Кіріспе
Британдық тарихшы және журналист
Голдвин Смит (13 тамыз 1823 – 7 маусым 1910) – Ұлыбритания мен Канадада қызмет еткен британдық тарихшы және журналист. 1856 жылдан 1866 жылға дейін Оксфорд университетінде заманауи тарих профессоры болды. 1868 жылдан 1872 жылға дейін АҚШ-тағы Корнелл университетінде оқытумен айналысты, университеттың халықаралық беделін қалыптастыруға зор үлес қосты, бірақ университет әйел студенттерді қабылдай бастағанда оны тастап кетті. Корнелл университетіндегі Голдвин Смит залы оның есімімен аталады. Смит өзінің көбінесе даулы саяси пікірлерімен ашық сөйлейтін. Ол Америка Азамат соғысы кезінде Одақты қолдады және британ империализмін сынады. Сонымен қатар, ол ирландтықтардың өздерін-өздері басқаруына және әйелдердің сайлау құқығына қарсы болды, сондай-ақ расистік англосаксондық және антисемиттік көзқарастар ұстанды.
Ерте өмір және білім
Смит Беркшир графтығының Рединг қаласында дүниеге келген. Ол бірге ізбасары Артур Пенрин Стэнлимен университет реформасының ісіне бар күшін салды. Стэнли хатшысы болған 1850 жылғы университет реформасын зерттеу жөніндегі Корольдік комиссияда Смит хатшының көмекшісі қызметін атқарды; содан кейін ол 1854 жылғы акт бойынша тағайындалған комиссарлардың хатшысы болды. Білім беру реформасы жөніндегі сарапшы ретіндегі оның беделі 1858 жылғы Халықтық білім беру комиссиясына мүше болып кіруімен нығайтылды. 1868 жылы Оксфордтағы реформа мәселесі қайтадан өршіген кезде ол «Оксфорд университетінің қайта ұйымдастырылуы» деген тақырыптағы памфлет жариялады. 1865 жылы ол Оксфорд университетінің Оксфорд теміржол стансасының солтүстігіндегі Крипли Медоуды Ұлы Батыс теміржолының (GWR) ірі шеберханаларының орны ретінде пайдалану туралы ұсынысқа қарсылық көрсетті. Оның әкесі GWR директоры болған. Алайда шеберханалар Суиндон қаласында салынды. Американдық Азамат соғысы кезінде ол Солтүстікке деген симпатиясын ашық білдірді, атап айтқанда, 1863 жылдың сәуірінде Манчестердегі «Еркін сауда залында» сөйлеген сөзінде және келесі жылы Оңтүстік тәуелсіздік қауымдастығының виг мүшесіне жазған хатында. 1871 жылғы Университеттер сынақтары туралы заңнан басқа, діни сынақтарды жойған, көптеген реформалар ұсынылды, мысалы факультеттерді жаңарту, профессорлық-оқытушылық құрамын қайта ұйымдастыру, стипендияларды алу шарты ретінде бойдақ болуды жою және лекциялар өткізу үшін колледждерді біріктіру. Бұл реформалардың көпшілігі 1877 жылғы заңға енгізілді немесе кейіннен университет тарапынан қабылданды. Смит «өткізу» емтихандарын тоқтату қажеттігін айтты, бірақ бұл өзгеріс «университеттен төменгі білім беру мекемелерінің қайта ұйымдастырылуын күтуі керек екенін» мойындады. Оның отаршылдар мен американдықтарды Оксфордқа тартуға деген ниеті кейін Сесил Родстың өсиеті арқылы іске асты. Қазіргі заманғы білім берудің өзекті мәселесі – ежелгі және қазіргі тілдердің мәселесі бойынша ол соңғыларын «қажетті біліктер» деп атады, бірақ олар «жоғары зиялық дамытуға» қатыспайды деді – бұл пікірді қазіргі тілдер қауымдастығының президенті ретінде айтқандықтан ерекше құрметке лайық.
