Кіріспе

Британдық тарихшы Джонатан Ирвин Израиль (22 қаңтар 1946 жылы туған) - британдық тарихшы, голландия тарихы, ағарту дәуірі, Спиноза философиясы және еуропалық еврейлер. Израиль 2001 жылдың қаңтарында Принстон, Нью-Джерсидегі Жоғары оқу орнының Тарихи зерттеулер мектебінің Эндрю В. Меллон профессоры болып тағайындалды және 2016 жылдың шілдесінде зейнеткерлікке шықты. Ол бұрын Лондон университетінің колледжінде Голландия тарихы мен институттарының профессоры болған. Соңғы жылдары Израиль ағарту дәуірінің көп томдық тарихына назар аударды. Ол екі топты қарама-қарсы көрсетеді. "Радикалды ағартушылық" алғаш рет Спиноза айтқан рационалистік материализмге негізделген. Қарсылық "ортақшыл ағартушылық" болды, ол Құдайға деген сенімімен әлсіреген деп санайды.

Өмір

Израильдің 2001 жылға дейінгі мансабы британдық академиялық ортада өтті. Ол Килберн грамматикалық мектебінде оқыды, және оның мектептегі теңдесі мен болашақ тарихшы Роберт Вистрич сияқты Квинс колледжінде тарихты бакалавриатта оқыды, 1967 жылы Трипостың ІІ бөлігінде бірінші сыныптық дәрежемен бітірді. Оның аспирантурасы Оксфорд университетінде және Мексикадағы Эль-Колежио-де-Мексикода өтті, ол D. Phil. 1972 жылы Оксфордтан. Ол 1970 жылы Ньюкасл-апон-Тайн университетінің сэр Джеймс Кнотт ғылыми қызметкері атанды, ал 1972 жылы ол Халл университетінің бірінші ассистенті, содан кейін ерте заманауи Еуропаның оқытушысы болды. 1974 жылы Лондон университетінің колледжінде ерте заманғы Еуропа тарихы бойынша оқытушы болды, 1981 жылы қазіргі заманғы тарих бойынша оқырман, содан кейін 1984 жылы Голландия тарихы мен институттары профессоры болды. 2001 жылдың қаңтар айында Израиль Нью-Джерсидің Принстон қаласында орналасқан Жоғары оқу орнының Тарихи зерттеулер мектебінде Еуропаның қазіргі заманғы тарихының профессоры болды. 2007 жылы Спинозаның туғанына 375 жыл толғанда, ол Амстердам университетінде Спиноза философия кафедрасын басқарды.

