Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Порт-Вала (Pòʁ valɛ) - Швейцариядағы Валя кантонының француз тілінде сөйлейтін бөлігіндегі Монтей округінің муниципалитеті.
Port Valais (pɔʁ valɛ) is a municipality of the district of Monthey in the French speaking part of the canton of Valais in Switzerland.
Тарих
Порт-Валас алғаш рет 1180 жылы ad porvalesium ретінде аталады. Бұрын бұл муниципалитет Portwallis деп аталатын, бірақ ол енді қолданылмайды. Құрылысқа салынған аумақтың 4,9%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 3,8%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Су және электр энергиясы инфрақұрылымы мен басқа да арнайы дамыған аумақтар аумақтың 1,3%-ын, ал саябақтар, жасыл белдеулер мен спорт алаңдары 1,1%-ын құрады. Орманды жерлердің 51,5%-ы орманды, ал 1,4%-ы жеміс бақшалары мен шағын ағаш шоғырларымен қамтылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 16,3%-ы егіндіктерге, 2,6%-ы жайылымдарға, 1,5%-ы жеміс бақшаларына немесе жүзімдіктерге, 3,0%-ы альпілік жайылымдарға жұмсалады. Муниципалитеттегі судың 0,5% -ы көлдерде, 2,6% -ы өзендер мен арықтарда. Өнімді емес жерлердің 3,8% -ы өнімді емес өсімдіктер, ал 4,0% -ы өсімдіктер үшін тым таслы.
Port Valais is first mentioned in 1180 as ad porvalesium. The municipality was formerly known by its German name Portwallis, however, that name is no longer used. Of the built up area, housing and buildings made up 4.9% and transportation infrastructure made up 3.8%. Power and water infrastructure as well as other special developed areas made up 1.3% of the area while parks, green belts and sports fields made up 1.1%. Out of the forested land, 51.5% of the total land area is heavily forested and 1.4% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 16.3% is used for growing crops and 2.6% is pastures, while 1.5% is used for orchards or vine crops and 3.0% is used for alpine pastures. Of the water in the municipality, 0.5% is in lakes and 2.6% is in rivers and streams. Of the unproductive areas, 3.8% is unproductive vegetation and 4.0% is too rocky for vegetation.
Демография
Порт-Валада 2008 жылы 28,1% халық шетелдік азаматтар тұрады. Соңғы 10 жылда (2000-2010 жылдар) халық саны 26,1%-ға өзгерді. Ол көші-қонға байланысты 27,9% және туу мен өлім-жітімге байланысты 2,5% өзгерді. Халықтың көпшілігі (2000 жылғы жағдай бойынша) француз тілін (1,903 немесе 80,5%) бірінші тіл ретінде айтады, неміс тілі екінші орынды алады (107 немесе 4,5%) және ағылшын тілі үшінші орынды алады (54 немесе 2,3%). 32 адам итальян тілінде сөйлейді. Муниципалитет тұрғындарының 677 немесе шамамен 28,6% Порт-Валаисте туып, 2000 жылы сонда өмір сүрген. Олардың 343-і немесе 14,5%-ы бір кантонда, 684-і немесе 28,9%-ы Швейцарияның басқа жерінде, ал 638-і немесе 27,0%-ы Швейцариядан тыс жерде туған. 2000 жылы муниципалитетте 922 жеке тұрғын үй болды, ал бір үйде орташа есеппен 2,2 адам болды. 2009 жылы жаңа тұрғын үй құрылысының көрсеткіші 1000 тұрғынға шаққанда 1,3 жаңа тұрғын үй болды.
Port Valais has a population of as of 2008, 28.1% of the population are resident foreign nationals. Over the last 10 years (2000–2010 ) the population has changed at a rate of 26.1%. It has changed at a rate of 27.9% due to migration and at a rate of 2.5% due to births and deaths. Most of the population (as of 2000) speaks French (1,903 or 80.5%) as their first language, German is the second most common (107 or 4.5%) and English is the third (54 or 2.3%). There are 32 people who speak Italian. Of the population in the municipality, 677 or about 28.6% were born in Port Valais and lived there in 2000. There were 343 or 14.5% who were born in the same canton, while 684 or 28.9% were born somewhere else in Switzerland, and 638 or 27.0% were born outside of Switzerland. as of 2000, there were 922 private households in the municipality, and an average of 2.2 persons per household. as of 2009, the construction rate of new housing units was 1.3 new units per 1000 residents.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең танымал партия - CVP, ол 33,53% дауыс алды. Алдағы үш ең танымал партия - SVP (23,78%), FDP (21,11%) және SP (12,24%). Федералды сайлауда барлығы 881 дауыс берілді, сайлауға қатысу 49,6% құрады. 2009 жылғы Conseil d'État/Staatsrat сайлауында барлығы 790 дауыс берілді, оның 53-і немесе шамамен 6,7% жарамсыз болды. Сайлауға қатысушылар саны 43,7% құрады, бұл кантонның 54,67% орташа көрсеткішіне қарағанда әлдеқайда төмен. 2007 жылғы Швейцарияның Мемлекеттік кеңесінің сайлауында барлығы 852 дауыс берілді, оның 74-і немесе 8,7%-ы жарамсыз болды. Сайлауға қатысу 48,5% құрады, бұл кантонның орташа көрсеткіші 59,88% -дан әлдеқайда төмен.