Оксфорд жылдары
Ол 1858 жылдан 1866 жылға дейін Оксфордта қазіргі заманғы тарихтың Regius профессоры қызметін атқарды, бұл ретте "борынгы тарих, авторларының әлі де теңдесі жоқ шеберлігімен қатар, тарихи сезімді дамытудың ең үздік құралы" екенін айтты. Шындығында, тарихшы ретінде ол өзінен кейін мәңгілік еңбек қалдырмады; оның көптеген қызығушылықтары бір мәселеге назар аударуына кедергі келтірді. Оның ең маңызды тарихи еңбектері – «Ұлыбритания: Саяси тарих» (1899) және «АҚШ: Саяси тарихтың жобасы» (1893) – тақырыптарын жақсы білуге негізделгенімен, жаңа зерттеулерге талаптанбайды, бірақ қысқа және әсерлі баяндаманың көрнекті үлгілері болып табылады. Ол 1865 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Америкадағы Азамат соғысының басталуы оның өмірінде шешуші кезең болды. Англияның үстем таптарының көпшілігінен өзгеше, ол Солтүстіктің мүддесін қорғады, ал оның жазбалары, әсіресе «Америкалық құлдықты Киелі кітап мақұлдайды ма?» (1863) атты жарияламасы, ағылшын қоғамының пікірін өзгертуде маңызды рөл атқарды. 1864 жылы Америкаға лекциялық сапармен келген кезде оны ыстық қарсы алды және Нью-Йорктегі ресми банкетке шақырды. Нью-Йорк штатының Итака қаласындағы Корнелл университетінің президенті Эндрю Диксон Уайт оны жаңадан құрылған оқу орнында оқытушылық қызметке шақырды. Бірақ Смит Англиядан 1868 жылы жеке өміріндегі күрт өзгерістерге байланысты кеткенге дейін бұл қызметке кіріспеді. Ол 1866 жылы теміржол апатында жарақат алған әкесіне көмектесу үшін Оксфордтағы лауазымынан кетті. 1867 жылдың күзінде Смит болмаған кезде, оның әкесі өз өмірін өз қолымен аяқтады. Бұл трагедияға өзін кінәлі санағандықтан және енді Оксфордта жұмыссыз қалғандықтан, ол Солтүстік Америкаға көшуді шешті.
Корнелл оқу жылы
Смит Корнеллде аз ғана уақыт болды, бірақ оның ықпалы зор болды. Ол 1868-1872 жылдары Корнелл университетінің Тарих факультетінде ағылшын және конституциялық тарих профессоры қызметін атқарды. Смиттің Корнелл факультетіне қосылуы жаңа ашылған университетке "бірден сенімділік" сыйлады. Смит Корнеллде жұмыс істеген кезінде жалақы алмады және мекемеге көп қаржылық көмек көрсетті. Ол студенттермен бірге Каскадилла залында тұрды және олар оны өте жақсы көрді. 1906 жылдың 19 маусымында Голдвин Смит залы салтанатты түрде ашылды, ол сол кезде Корнеллдегі ең ірі ғимарат және гуманитарлық ғылымдарға арналған алғашқы ғимарат, сондай-ақ Өнер және ғылым колледжінің алғашқы орны болды. Смит 1904 жылдың қазанында ғимараттың негізін өзі қалады және 1906 жылғы салтанатты ашылуға қатысты. Ол қалған өмірін Грендж имениесінде өткізді. 1893 жылы Смит Америкалық Антикварлық қоғамның мүшесі болып сайланды. Кейінгі жылдары ол өз пікірлерін "Шаруаның күні" атты апталық журналында білдірді және 1904 жылы "Глэдстон туралы естеліктерім" атты кітабын жариялады. "Spectator" журналына жазған ара-тура хаттары оның ағылшын саясатына және әлеуметтік мәселелерге деген қызығушылығын, сондай-ақ стильдік шеберлігін жоғалтпағанын көрсетті. Ол Торонтодағы Грендж резиденциясында қайтыс болды.
Саяси көзқарастар
Ол ағылшын саясатына белсенді қызығушылық таныта берді. Либерал ретінде ол Бенджамин Дизраэлиге қарсы шығып, Ирландияның мемлекеттен бөлінуін (Disestablishment) ыстық қолдады, бірақ Гладстонның Ирландияға автономия беруін (Home Rule) қабылдаудан бас тартты. Ол "егерде оның саяси жетекшісі болса, ол Гладстон емес, Джон Брайт болатын" деді. Ол қатты сынға алған мәселелер – ішімдікке тыйым салу, әйелдердің сайлау құқығы және мемлекеттік социализм болды, оларды ол "Күннің мәселелері" (1894, қайта қаралып жаңартылған басылымы) атты эсселерінде талқылады. Ол сондай-ақ Уильям Коупер және Джейн Остин туралы ізгілікпен жазылған монографиялар жариялады және "Лавр жапырақтары" мен "Грек трагедиясының үлгілері" атты өлеңдерге тырысты. "Тұрмыстың жұмбағына болжамдар" (1897) еңбегінде ол 1861 жылғы "Тарихи прогресс" лекциясында білдірген христиандыққа деген сенімінен бас тарды, онда ол "еркін сенім негізінде" христиан әлемінің тез арада қайта бірігетінін болжаған еді, және "егер агностицизм рухани шындыққа үмітсіздікке ұқтырса, агностицизм рухымен емес, бірақ еркін және үмітпен зерттеу рухымен, біз енді сенімді құруға болатын нәрсенің қираған қалдықтарын жою арқылы жолын тазалау қажет" деп жазды.
