GRANK

Кіріспе

GRANK немесе Global Rank - бұл түрдің сирек кездесетіндігі бойынша рейтинг және ол қорғау қажеттіліктерін анықтаудың пайдалы құралы болып табылады. Глобалды рейтингтер әртүрлі консервациялық деректер орталықтарының, табиғи мұра бағдарламаларының, ғылыми сарапшылардың және NatureServe-тің консенсусынан алынған. Олар әлемде белгілі, тіршілік ететін популяциялардың жалпы санына және олардың жойылу қаупі қаншалықты жоғары екеніне негізделген. Сондай-ақ, критерийлерге қауіпсіз қорғалатын популяциялар, популяциялардың көлемі және түрдің өмір сүру қабілеті кіреді. G1 Қауіпке ұшыраған Өте жоғары қаупі бар. Өте шектеулі аумағы, өте аз популяциясы немесе пайда болуы, өте күрт төмендеуі, өте ауыр қауіптері немесе басқа да факторларға байланысты жойылу немесе құлдырау қаупі бар. G2 Қауіпке ұшыраған. Тыйым салынған аумақ, аз сандағы популяциялар немесе кездесетін жерлер, күрт төмендеу, ауыр қауіптер немесе басқа да факторларға байланысты жойылу немесе құлдырау қаупі жоғары. G3 Залалсыз Өлу немесе құлдырау қаупі орташа, себебі таралу аймағы шектеулі, популяциясы немесе таралуы салыстырмалы түрде аз, жуырда және кең таралған азаю, қауіп-қатерлер немесе басқа факторлар. G4 Қауіпсіз сияқты Аумағы кең және/немесе көптеген популяциялар немесе оқиғалар салдарынан жойылу немесе құлдырау қаупі өте төмен, бірақ жергілікті соңғы төмендеулер, қауіптер немесе басқа факторлар салдарынан кейбір алаңдаушылыққа себеп болуы мүмкін. G5 Қауіпсіз Өте төмен қауіппен немесе өте кең ауқыммен, мол популяциямен немесе кездестірумен байланысты жойылу немесе құлдырау, және төмендеу немесе қауіптер туралы алаңдаушылық жоқ. GH Мүмкін жойылған (түрлер) немесе мүмкін құлдыраған (экожүйелер/қоғамдастықтар) Тарихи оқиғалардан ғана белгілі, бірақ әлі де қайтадан табуға үміт бар. Дәлелдерге мысал ретінде: 1) белгілі бір түрдің 20-40 жыл ішінде белгілі бір іздеулерге және/немесе мекен-жайдың елеулі жоғалуы немесе бүлінуі туралы кейбір дәлелдерге қарамастан құжатталмағандығы; 2) белгілі бір түрдің немесе экожүйенің табысты іздеулер жүргізілгені, бірақ оның жойылған немесе бүкіл аймағында құлдыраған деп болжауға жеткілікті түрде емес. GU Реттелмеген Қазіргі уақытта ақпараттың жетіспеушілігіне немесе жай-күйі немесе үрдістері туралы айтарлықтай қарама-қайшы ақпаратқа байланысты реттікке жатпайды. Ескертпе: Мүмкіндігінше (қателік диапазоны үш рет немесе одан аз болған кезде) белгісіздіктің шектерін (диапазонын) белгілеу үшін аралық дәрежесін (мысалы, G2G3) пайдалану керек. GX Жойылған деп болжанады (түрлер) немесе құлдыраған деп болжанады (экожүйелер/қоғамдастықтар) Үлкен іздеу жұмыстарына қарамастан табылмады және қайта табу ықтималдығы жоқ (түрлер) немесе негізгі басым және сипаттамалық таксондардың жоғалуынан және/немесе түрге байланысты жерлер мен экологиялық процестердің жойылуынан (экожүйелер/қоғамдастықтар) құлдыраған. ? Дұрыс емес сандық орынды білдіреді (мысалы, G4?) T Рет субсұрыпқа немесе сортқа қатысты екенін көрсетеді.

GRANK, or Global Rank is a ranking of the rarity of a species, and is a useful tool in determining conservation needs. Global Ranks are derived from a consensus of various conservation data centres, natural heritage programmes, scientific experts and NatureServe. They are based on the total number of known, extant populations worldwide, and to what degree they are threatened by destruction. Criteria also include securely protected populations, size of populations, and the ability of the species to persist. G1 — Critically Imperiled At very high risk of extinction or collapse due to very restricted range, very few populations or occurrences, very steep declines, very severe threats, or other factors. G2 — Imperiled At high risk of extinction or collapse due to restricted range, few populations or occurrences, steep declines, severe threats, or other factors. G3 — Vulnerable At moderate risk of extinction or collapse due to a fairly restricted range, relatively few populations or occurrences, recent and widespread declines, threats, or other factors. G4 — Apparently Secure At fairly low risk of extinction or collapse due to an extensive range and/or many populations or occurrences, but with possible cause for some concern as a result of local recent declines, threats, or other factors. G5 — Secure At very low risk or extinction or collapse due to a very extensive range, abundant populations or occurrences, and little to no concern from declines or threats. GH — Possibly Extinct (species) or Possibly Collapsed (ecosystems/communities) Known from only historical occurrences but still some hope of rediscovery. Examples of evidence include (1) that a species has not been documented in approximately 20–40 years despite some searching and/or some evidence of significant habitat loss or degradation; (2) that a species or ecosystem has been searched for unsuccessfully, but not thoroughly enough to presume that it is extinct or collapsed throughout its range. GU — Unrankable Currently unrankable due to lack of information or due to substantially conflicting information about status or trends. NOTE: Whenever possible (when the range of uncertainty is three consecutive ranks or less), a range rank (e. g., G2G3) should be used to delineate the limits (range) of uncertainty. GX — Presumed Extinct (species) or Presumed Collapsed (ecosystems/communities) Not located despite intensive searches and virtually no likelihood of rediscovery (species) or Collapsed throughout its range, due to loss of key dominant and characteristic taxa and/or elimination of the sites and ecological processes on which the type depends (ecosystems/communities). ? Denotes inexact numeric rank (i. e. G4?). T Denotes that the rank applies to a subspecies or variety.