In the 2007 federal election the most popular party was the CVP which received 33.53% of the vote. The next three most popular parties were the SVP (23.78%), the FDP (21.11%) and the SP (12.24%). In the federal election, a total of 881 votes were cast, and the voter turnout was 49.6%. In the 2009 Conseil d'État/Staatsrat election a total of 790 votes were cast, of which 53 or about 6.7% were invalid. The voter participation was 43.7%, which is much less than the cantonal average of 54.67%. In the 2007 Swiss Council of States election a total of 852 votes were cast, of which 74 or about 8.7% were invalid. The voter participation was 48.5%, which is much less than the cantonal average of 59.88%.
Экономика
2010 жылы Порт-Валаисте жұмыссыздық деңгейі 4,4%-ды құрады. 2008 жылы негізгі экономикалық секторда 28 адам жұмыс істеді және осы секторда 12 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 134 адам жұмыс істеген, ал осы секторда 22 кәсіпорын жұмыс істеген. 467 адам қызмет көрсету саласында жұмыс істейді, олардың 78-і осы саладағы кәсіпорындар. 2000 жылы қалаға 374 жұмысшы келіп, 708 жұмысшы шығып кеткен. Қалалық округ жұмысшыларды экспорттаушы болып табылады, әрбір жұмысшы үшін қаладан 1,9 жұмысшы шығады. Порт-Валаиске келетін жұмысшылардың 20,9%-ы Швейцариядан тыс елдерден келеді. Жұмыс істейтін халықтың 8,5%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 74,4%-ы жеке көлікпен барады.
as of 2010, Port Valais had an unemployment rate of 4.4%. as of 2008, there were 28 people employed in the primary economic sector and about 12 businesses involved in this sector. 134 people were employed in the secondary sector and there were 22 businesses in this sector. 467 people were employed in the tertiary sector, with 78 businesses in this sector. In 2000, there were 374 workers who commuted into the municipality and 708 workers who commuted away. The municipality is a net exporter of workers, with about 1.9 workers leaving the municipality for every one entering. About 20.9% of the workforce coming into Port Valais are coming from outside Switzerland. Of the working population, 8.5% used public transportation to get to work, and 74.4% used a private car.
Дін
2000 жылғы санақтан 1,418 немесе 60,0% -ы рим католиктері, ал 442 немесе 18,7% -ы швейцариялық реформацияланған шіркеуге тиесілі. Қалған халықтың ішінде 32 адам православие шіркеуінің мүшелері (немесе халықтың шамамен 1,35% -ы), 4 адам (немесе халықтың шамамен 0,17%) христиандық католик шіркеуіне жататын және 46 адам (немесе халықтың шамамен 1,95%) басқа христиан шіркеуіне жататын. 8 адам (немесе халықтың 0,34% -ы) яһудилер, ал 109 адам (немесе халықтың 4,61% -ы) ислам дініне сенушілер болды. Олардың 15-і буддист, 9-ы индус, ал 8-і басқа дінге сенетіндер еді. 255 адам (немесе халықтың шамамен 10,79%) ешқандай шіркеуге жатпайды, агностик немесе атеист, ал 39 адам (немесе халықтың шамамен 1,65%) сұраққа жауап бермеді.
From the 2000 census, 1,418 or 60.0% were Roman Catholic, while 442 or 18.7% belonged to the Swiss Reformed Church. Of the rest of the population, there were 32 members of an Orthodox church (or about 1.35% of the population), there were 4 individuals (or about 0.17% of the population) who belonged to the Christian Catholic Church, and there were 46 individuals (or about 1.95% of the population) who belonged to another Christian church. There were 8 individuals (or about 0.34% of the population) who were Jewish, and 109 (or about 4.61% of the population) who were Islamic. There were 15 individuals who were Buddhist, 9 individuals who were Hindu and 8 individuals who belonged to another church. 255 (or about 10.79% of the population) belonged to no church, are agnostic or atheist, and 39 individuals (or about 1.65% of the population) did not answer the question.
Білім
Порт-Валада 832 адам (35,2%) міндетті емес орта білімді аяқтаған, ал 229 адам (9,7%) қосымша жоғары білімді (оқу орнын немесе Фаххохсшульді) аяқтаған. Жоғары білімді аяқтаған 229 адамның 50,7%-ы швейцариялық ерлер, 27,9%-ы швейцариялық әйелдер, 15,7%-ы швейцариялық емес ерлер және 5,7%-ы швейцариялық емес әйелдер. 2000 жылы Порт-Валада 16 оқушы басқа муниципалитеттен келген, ал 125 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барған.
In Port Valais about 832 or (35.2%) of the population have completed non mandatory upper secondary education, and 229 or (9.7%) have completed additional higher education (either university or a Fachhochschule). Of the 229 who completed tertiary schooling, 50.7% were Swiss men, 27.9% were Swiss women, 15.7% were non Swiss men and 5.7% were non Swiss women. as of 2000, there were 16 students in Port Valais who came from another municipality, while 125 residents attended schools outside the municipality.