Англосаксондық
Смитті тарихшы Эдвард П. Кохн 19 ғасырда британдық және американдық зиялылар, саясаткерлер мен ғалымдар қалыптастырған нәсілдік сенім жүйесі – "шынайы англосаксоншы" деп қарастырады. Смит "англосаксон нәсілін" тек ағылшын халқымен ғана шектемей, валлийлер мен төменгі шотландтарға, бірақ ирландтарға емес, кеңейткенін айтты. 1886 жылы сөйлеген сөзінде ол: "Батыс англосаксон қауымдастығының таратылуына қарсы Джон Брайттың жанында тұрғанымдай, енді Шығыс англосаксон қауымдастығының таратылуына да қарсы тұрмын" деді. Осы сөздер оның Британ империясының болашағына қатысты көзқарастарының кілті болды және ол антиимпериалистік "Кішкентай Англия" қозғалысының белгілі бір мүшесі еді. Смит Канаданың географиялық тұрғыдан АҚШ құрамына енуіне қадалыды. Оның пікірінше, жасанды солтүстік-оңтүстік тосқауылдармен бөлініп, АҚШ-тың көршілес аймақтарымен табиғи байланыстағы Канада – жасанды түрде құрылған және дұрыс басқарылмаған мемлекет. Оның ойынша, ол әрі қарай Британ империясынан бөлініп, Солтүстік Америка құрлығының "англосаксондары" бір ұлтқа бірігеді. Бұл көзқарастар оның "Канада және канадалық мәселе" (1891) атты еңбегінде толыққанды дамытылған. Смиттің Канада мен АҚШ арасындағы қарым-қатынастың болашағына қатысты пікірлерін канадалық дін қызметкері Джордж Монро Грант "Canadian Magazine" журналында сынады.
Империализм
Смит өзін "империализмге қарсы" деп сипаттап, антиимпериалист ретінде танылды. Осыған қарамастан, ол Британ империясының кейбір жақтарын жоғары бағалады; Үндістандағы британдық үкімдеме туралы айтқанда Смит: "Бұл әлем көрген ең құнды нәрсе. Жаулап алуды өркениеттің қызметіне айналдыруға ешқашан осындай тырысқан емес. Үндістанды сақтап қалу мәселесі жоқ. Англияның онда нақты міндеті бар" деді. Смит Ұлыбританияның Үндістанға көбірек өкілдік үкімет беруіне қатаң қарсы болды, мұның "қанды анархияға" алып келетінінен қорқыныш білдірді. Екінші Бур соғысы (1899-1902) басталғанда, Смит канадалық баспасөзде бірнеше мақала жариялады және "Тарих алдында: Бур соғысына қарсы шыққан канадалықтардың өтініші" (1902) атты кітап шығарды, онда соғысқа қарсылығын білдірді. Смиттің пацифисттік көзқарастары британдық соғысқа қатысуға қарсы болды, бұл сол кездегі ағылшын канадалық қоғамдастығы үшін ерекше жағдай еді. Смит 1902 жылы тағы бір антиимпериалистік еңбек жариялады, "Достастық немесе Империя?" деген сұраққа жауап іздеп, Испания-Америка соғысындағы жеңісінен кейін Америка Құрама Штаттарының империалистік сыртқы саясатты қабылдауына қарсы шықты.
Еврейлерге қарсылық
Смит қатаң антисемиттік көзқарастарды ұстанды. Макмастер университетінің профессоры Алан Мендельсон оны "ағылшын тілді әлемдегі ең қатыгез антисемит" деп сипаттады, ал Смит яһудилерді "қоғамның байлығын өсірмей, сіңіріп алатын "паразиттер" деп атады. Гленн С. Алтшулер мен Исаак Крамник жасаған зерттеулер Смиттің яһудилер туралы жазбаларын қарастырды, онда олар "өзгеше мінез-құлқы мен әдеттері" арқасында басқаларда "қарсылық" тудырды деп мәлімдеді, соның ішінде "ақша табуға құштарлық", бұл оларды "цивилизацияның жаулары" етті. Ол сондай-ақ яһудилердің сүндет ету рәсімін "жабайы ғұрып" деп атады және "яһуди мәселесін" шешу үшін яһудилерді мәдени тұрғыдан ассимиляциялауды немесе Палестинаға депортациялауды ұсынды. Смит: "Яһудилердің мақсаты Рим дәуірінен бері бірдей болды. Біз өзімізді барлық адамзаттан жоғары санаймыз және біз басқа ұлттармен бірігуді емес, олардың үстінен соңғы жеңіске жетуді көздейміз" деп жазды. Ол Уильям Лайон Маккензи Кинг пен Анри Бурассаға зор ықпал етті. Ол басқа жазбаларында яһудилер мен арабтардың бір текті екенін айтты. Сондай-ақ, ол исламның мұсылман емес адамдарды қысымға салуының экономикалық себептері бар деп сенді. 2020 жылдың желтоқсан айында Корнелл университетінің қамқорлар кеңесі Смиттің атын Корнеллдегі он екі профессордың құрметті атақтарынан алып тастауға дауыс берді. Кеңес бұл шешімді Смиттің "расистік, сексистік және антисемиттік" көзқарастарын мойындау үшін қабылдады. Кеңес Голдвин Смит залының атын өзгертуден бас тартты.
