Кіріспе

Құстар туысы Таңбақ фазандар - фазиандар тұқымдасына жататын, сегіз түрден тұратын, құстар туысы. Олар жасырын түстес, байқалмау үшін крипсиске қатты сүйенеді. Қауіп төнгенде, паук-фазандар ерекше қауырсынды пайдаланып, пішіндерін өзгертеді, олар кеңейтілгенде көптеген қызғылт шақтар пайда болады. Құстар қауырсын қауырсындарын тербетеді, бұл олардың апосематизмін одан әрі күшейтеді. Құс тұяғы - бұл тұяқтың тұяғы. Қарт адамдарда әр аяғында бірнеше шпор болуы мүмкін. Бұл тікендер өзін-өзі қорғау үшін қолданылады.

Таксономия

Полиплектон тұқымдасын 1807 жылы голланд зоологы Коенрад Якоб Темминк енгізді. Бұл атау көне грек тіліндегі "көп" дегенді білдіретін "полус" және "құс ұшқыны" дегенді білдіретін "плектон" сөздерін біріктіреді. Үлгі түрі - сұр паук-фазан. Бұл тұқымның жүйелілігі біршама түсініксіз. Молекулалық зерттеулер паук-фазандар фазандармен емес, паук-қазанмен ғана туыс екенін көрсетті. Олардың ең жақын одақтастары - Азиялық шұңқыр құс және Борнеода мекендейтін қызыл бас құс. Бұл үш тұқымда бірнеше метатарсальды шұңқырлар бар. Морфологиялық жағынан біршама айырмашылықтары болса да, олардың қаңқалары бір-біріне ұқсас. Полиплектонның түрлері шамамен ерте плиоцен мен орта плейстоцен немесе 51 миллион жыл бұрын аралығында бір уақытта бөлініп кетті. Полиплектон малаценс және П. шлейермахери П. наполеониспен бірге Оңтүстік Қытай теңізінің оңтүстігінде базальды сәулеленуді құрайды, бұл биогеографиялық және мтДНК цитохром b және D циклін, сондай-ақ ядролық овумукоид интроны G-ді салыстыру арқылы расталады. Басқа формалардың қарым-қатынастары нашар түсініледі. P. germaini және P. bicalcaratum морфологиясы жағынан ұқсас және олар қалыңдығы жағынан ұқсас; молекулалық деректер соңғысының симплексиоморфия екенін көрсетеді. P. germaini және P. katsumatae жоғарыда аталған базальды сәулеленудің ертедегі тармағын білдіреді. Екі таулық бейімделген түрлер P. chalcurum және P. inopinatum бір оқшаулау оқиғасынан туындаған жоқ және олар тәуелсіз түрде кішірейтілген бояуды алған көрінеді. Бұл тұқымдағы жыныстық диморфизмді жоғалту тенденциясы баламалы сценарийге қарағанда биогеографиялық және молекулалық деректермен жақсырақ расталады. Жан Теодор Делакурдың айтуынша, бұл түр P. bicalcaratum түрінің бір түрі ретінде саналады. Делакур қайта жіктемелеуге дейін Хайнань паунасы бірнеше орнитологтармен ерекше түр деп саналған. Шынында да, Кацумата алғаш рет ғылымға сипаттағанда, ол ерекше түр болып саналды. Жақында әлемдегі құстар тізіміне кіретін көрнекті ұйымдар келісті, ал түрлердің мәртебесі қазіргі уақытта Шығыс құстар клубының қарауында. Хаинань пауналы фазанның жойылып кету қаупі төнгендіктен, оны толық түр ретінде тану өте маңызды деп саналады. Хайнань паунасы Хайнань аралына ендемиялық, мұнда оның популяциясы өте аз, тропикалық орманды мекендейтін аймақта және жабайы популяциясы азайып келеді, сондықтан ол қазір қатты қауіпке ұшырап, Қытайдағы Galliformes түрлерінің ішіндегі ең сирек кездесетін түрлердің бірі болып табылады.

Түрлер

Сурет атауы Жалпы атауы Тарату Полиплектон napoleonis бұрын П. эмфаном Палавандық павлиан фазан Филиппин Полиплектон малаценс Малайялық павлиан фазан Малайя түбегі Кра өлкесінен оңтүстікке қарай Полиплектон шлейермашери Борнеандық павлиан фазан Борнео Полиплектон гермайнi Герменнің павлиан фазан Орта оңтүстік Вьетнам және Қиыр шығыс Камбоджа Полиплектон бикаляратум Сұр павлиан фазан Бангладеш, Солтүстік-шығыс Үндістан және Оңтүстік-шығыс Азия Полиплектон katsumatae П. бикаляратумнан бөлінді Хайнань фазан Хаинан, Қытай Полиплектон халкурум қола құйрықты павлиан Индонезия Полиплектон инопленат Таулық павлиан Малайзия фазан