Шығармалары

Израиль өзінің "радикалды ағартушылық" деп санайтынын анықтады, оның бастауы Спинозадан бастау алды деп дәлелдеді. Израиль Жан-Поль Марат пен Максимилиан де Робеспьерді Радикалдық ағартушылықтың шынайы құндылықтарын жоққа шығарғаны және Француз революциясын бүлдіргені үшін қатты сынға алады. Ол былай деп дәлелдейді: "Робеспьердің Якобиндік идеологиясы мен мәдениеті - авторитаризмге, зиялылыққа қарсы және ксенофобияға толы Руссоның моральдық пуритандығы, ол сөз бостандығын, негізгі адам құқықтарын және демократияны жоққа шығарды". Энтони Дж . Ла Вопа Джонатан Исраэльдің ағартушылық кезеңді түсіндіруін жан-жақты талдайды. Талдау Израильдің ағартушылықты "радикалды" және "орташалық" деп аталатын екіге бөліп жіктеуіне қарсы. Ол Израильдің дихотомиясы Ағартушылықтың күрделі интеллектуалдық пейзажын тым оңайлатып, жеке ойшылдардың нәзік және әртүрлі көзқарастарын бағалай алмайтынын айтады. Орталық аргумент Израильдің тәсіліне Ағартушылық ойдың күрделілігін түсіндіру үшін қажетті нюанстар жетіспейді деген ойды қамтиды. Ол идеялардың бай матасын екілік шеңберге дейін азайтудың жарамдылығына күмән келтіреді, бұл тым оңайлату Ағартушылық кезеңдегі интеллектуалдық ағымдардың әртүрлілігін елемейтінін айтады. Ол мазмұн мен форманың тығыз өзара әрекеттесуімен, әсіресе риторикалық тәжірибелер мен қиял әдебиетінде, айналысудағы Израиль әдісінің жеткіліксіздігін атап көрсетеді. Ол Израиль әдістемесі мазмұн мен форма, ой мен бейнелеу арасындағы күрделі байланысты, әсіресе ағартушылық кезеңнің картасын құруға қатысты мәтіндерде, қабылдауға тырысады деп айтады. Ол сонымен қатар Израильдің Спинозистік, фундаменталистік рационализмге ерекше назар аударуын, оны Ағартушылық дәуірдің ерекше заманауи мұрасы ретінде қарастырады. Автор Хьюмнің әлеуметтік және саяси мәселелерге деген көзқарасы Израильдің консервативті деп санайтынын, шын мәнінде қазіргі заманға басқаша көзқарас ұсынатынын айтады. Қатты, жүйелі рационализмді қабылдауға қарағанда, Юм автордың ағартушылық философиялық заманауилықтың маңызды аспектісі ретінде қарастыратын прагматикалық және белгісіз тәсілді қолдайды. Энтони Дж . Ла Вопа Израильдің дихотомиялық жіктелуін қабылдамауға ескертеді, бұл ағартушылықтың тарихи қозғалысына жасанды бөлінуді енгізеді деп мәлімдейді. Осы екілік жүйеге беріліп, ағартушылықтың адам санасын зерттеу және адам бостандығының кеңістігін кеңейтудегі күш-жігерінен үйренуге мүмкіндік жоғалады. Сэмюэл Мойн Джонатан Исраэльдің ағартушылыққа деген көзқарасын бағалайды, оның басымдығы Исраэльдің Спинозаның осы дәуірді қалыптастыруда басты және назардан тыс қалған рөл атқарғанын растауына бағытталған. Мойн өзінің талдауында бірнеше шектеулерді атап өтіп, Израильдің ұстанымына қарсылық білдіреді. Негізгі сын - Израильдің Ағартушылықты тым оңайлатуы, оны радикалды және орташа ойшылдар арасындағы екілік сыныптамаға дейін азайтуы. Мойн мұндай қарапайымдықтың түрлі-түстілігі мен күрделілігін қарастырмағанын айтады. Мойн Израильді басқа да перспективаларды алып тастағаны және тарихи оқиғаларды түсіндіруде әлеуметтік тереңдіктің жоқтығы үшін сынға алады. Мойн Дан Эдельштейннің көзқарасын таныстырады, ағартушылық идеялар мен олардың Француз революциясына әсері туралы қарама-қайшы көзқарасты ұсынады. Мойн Израильдің ағартушылық дәуірдегі азаттық құндылықтарының табыстылығын ақтауы туралы сұрақтар қояды, олардың жеңісін табиғи шындыққа жатқызу жеткіліксіз тарихи түсіндірме екенін айтады. Мойн Израильдің бүгінгі Радикалды ағартушылықты жақтаушылар үшін нақты моральдық көкжиекке деген талаптары тым оптимистік деп санайды. Мойн Ағартушылықтың мұрасы екіталай және әр түрлі түсіндірмелерге ұшырайтынын, оны монолитті, өзгермейтін тұлға ретінде қарамауға ескертеді. Марксистік Израильді Самуэль Мойнге қарсы қорғау 2010 жылы Дүниежүзілік Социалистік Веб-сайтта, әсіресе "Ұлт, Джонатан Израиль және ағартушылық" мақаласында пайда болды. Екі қорғаушы Израильді де сынға алып: Оның дәлелінде проблемалар бар. Радикалды және орташа ағартушылықтың арасындағы дихотомия, қаншалықты әсерлі және ынталандырушы болса да, кейде философиялық ойдың дамуындағы күрделі және қарама-қайшылықты процестерді тым жеңілдетуге ұмтылады. Профессор Израильдің айтуынша, философиялық ойдағы ең маңызды жетістіктер әрқашан саяси радикалдық көзқарасты ұстаған адамдармен жасалмайды. 2004 жылы Historisch Nieuwsblad сауа...

Құрмет пен марапаттар

1992 жылы Британ академиясының мүшесі, 1994 жылы Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясы) корреспондент-оқушысы, 2001 жылы Америка тарихи қауымдастығының Лео Гершой сыйлығын жеңіп алды және 2004 жылы Нидерланды арысы орденінің кавалері болды. 2008 жылы тарих, медицина, экологиялық зерттеулер және танымдық ғылымдар бойынша доктор А.Х. Хайнекен сыйлығын жеңіп алды. 2010 жылы ол Ағартушылық стипендияға қосқан үлесі үшін Корольдік өнер, өндіріс және коммерцияны қолдау қоғамы (RSA) Бенджамин Франклин медалімен марапатталды. 2015 жылы ол кәсіби және ғылыми жетістіктері үшін Америка баспагерлері қауымдастығының (AAP) Еуропа және әлем тарихы бойынша PROSE сыйлығын алды. 2017 жылы Израиль Ағарту дәуірі, Голландия тарихы және Еуропалық еврейлік туралы еңбегі үшін және экономикалық және интеллектуалды тарихын саясат, дін, қоғам және ғылым тарихымен байланыстырғандығы үшін Коменский мұражайынан Коменский сыйлығын алды.