Суфражизмге қарсылық
Смит Ұлыбританияда да, АҚШ-та да әйелдер сайлау құқығы қозғалысына күшті қарсылық танытты. 1874 жылы ол Macmillan's Magazine журналында әйелдер сайлау құқығына қатысты ұсынылып жатқан заң жобасына қарсы "Әйелдер сайлау құқығы" атты трактатын жариялады. Трактатта ол өзінің көзқарасын былай түсіндірді: "Ерлер мен әйелдер арасындағы қарым-қатынастарға өзгеріс енгізу ұсынылғанда, қоғамның өзінің негіздеріне тиіс келеді."
Мұра
Голдвин Смит "Барлық ұлттардан жоғары – адамзат" деген сөзді айтқан адам ретінде танымал, бұл жазу 1871 жылдың мамыр айында ол Корнелл университетіне сыйлаған тас орындықта қашап жазылған. Орындық оның құрметіне аталған Голдвин Смит залының алдында орналасқан. Бұл цитата Гавайи университетінің және әлемдегі басқа да мекемелердің (мысалы, Иллинойс университеті Урбана-Шампейндегі Космополитен клубы) ұраны болып табылады. Бұл ұранмен жазылған тағы бір тас орындық Стамбул қаласындағы Боғазичи университетінің кампусында тұр. Ол қаланың әсем көрінісін ашып көрсетеді. Оның өлімінен кейін, Рединг қаласының орталығындағы туған жерінің жанына оның есімін сақтайтын тақта орнатылды. Ол әлі де Харрис Аркадасының кіреберісінің алдында тұр.
Мақалалар
"Англия Америка одағының ыдырауына мүдделі ме?", "Макмиллан" журналы, том X, 1864 жылғы мамыр-қазан айлары. "Англия және Америка", "Атлантик айлық", XIV том, 86-шы шығарылым, 1864 жылғы желтоқсан. "Президент Линкольн", "Макмиллан" журналы, том XI, 1864 жылғы қараша / 1865 жылғы сәуір. "Британдық Солтүстік Американың ұсынылған конституциясы", "Макмиллан" журналы, том XI, 1864 жылғы қараша / 1865 жылғы сәуір. "Оксфорд университеті", "Харпердің жаңа айлық журналы", том XXX, 180-шы шығарылым, 1865 жылғы мамыр; II бөлім, том XXXI, 181-ші шығарылым, 1865 жылғы маусым. "Ричард Кобден", "Макмиллан" журналы, том XII, 1865 жылғы мамыр-қазан. "Президент Линкольннің қазасы", "Макмиллан" журналы, том XII, 1865 жылғы мамыр-қазан. "Нормандиядағы ағылшын", "Атлантик айлық", XVIII том, 105-ші шығарылым, 1866 жылғы шілде. "Римнің соңғы республикашылары", "Макмиллан" журналы, том XVII, 1867 жылғы қараша / 1868 жылғы сәуір. "Англиядағы революция", "The North American Review", том 108, № 222, 1869 жылғы қаңтар. "Ескі өсиет бойынша соғыс", "Бейбітшілік жақтасы" (1847–1884), Жаңа серия, том 1, № 6, 1869 жылғы маусым. "Тарихты зерттеу", "Атлантик айлық", том XXV, 147-ші шығарылым, 1870 жылғы қаңтар. "Англиядағы шіркеу дағдарысы", "The North American Review", том 110, № 226, 1870 жылғы қаңтар. "Реформаның мақсаты", "The Fortnightly Review", том XVII, 1872 жыл. "Онтарио парламентіндегі соңғы күрес", "The Canadian Monthly and National Review", I том, 1872 жыл. "Әйелдер құқығы қозғалысы", "The Canadian Monthly and National Review", I том, 1872 жыл. "Онтарио парламентінің кешкі отырысы", "The Canadian Monthly and National Review", I том, 1872 жыл. "Альфредус Рекс Фундатор", "Канадалық айлық және ұлттық шолу", II том, 1872 жылғы шілде-желтоқсан. "Еңбек қозғалысы", "Contemporary Review", XXI том, 1872 жылғы желтоқсан / 1873 жылғы мамыр. "Ирландия мәселесі", "The Canadian Monthly and National Review", III том, 1873 жылғы қаңтар-маусым. "Кішіпейілділік деген не?", "Канадалық айлық және ұлттық шолу", III том, 1873 жылғы қаңтар-маусым. "Каупер", "Канадалық айлық және ұлттық шолу", IV том, 1873 жылғы шілде-желтоқсан. "Әйелдерге сайлау құқығы", "Макмиллан" журналы, XXX том, 1874 жылғы мамыр-қазан (жеке басылып шыққан, 1875). "Жанның өлместігі", "The Canadian Monthly and National Review", IX том, 1876 жыл. "Партиялық үкіметтің құлдырауы", "Макмиллан" журналы, 1877 жыл (Флемингтің "Парламентті түзету туралы эсселерге арналған өтініш" (1892), 66-бетте қайта басылған). "Фолкленд және пуритандар: М. Мэтью Арнольдқа жауап", "The Contemporary Review", том XXIX, 1876 жылғы желтоқсан / 1877 жылғы мамыр. "АҚШ-тағы еңбек соғысы", "The Contemporary Review", XXX том, 1877 жылғы қыркүйек. "Құл иесі және түрік", "The Contemporary Review", XXX том, 1877 жылғы қараша. "Францияның тоқсан жылдық азабы", "The Contemporary Review", XXXI том, 1877 жылғы желтоқсан / 1878 жылғы наурыз. "Англияның