Кіріспе
Кішкентай ел үшін спорт Мане аралында аралды кең әлемге танытуда маңызды рөл атқарады. Аралда өткізілетін негізгі халықаралық спорттық оқиға жыл сайынғы Мэн аралы мотоциклдерінен өткізілетін ТТ-і болып табылады. Дегенмен, Мэн аралы Халықаралық деңгейде, басқа да спорт түрлерінде, Одақ және арал ойындарында қатысады.
Халықаралық спорт
Мэн аралы 2011 жылдың қыркүйек айында IV Қоғамдастық жастар ойындарын өткізді. Арал 1985 жылы арал ойындарын бастады және 2001 жылы оларды тағы да өткізді. Ең танымал халықаралық оқиға Мэн аралында жыл сайын маусым айында өткізілетін Мэн аралы ТТ мотоцикл жарыстары болып табылады. Керуші Сидни Суонн және велосипедші Питер Кэнно Олимпиада ойындарының алтын медальдарын жеңіп алған жалғыз арал тұрғындары, ал полошы Фредерик Агню Гилл 1900 жылы қола медальді, ал велосипедші Марк Кавендиш 2016 жылы күміс медальді жеңіп алды. Олимпиада ойындарында Манкс спортшылары Ұлыбритания құрамында өнер көрсете алады.
Крикет
Мэн аралы крикет қауымдастығы 2004 жылы Ланкашир крикет кеңесімен байланысын бұзып, Халықаралық крикет кеңесінің мүшелері болды және өздерінің ұлттық командасы ретінде бәсекеге түсті. Мэн аралы крикет командасы өзінің алғашқы ресми ICC жарыстарында 2005 жылы өнер көрсетті.
Велоспорт
Манкс Трофи веложарысы жыл сайын өткізіледі. Мэн аралы велосипед спорты әлемінде өте күшті, бірнеше жоғары деңгейдегі есімдер мен көптеген талантты және болашақ жас саяхатшылармен мақтана алады. Манксман Марк Кавендиш Мадисонда екі рет әлем чемпионатында жеңіске жетті, 2008 жылы Манчестерде өткен UCI Track Cycling World Championships жарысында жарысташы Брэдли Виггинспен бірге және 2005 жылы Лос-Анджелестегі әлем чемпионатында Роб Хейлзмен бірге жеңіп алды. 2006 жылы Мельбурн қаласында өткен Ойыншықтарда скретч жарысында алтын медаль жеңіп алды. 2008 жылғы Олимпиада ойындарында Мэдисонда медаль ала алмағаннан кейін Кавендиш тек жол жарыстарына ауысты. Оның спринт қабілеті оны британдық велосипед спортындағы ең көп таланттардың біріне айналдырды, 2008-2016 жылдар аралығында Tour de France-да 34 кезеңді жеңіп, 2011 жылғы Tour de France-да жасыл футболкаға ие болды. 2011 жылы Кавендиш британдық команданың қолдауымен Дүниежүзілік жол жарысында жеңімпаз атанды. 1970 жылы Манксмен Пит Бакли Крайстчерчте өткен Достық Ойындарында ерлер арасында жол жарысы чемпионатында алтын медаль жеңіп алды. Бірнеше жылдан кейін оның өмірі мен мансабы ит жолға түсіп, Питтің апатқа ұшырап, кейіннен ми жарақатынан қайтыс болғанынан кейін қысқарды.
Регби одағы
Аралда бес регби клубы бар. Негізгі ішкі жарыс - Дорчестер теңіз Манкс кубогы; екінші ішкі жарыс - Шиммин Уилсон Манкс қалқаны. Қазіргі уақытта Манкс кубогының иелері Дуглас регби клубы, ал қалқанды Рамси регби клубы иеленеді. Басқа арал клубтары - Кастлтаун регби клубы, Оңтүстік Номадс регби клубы және Вагабондс регби клубы. Дуглас, Вагабондс және Рамзи ағылшын лигаларына қатысады.
Мотоцикл жарыстары
Мэн аралы 1904 жылы автокөлік жарысы ретінде басталған TT мотоцикл жарысымен танымал. TT - туристік трофей дегенді білдіреді. 1905 жылдан бастап TT жабық жолдардағы мотоцикл жарысы ретінде өткізілді және бастапқы курс 1920 жылдары қазіргі Snaefell Mountain курсын пайдалану үшін кеңейтілді. Бұл қазір мамыр айының аяғынан маусым айының басына дейін өткізілетін 61,1 шақырымдық автокөлік жарыстарының жыл сайынғы сериясы. Кастелтаун маңындағы 4,25 миль (6,84 км) Биллоун трассасы 1955 жылдан бері мамыр, маусым және шілде айларында Оңтүстік 100 сияқты басқа да оқиғалардың сахнасы болды. Бұдан әрі жарыстар TT курсында әр тамыз-қыркүйек айларында Манс Гран-при (MGP) түрінде өтеді. Атакты TT трассасында әуесқойлар мен жеке қатысушылар үшін мотоцикл жарысы идеясы 1921 жылы MGP-нің пайда болуына себеп болды. Осы мотоцикл жарыстарына ТРК, Жүгірушілер қауымдастығы, ТТ Маршалдар қауымдастығы және МГП Маршалдар қауымдастығы да қатысады.
