Кіріспе

Какавин Харивангса - Үндістанның какавин немесе кавья тіліндегі көне жава поэмасы. Онда Вишнуның аватары ретінде Кришнаның Кудинә жерінен келген Рукмини құдайы мен Бхишмака иесінің қызымен некеге тұруға ниеттенген оқиғасы баяндалады. Рукмини - Шри құдайының аватары.

Атаудың мағынасы

Ең негізгі мағынасында, Харивангса дегеніміз - Хари немесе Вишну құдайының шежіресі немесе отбасы ағашы. Үндістанда санскрит тіліндегі Харивамша - бұл Вишну мен оның туысы туралы әдеби шығарма, онда Кришна мен Рукминидің неке тарихының кішкентай бөлігі ғана бар. Сондықтан, Какавин Харивангсаның жағдайында, бұл атау мүлдем орынды емес, өйткені бұл какавин Харивамшада баяндалған әңгіменің кішкентай бөлігін ғана қамтиды.

Мазмұны

Шри-Кришна бақшада жүргенде, оған Нарады құдайы келіп, Шри-иенің аватары болған оның әйелі Кудинь жеріне түсетінін айтады. Кришна Вишну құдайының кейіпкері ретінде оған үйленуі керек. Шри құдайының бұл аватары Рукмини деп аталды, ол Сурабхишмаканың қызы болуы мүмкін. Алайда, патшаның баласы Жарасанда оны Седидің патшасына, Седия ханға, үйлендіруге ниетті. Осылайша, Кришна Рукмини құдайымен бірге қашып кетуді қалаған. Бір күні кешке үйлену тойына дайындық басталғанда Кришна Кундинаға барып, Рукминимен бірге қашып кетеді. Тойға көптеген елден келген қонақтар келді. Бұған Бхишмака патша қатты ашуланып, бірден басқа патшалармен келіссөздер жүргізді. Олар Кришнаның сиқырлы күші бар екендігін білгендіктен, оған қарсы тұруға қорықты. Содан кейін Жарасанда оған қарсы күресу стратегиясын әзірледі, яғни Юдиштира мен басқа Пандаваның көмегін алу. Содан кейін Юдиштира иесіне хабаршы жіберілді, ол қатты абыржыды. Бір жағынан, ол жерді қорғау және зұлымдықпен күресу үшін асыл ерлікпен міндеттенді. Кришна Пандаваның жақын досы болған, бірақ оның әрекеттері дұрыс емес еді және жазалануға тиіс еді. Ақыры ол Жарасандаға көмектесуге келісті. Алайда, Бхима ашуланып, Джарасанданың хабаршысын өлтіргісі келді, бірақ Арджуна оны тоқтатты. Көп ұзамай оларға Кришнаның елшісі келіп, көмек сұрады. Олар Жарсандаға көмектесуге уәде бергендіктен, Юдиштира Кришнаның құдайлық күші болғандықтан, уайымдауға қажеті жоқ екенін айтып, елшіге өтінішті қабылдамауға мәжбүр болды. Бес пандава сол кезде Қаравира жеріне, Ярасанда иеге қарай жолға шықты, содан кейін барлық Кауравалар Двараватиге, Кришнаның еліне шабуыл жасады. Осы уақытта Кришна ағасы Баладеваның көмегімен жауларына қарсы күресуге дайындалады. Екеуі де көптеген жауларды жеңді. Жарасанда, Каурава, Бима, Накула және Сахадеваның бәрі де өлтірілді. Юдиштира Кришнаның қолынан есінен танып, қозғала алмады. Содан кейін Кришна Арджунаға қарсы шығып, жеңіліп қалады. Осылайша Вишну көктен түсіп кетті. Кришна Вишнудың бейнесі ретінде Вишнуға айналды, ал Арджуна да Вишнудың бейнесі болған, ол да Вишнуға айналды. Содан кейін Юдиштира есін жиып, Вишнудан соғыста қаза тапқандарды тірілтуін сұрайды. Вишну келісіп, өлместік жаңбыр жаудырды. Жарасанданың өзімен бірге өлгендердің бәрі қайта тірілді. Содан кейін олар Двараватиде өткен Шришнаның үйлену тойына қатысты.

Автор

Какавин Харивангсаны Мпу Панулух 1135 жылдан 1179 жылға дейін Кедириде патшалық құрған кезінде жазған. Панулух Седа 1157 жылы бастаған Бхаратаюдданы да аяқтады.

Тақырыптар

Какавин Харивангсада қарастырылған тақырыптар Какавин Креснаянадағы тақырыптарға ұқсас. Ежелгі жава әдебиеті мамандары какавин Харивангса екі шығармада кездесетін тақырыптарды орындауда сәтті болды деген пікірде. Какавин Харивангса Креснаянадан қарапайым, сондықтан Мпу Панулухиның бұрыннан бар болған әңгімені белгісіз мақсаттар үшін қайта құрастырғаны мүмкін. Сондай-ақ, ол бұл әңгімені жазуды Жәябай иесі сұраған немесе ол мұны өзі қалағандықтан жасады деген ықтималдық бар. Какавиннің өзінде Мпу Панулухтың жазғаны: "tambenya pangiketkw apét laleh", яғни "бұл әңгімені жазудың себебі - табысқа жету". Бұл сөзді ежелгі яван әдебиеті мамандары тек жоба деп түсінеді. Мпу Панулух сонымен қатар Мпу Седамен бірге жазған Какавин Бхаратаюддха үшін де белгілі. Какавинде бірнеше нәрсе бар, олар бір уақытта қызықты және қызықты, мысалы, Пандавалар Кришнамен күресте қалай жараланды, ал олардың одақтастары Кауравалар болды, олар Пандавалардың тұқым қуалайтын жаулары болды. Шын мәнінде, барлық тараптар үшін жақсы аяқталады, бұл әдетте Үндістан эпостық әдебиетінде болмайды, және бұл осы какавиннің "индонезияландыруының" белгісі. Кейбір сарапшылар бұл какавин - уаянгтық қойылымға арналған сценарий деп санайды.