Түркияны қорғаудан бас тартуы", "The Contemporary Review", XXXI том, 1877 жылғы желтоқсан / 1878 жылғы наурыз. "Яһудилер патриот бола ала ма?", "The Nineteenth Century", III том, 1878 жылғы қаңтар-маусым. "Шығыс дағдарысы", "Eclectic Magazine", XXVIII том, 1878 жылғы шілде-желтоқсан. "Римдіктердің ұлылығы", "The Contemporary Review", XXXII том, 1878 жылғы мамыр. "Берлин және Ауғанстан", "The Canadian Monthly and National Review", I том, 1878 жылғы желтоқсан. "Англияның ұлылығы", "The Contemporary Review", XXXIV том, 1878 жылғы желтоқсан. "Барлық халықты сайлауға қатысу құқығы сәтсіздікке ұшырады ма?", "Атлантик айлық", XLIII том, 255-ші шығарылым, 1879 жылғы қаңтар. "Әдептілік орнын алмастыру перспективасы", "Атлантик айлық", XLIV том, 265-ші шығарылым, 1879 жылғы қараша. "Пессимизм", "Атлантик айлық", XLV том, 268-ші шығарылым, 1880 жылғы ақпан. "Канада мен АҚШ", "The North American Review", том 131, № 284, 1880 жылғы шілде. "Канадалық тариф", "The Contemporary Review", XL том, 1881 жылғы шілде-желтоқсан. "Иудей мәселесі", "The Nineteenth Century", X том, 1881 жылғы шілде-желтоқсан. "Ғылым адамгершілікке жаңа негіз тапты ма?", "The Contemporary Review", XLI том, 1882 жылғы қаңтар-маусым. "Парламент және Ирландиядағы көтеріліс", "The Contemporary Review", XLI том, 1882 жылғы қаңтар-маусым. "Шағымдық үкімет машинасы", "The Nineteenth Century", XI том, 1882 жылғы қаңтар-маусым. "Пил және Кобден", "The Nineteenth Century", XI том, 1882 жылғы қаңтар-маусым. "Үй билігі" деген қателік, "The Nineteenth Century", XII том, 1882 жылғы шілде-желтоқсан. "Иудектер: кейінге қалдырылған қайта қосылу", "The Nineteenth Century", XII том, 1882 жылғы шілде-желтоқсан. "Неге көбірек ирландты Америкаға жіберуге болады?", "The Nineteenth Century", XIII том, 1883 жылғы қаңтар-маусым. "Эволюциялық этика және христиандық", "The Contemporary Review", XLIV том, 1883 жылғы желтоқсан. "Ақсүйектермен қақтығыс", "The Contemporary Review", XLVI том, 1884 жылғы қыркүйек. "Айрландия тарихының қателігі", "Choice Literature", III том, 1885 жыл. "Демократия ұйымы", "The Eclectic Magazine", XLI том, 1885 жыл. "Англияның кеңеюі", "Choice Literature", III том, 1885 жыл. "Ирландияны басқару", "The Contemporary Review", XLVIII том, 1885 жылғы шілде-желтоқсан. "АҚШ-тың астанасы", "Макмиллан" журналы, LIV том, 1886 жылғы мамыр-қазан. "Сайлау жазбалары", "Макмиллан" журналы, LIV том, 1886 жылғы мамыр-қазан. "Жаңадан жандандырылған Англия", "Макмиллан" журналы, LIV том, 1886 жылғы мамыр-қазан. "Джон Бунян", "The Contemporary Review", L том, 1886 жылғы қазан. "Канаданың саяси тарихы", "The Nineteenth Century", XX том, 1886 жылғы шілде-желтоқсан. "Соңғы дағдарыстың мәні", "The Nineteenth Century", XX том, 1886 жылғы шілде-желтоқсан. "Канада конституциясы", "The Contemporary Review", LII том, 1887 жылғы шілде. "Манитобадағы теміржол мәселесі", "The Contemporary Review", LII том, 1887 жылғы қазан. "Американдық мемлекет қайраткерлері", II бөлім, "The Nineteenth Century", XXIII том, 1888 жылғы қаңтар-маусым. "Күшті болу саясаты", "The Popular Science Monthly", қосымша, 1888 жыл. "Шекспирдің діні мен саясаты", "Макмиллан" журналы, LIX том, 1888 жылғы қараша / 1889 жылғы сәуір. "Американдық достастық", "Макмиллан" журналы, LIX том, 1888 жылғы қараша / 1889 жылғы сәуір. "Канада мен АҚШ-тағы тыйым салу", "Макмиллан" журналы, LIX том, 1888 жылғы қараша / 1889 жылғы сәуір. "Прогресс және соғыс", "Макмиллан" журналы, LX том, 1889 жылғы мамыр-қазан. "Канада және иезуиттер", "Макмиллан" журналы, LX том, 1889 жылғы мамыр-қазан. "Беспокойство пророктары", "The Forum", IX том, 1889 жылғы тамыз. "Мемлекетте әйелдің орны", "The Forum", IX том, 1890 жылғы қаңтар. "Англияға деген жеккөру", "The North American Review", том 150, № 402, 1890 жылғы мамыр. "Ағылшын көзімен Канада", "The Forum", 1890 жылғы мамыр. "Нағыз өнеркәсіп капитаны: Томас Брэсси", "Методист журналы", XXXI том, 1890 жылғы қаңтар-маусым. "Адамгершілік крейсері", "Макмиллан" журналы, LXII том, 1890 жылғы мамыр-қазан. "Екі Питтер", "Макмиллан" журналы, LXII том, 1890 жылғы мамыр-қазан. "Американдық