл тіркес инновациялық жетістіктерді және американдық тапқырлықты толыққанды көрсетеді" деп жазды. 1933 жылы бір нанның ішінде қалың және жұқа тілімдерді ұсынатын жарнама оны "тілімделген наннан бергі алғашқы жақсарту" деп атады. 1940 жылы қаптамаланған екі жарты наннан тұратын нан "тілімделген наннан бергі ең үлкен ыңғайлылық" деп жарнамаланды.