Кіріспе

Айова және Миссури штаттарында ағыс Нодавей өзені - Айованың оңтүстік-батысында және Миссуридің солтүстік-батысында орналасқан 106-километрлік өзен.

Этимология

Өзеннің атауы (Nodawa ретінде) алғаш рет 1804 жылы 8 шілдеде өзен сағасында қоныстанған Льюис пен Кларктың журналында кездеседі, бірақ олар атаудың шығу тегін ұсынбайды. Бұл атау "су үстіне секіру" дегенді білдіретін Ото Миссурия термині. Термин бүгін толық Nyi At'ąwe (nyi (су) + a (on) + t'ąwe (ұшу)) деп жазылатын және әдеттегі тілде Nyat'ąwe немесе Nat'ąwe деп қысқартылатын.

Тарих

Льюис пен Кларк 1804 жылы 8 шілдеде Миссуридің Холт және Эндрю округтерінің шекарасында орналасқан Миссуридің Нодавей аралында өзен сағасында қоныстанды және өзенді байқады. Льюис пен Кларк бұл жерді қатты ұнатып, оны 1810-12 жылдардағы Астор экспедициясының қысқы штабы үшін ұсынды, ол Вайомингтегі Оңтүстік өткелді ашқан, онда Орегон жолы, Калифорния жолы, Мормон жолындағы жүздеген қоныстанушылар өтуі керек еді. Өзенде тек жағалаудағы балық аулау және қайықтармен жүзуге болады, бірақ бу кемелері оның аузында жүреді. Өзен 1836 жылғы Плат сатып алудан кейін ақ қоныстанушылар үшін негізгі жол болды, оның ішінде Амос Грэм және Исаак Хоган болды. Нодавей округі өз атын өзеннен алған, бұл сатып алудағы ең үлкен округ және Миссури штатында төртінші болып табылады.

Сипаттама

Нодавей өзені алабындағы негізгі қоныстар - Семимильский өзен, Батыс Нодавей өзені, Шығыс Нодавей өзені, Орта Нодавей өзені, Клир өзені, Милл өзені, Элкхорн өзені және Арапахоу өзені. Өзендегі ең үлкен қала - Айова штатының Кларинда қаласы. Нодавей өзені Шамбоу, Айова қаласының маңында Шығыс және Батыс Нодавей өзендерінің қосылуынан басталады. Батыс Нодавей өзені Массенаның солтүстік-шығысында Касс округінің шығысында, Айова штатында басталады және Виллиска мен Клариндадан оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай 73,8 миль (119 км) бойымен шығыс Нодавеймен жалғасады. Шығыс Нодавей өзені Ориенттің батысында Адаир округіне басталып, Прескотт, Корнинг, Брукс және Нодавейден оңтүстік-батысқа қарай 72,8 миль (117 км) ағып, Батыс Нодавейге құяды. Орта Нодавей өзені Кейсидің оңтүстігіндегі Адаир округіне басталып, Гринфилд, Фонтанелл және Карбонды артта қалдырып, оңтүстік-батысқа қарай 97 км ағып, Батыс Нодавейдің Шығыс Нодавеймен қиылысынан 20,2 миль (33 км) жоғары Виллиска, Айовадан төменгі Батыс Нодавейге қосылады. Шығыс және Батыс Нодавей Иованың Миссури шекарасынан солтүстікке қарай 6 шақырым жерде Нодавей өзенін құрайды, ал өзен Миссуридің Клермонт қаласына жақын жерде Миссуриге кіреді. Нодавей жүйесіндегі биіктіктер теңіз деңгейінен 427 м-ден Орта Нодавейдің бастауында 950 футқа дейін (290 м) негізгі сабақтың басында, Миссуридің Эндрю округіне қарасты Миссури өзенінің Нодавейде 800 футқа дейін (244 м). Нодавей өзені - бассейнінің ауданы 1820 шаршы миль (4 714 км2) алтыншы реттік өзен. Платт өзені бассейні шығыста, Гранд өзені мен Де-Мойн өзені бассейні солтүстік-шығыста, соңғысы Миссури өзені мен Миссисипи өзені бассейні арасындағы шекараны айқындайды. Батысы Таркио өзені бассейнімен, солтүстік-батысы Нишнаботна өзені бассейнімен шектеледі. Нодавей өзені бассейні кең көлемді су тасқынына ұшырайды және Миссури өзенінің сағасына жақын орналасқан су тасқынының 20% -ына ықпал етеді. Миссури штатының Грэм қаласында оның қалыпты ағыны секундына 28 м3 құрайды. Бірақ 1993 жылғы Ұлы су тасқыны кезінде өзеннің ағысы Грэхам қаласында 2220 м3/с болды.