тариф", "Макмиллан" журналы, LXII том, 1890 жылғы мамыр-қазан. "МакКинли кетті", "Макмиллан" журналы, LXIII том, 1890 жылғы қараша / 1891 жылғы сәуір. "М. Леки Пит туралы", "Макмиллан" журналы, LXIII том, 1890 жылғы қараша / 1891 жылғы сәуір. "Діннен кейін мораль сақтала ма?", "The Forum", 1891 жылғы сәуір. "Иудей мәселесіне жаңа көзқарас", "The North American Review", том 153, № 417, 1891 жылғы тамыз. "Берк партияны қорғауы" "The North American Review" (1892) (Флемингте қайта басылды, Парламентті түзету туралы эсселерге арналған өтініш (1892), 151-бет). "Партиялық үкімет сынақта", "The North American Review", том 154, № 426, 1892 жылғы мамыр. "Президенттікке үміткерлер арасындағы күрес", "The Nineteenth Century", XXXII том, 1892 жылғы шілде-желтоқсан. "Англо-саксон одағы: Карнеги мырзаға жауап", "The North American Review", том 157, № 441, 1893 жылғы тамыз. "Вашингтондағы жағдай", "The Nineteenth Century", XXXIV том, 1893 жылғы шілде-желтоқсан. "Британ саясатының мәселелері мен қауіптері", "The North American Review", том 159, № 452, 1894 жылғы шілде. "Артур Стэнли", "The Nineteenth Century", XXXV том, 1894 жылғы қаңтар-маусым. "Таяудағы революция", "The Nineteenth Century", XXXV том, 1894 жылғы қаңтар-маусым. "Лордтар палатасы: 'Резолюция' арқылы реформа", "The Nineteenth Century", XXXV том, 1894 жылғы қаңтар-маусым. "Фруде", "The North American Review", 1894 жылғы желтоқсан. "Сырттан қарағандағы жағдай", "The North American Review", том 160, № 462, 1895 жылғы мамыр. "Колониялық кон...
"Falkland and the Puritans: A Reply to Mr. Matthew Arnold," The Contemporary Review, Vol. XXIX, December 1876/May 1877. "The Labour War in the United States," The Contemporary Review, Vol. XXX, September 1877. "The Slaveowner and the Turk," The Contemporary Review, Vol. XXX, November 1877. "The Ninety Years' Agony of France," The Contemporary Review, Vol. XXXI, December 1877/March 1878. "England's Abandonment of the Protectorate of Turkey," The Contemporary Review, Vol. XXXI, December 1877/March 1878. "Can Jews be Patriots?," The Nineteenth Century, Vol. III, January/June 1878. "The Eastern Crisis," Eclectic Magazine, Vol. XXVIII, July/December 1878. "The Greatness of the Romans," The Contemporary Review, Vol. XXXII, May 1878. "Berlin and Afghanistan", The Canadian Monthly and National Review, Vol. I, December 1878. "The Greatness of England," The Contemporary Review, Vol. XXXIV, December 1878. "Is Universal Suffrage a Failure?," The Atlantic Monthly, Vol. XLIII, Issue 255, January 1879. "The Prospect of a Moral Interregnum," The Atlantic Monthly, Vol. XLIV, Issue 265, November 1879. "Pessimism," The Atlantic Monthly, Vol. XLV, Issue 268, February 1880. "Canada and the United States," The North American Review, Vol. 131, No. 284, Jul. 1880. "The Canadian Tariff," The Contemporary Review, Vol. XL, July/December 1881. "The Jewish Question," The Nineteenth Century, Vol. X, July/December 1881. "Has Science Yet Found a New Basis for Morality?," The Contemporary Review, Vol. XLI, January/June 1882. "Parliament and the Rebellion in Ireland," The Contemporary Review, Vol. XLI, January/June 1882. "The Machinery of Elective Government," The Nineteenth Century, Vol. XI, January/June 1882. "Peel and Cobden," The Nineteenth Century, Vol. XI, January/June 1882. "The 'Home Rule' Fallacy," The Nineteenth Century, Vol. XII, July/December 1882. "The Jews: A Deferred Rejoinder," The Nineteenth Century, Vol. XII, July/December 1882. "Why Send More Irish to America?," The Nineteenth Century, Vol. XIII, January/June 1883. "Evolutionary Ethics and Christianity," The Contemporary Review, Vol. XLIV, December 1883. "The Conflict with the Lords," The Contemporary Review, Vol. XLVI, September 1884. "The Fallacy of Irish History," Choice Literature, Vol. III, 1885. "The Organization of Democracy," The Eclectic Magazine, Vol. XLI, 1885. "The Expansion of England," Choice Literature, Vol. III, 1885. "The Administration of Ireland," The Contemporary Review, Vol. XLVIII, July/December 1885. "The Capital of the United States," Macmillan's Magazine, Vol. LIV, May/October 1886. "Election Notes," Macmillan's Magazine, Vol. LIV, May/October 1886. "England Revited," Macmillan's Magazine, Vol. LIV, May/October 1886. "John Bunyan," The Contemporary Review, Vol. L, October 1886. "The Political History of Canada," The Nineteenth Century, Vol. XX, July/December 1886. "The Moral of the Late Crisis," The Nineteenth Century, Vol. XX, July/December 1886. "The Canadian Constitution," The Contemporary Review, Vol. LII, July 1887. "The Railway Question in Manitoba," The Contemporary Review, Vol. LII, October 1887. "American Statesmen," Part II, The Nineteenth Century, Vol. XXIII, January/June 1888. "The Policy of Aggrandizement," The Popular Science Monthly, Supplement, 1888. "Shakespeare's Religion and Politics," Macmillan's Magazine, Vol. LIX, November 1888/April 1889. "The American Commonwealth," Macmillan's Magazine, Vol. LIX, November 1888/April 1889. "Prohibitionism in Canada and the United States," Macmillan's Magazine, Vol. LIX, November 1888/April 1889. "Progress and War," Macmillan's Magazine, Vol. LX, May/October 1889. "Canada and the Jesuits," Macmillan's Magazine, Vol. LX, May/October 1889. "Prophets of Unrest," The Forum, Vol IX, August 1889. "Woman's Place in the State," The Forum, Vol. IX, January 1890. "The Hatred of England," The North American Review, Vol. 150, No. 402, May 1890. "Canada through English Eyes," The Forum, May 1890. "A True Captain of Industry: Thomas Brassey," The Methodist Magazine, Vol. XXXI, January/June 1890. "A Moral Crusader," Macmillan's Magazine, Vol. LXII, May/October 1890. "The Two Mr. Pitts," Macmillan's Magazine, Vol. LXII, May/October 1890. "The American Tariff," Macmillan's Magazine, Vol. LXII, May/October 1890. "Exit McKinley," Macmillan's Magazine, Vol. LXIII, November 1890/April 1891. "Mr. Lecky on Pitt," Macmillan's Magazine, Vol. LXIII, November 1890/April 1891. "Will Morality Survive Religion?," The Forum, April 1891. "New Light on the Jewish Question," The North American Review, Vol. 153, No. 417, Aug. 1891. "Burke's Defence of Party" from the North American Review (1892) (reprinted in Fleming, An Appeal for Essays on Rectification of Parliament (1892), p. 151)
"Party Government on Its Trial," The North American Review, Vol. 154, No. 426, May 1892. "The Contest for the Presidency," The Nineteenth Century, Vol. XXXII, July/December 1892. "Anglo Saxon Union: A Response to Mr. Carnegie," The North American Review, Vol. 157, No. 441, Aug. 1893. "The Situation at Washington," The Nineteenth Century, Vol. XXXIV, July/December 1893. "Problems and Perils of British Politics," The North American Review, Vol. 159, No. 452, Jul. 1894. "Arthur Stanley," The Nineteenth Century, Vol. XXXV, January/June 1894. "The Impending Revolution," The Nineteenth Century, Vol. XXXV, January/June 1894. "The House of Lords: Reform by 'Resolution'," The Nineteenth Century, Vol. XXXV, January/June 1894. "Froude," The North American Review, December 1894. "Our Situation Viewed from Without," The North American Review, Vol. 160, No. 462, May 1895. "The Colonial Conference," The Contemporary Review, Vol. LXVII, January/June 1895. "The Manchester School," The Contemporary Review, Vol. LXVII, January/June 1895. "Guesses at the Riddle of Existence," The North American Review, Vol. 161, No. 465, Aug. 1895. "The Canadian Copyright Bill," The Canadian Magazine, Vol. V, 1895. "Christianity's Millstone," The North American Review, Vol. 161, No. 469, Dec. 1895. "The Manitoba Schools Question," The Forum, March 1896. "Is There Another Life?," The Forum, July 1896. "A Reply," The Canadian Magazine, Vol. VII, 1986. "The Brewing of the Storm," The Forum, December 1896. "A Constitutional Misfit," The North American Review, Vol. 164, No. 486, May 1897. "The Disintegration of Political Party," The North American Review, Vol. 164, No. 487, Jun. 1897. "Are Our School Histories Anglophobe?," The North American Review, Vol. 165, No. 490, Sep. 1897. "Not Dead Yet!," The Canadian Magazine, Vol. X, No. 2, December 1897. "Is the Constitution Outworn?," The North American Review, Vol. 166, No. 496, Mar. 1898. "The Origin of Morality," The North American Review, Vol. 167, No. 503, Oct. 1898. "The Moral of the Cuban War," The Forum, November 1898. "American Histories." In: Among My Books. New York: Longmans, Green & Co., 1899. "Imperialism in the United States," The Contemporary Review, Vol. LXXV, May 1899. "The Failure of Party Government," The Nineteenth Century, Vol. XLV, January/June 1899. "War as a Moral Medicine," The Atlantic Monthly, Vol. LXXXVI, Issue 518, December 1900. "The Last Phase of Napoleon," The Atlantic Monthly, Vol. LXXXVII, Issue 520, Feb 1901. "The Irish Question," The North American Review, Vol. 172, No. 535, Jun. 1901. "Wellington," The Atlantic Monthly, Vol. LXXXVII, Issue 524, June 1901. "The Political Situation in England," The North American Review, Vol. 173, No. 538, Sep. 1901. "The Age of Homer," The American Historical Review, Vol. VII, No. 1, Oct. 1901. "The Confederate Cruisers," The Independent, Vol. LIV, 1902. "A Gallery of Portraits," The North American Review, Vol. 176, No. 557, Apr. 1903. "Is Morality Shifting in its Foundation?," The Booklovers Magazine, Vol. I, No. 1, 1903. "Strenuous Life," The Independent, Vol. LV, 1903. "Mr. Morley's Life of Gladstone," Part II, The North American Review, Vol. 177, No. 565, Dec. 1903. "The Immortality of the Soul," The North American Review, Vol. 178, No. 570, May 1904. "English Poetry and English History," The American Historical Review, Vol. 10, No. 1, Oct. 1904. "City Government," The Independent, Vol. LVIII, 1905. "The Marquis of Dufferin and Ava," The Independent, Vol. LVIII, 1905. "The Treatment of History," The American Historical Review, Vol. 10, No. 3, Apr. 1905. "The Passing of the Household," The Independent, Vol. LIX, 1905. "Are We 'Re Barbarized'"?, The Independent, Vol. LIX, 1905. "Burke on Party," The American Historical Review, Vol. 11, No. 1, Oct. 1905. "Is it Religious Persecution?," The Independent, Vol. LX, 1906. "The Impending Conflict," The Independent, Vol. LXI, 1906. "British Empire in India," The North American Review, Vol. 183, No. 598, 7 September 1906. "Chief Justice Clark on the Defects of the American Constitution," The North American Review, Vol. 183, No. 602, 2 November 1906. "The Stage of Former Days," The Canadian Magazine, Vol. XXVIII, November 1906/April 1907. "Toronto: A Turn in its History," The Canadian Magazine, Vol. XXVIII, November 1906/April 1907. "The Church Question in France," The Outlook, 2 February 1907. "The Perils of the Republic," The North American Review, Vol. 184, No. 610, 1 March 1907. "Ireland," The North American Review, Vol. 185, No. 614, 3 May 1907. "Party Government", The Canadian Magazine, Vol. XXIX, No. 4, August 1907. "Evolution, Immortality and the Christian Religion: A Reply," The North American Review, Vol. 186, No. 623, Oct. 1907. "Magdalen College, Oxford," The Outlook, 14 September 1907. "Reform of the Senate," The Canadian Magazine, Vol. XXX, No. 6, April 1908. "The Religious Situation," The North American Review, Vol. 187, No. 629, Apr. 1908. "The Socialist Manifesto," The Canadian Magazine, Vol. XXXI, May/October 1908. "War," The Canadian Magazine, Vol. XXXI, May/October 1908. "Party Government," The North American Review, Vol. 188, No. 636, Nov. 1908. "Has England Wronged Ireland?," The Nineteenth Century and After, Vol. LXIV, July/December 1908. "The Crisis in India," The Canadian Magazine, Vol. XXXII, November 1908/April 1909. "Labour and Socialism," The Canadian Magazine, Vol. XXXII, November 1908/April 1909. "The American Civil War," McClure's Magazine, September 1910. "The Founding of Cornell University and His Introduction into Washington Society," McClure's Magazine, October 1910. "Last Words on Ireland," The Nineteenth Century and After, Vol. LXVIII, July/December 1910. "My Early Connection with London Journalism," The Canadian Magazine, Vol. XXXVI, November 1910/April 1911.
Түрлі-түрлі
"Голдвин Смиттің Чарльз Элиот Нортонға хаттары", Массачусетс тарихи қоғамының еңбектері, 49-том, 1915 жылғы қазан / 1916 жылғы маусым, 106–160 беттер.