Жиналысу
Мэн аралында бірнеше раллилік жарыстар өтеді, соның ішінде Мэн аралы раллиі (бұрынғы Мэн халықаралық раллиі немесе Мэн трофи раллиі) және Британ ашық ралли чемпионатының кезеңі. Сондай-ақ, Манкс раллиі (бұрынғы Манкс ұлттық раллиі), Британдық ұлттық ралли чемпионатының кезеңі. Марк Хиггинс - Манкс раллиі жүргізушісі, ол басқа жарыстармен бірге Манкс раллиінде бес рет жеңіске жетті.
Қауымдастық футболы
Ассоциация футболы да танымал, Мэн аралы футбол ассоциациясы екі дивизиондағы 27 клубтан тұратын лиганы, сондай-ақ лига клубтарының резервтік командалары үшін футбол комбинациясын жүргізеді. Ұлттық футбол құрамасы мен Элан Ваннин командасы бар, бірақ олар УЕФА немесе ФИФА турнирлеріне қатыспайды. Мэн аралы футбол ассоциациясы ағылшын футбол ассоциациясындағы округтік футбол ассоциациясының мәртебесіне ие, сондықтан Англия ұлттық футбол құрамасымен таныстырылады. Мэн аралында туған адамдар Англия, Шотландия, Уэльс немесе Солтүстік Ирландия үшін ойнауға құқылы. 2019 жылдың тамызында Мэн аралы ФК-сі ағылшын футбол лигасы жүйесіне қосылатын аралда құрылатын жаңа клубтың жоспарын зерттейтіндігі туралы хабарланды. 2019 жылдың желтоқсанында клуб ресми түрде ағылшындық лигасыз жүйесінің 6-қадамында Солтүстік-Батыс округтер футбол лигасына кіруге өтініш берді. Кейін лига өтінішті Футбол федерациясына "2020 жылғы 31 наурызға дейін тиісті критерийлерді орындаған жағдайда, ФК Мэн аралы қабылданады" деген ұсыныспен бірге береді.
In August 2019, it was announced that FC Isle of Man was investigating plans for a new club to be formed on the island which would join the English football league system. In December 2019, the club officially applied to join the North West Counties Football League, at Step 6 of the English non league system. The league would then take the application to the Football Association with 'a recommendation that FC Isle of Man is accepted providing the appropriate criteria met by 31 March 2020'.
Гимнастика
Мэн аралында еуропалық, одақтастық және әлемдік деңгейдегі жарыстарда өнер көрсететін ерлер мен әйелдердің гимнастика командалары мен жеке тұлғалар өте табысты. Мэн аралы гимнастика қауымдастығы жергілікті клубтардан, соның ішінде Элан Ваннин мен Манкс гимнастикасынан таңдалған гимнасттарды, аралдың ұлттық құрамасымен бәсекелесетін, Комонвелл, арал ойындары, Солтүстік еуропалықтар және кельт кубогы сияқты іс-шараларға жібереді. Арал гимнасттары Англия, Ирландия, Шотландия, Уэльс және одан әрі Чемпионат, Шақыру немесе Градирленген деңгейде де бәсекелеседі. Спорттың өте үлкен жас тұрғыны бар, үлкен Дуглас клубтары Манкс гимнастикасы мен Элан Ваннин, ал кіші клубтар Оңтүстік гимнастикасы мен Солтүстік гимнастикасы, мектептер мен балабақшалардан.
Хоккей
Мэнксте ерлер мен әйелдер лигалары бар көптеген хоккей командалары бар. Аралас лига қыркүйек айынан желтоқсанға дейін, ерлер мен әйелдер лигасы қаңтардан сәуірге дейін жүреді. Әр клубтың өз алаңы бар, ол Ұлттық спорт орталықтарының аймақтық алаңы болып табылады. Бачка, Викинг және Харлекинс хоккей клубтары Дугластағы NSC-де ойнайды, Валкирс хоккей клубы Пелдегі QEII орта мектебінде ойнайды, Кастлтаунда және Сараценс хоккей клубтары Кастл Рушен орта мектебінде ойнайды және Рамси хоккей клубы Рамси грамматикалық мектебінде ойнайды. Манкс хоккей қауымдастығы (MHA) барлық лигалық матчтардың, нәтижелердің және гол салушылардың тірі жазбаларын сақтайды. Мэн аралында жыл сайынғы Уит хоккей фестивалі өтеді. Мамыр айының соңғы демалыс күндері өткізілетін турнирде Ұлыбританияның көптеген командалары ерлер мен әйелдер арасында әр түрлі деңгейдегі хоккейде ойнайды. Мэн аралы үкіметінің атынан барлық оқиғаны кәсіби фотограф Джон Коксон түсіреді.
Атыс
Маған сенушілердің барлығы үшін де бұл өте маңызды. Мылтық, тапанша және мылтықпен атыс үшін полигондар мен клубтар бар, ал әртүрлі элементтер "Мэн аралы" нысанаға ату федерациясының астында бірігеді. Мэн аралының спортшылары басқа спорт түрлеріне қарағанда, атыспен көп медаль жеңіп алды. Аралдардағы атушылар арасында әлем чемпиондары, британдық ұлттық чемпиондар, сондай-ақ арал ойындары чемпиондары бар, онда ұжымдық ату ең белсенді спорт түрлерінің бірі болып табылады.
Жеңіл атлетика
Мэн аралында жеңіл атлетика да жақсы қолдау табады. Жарыс күн тәртібіндегі басты оқиғалардың бірі - 46-шы жылы өткізіліп жатқан Ұлыстың құттықтау күніне арналған спорттық мереке. Манкс Харриерс - аралдағы негізгі жеңіл атлетика клубы, және спортшылар командалары жарысқа шыққан кезде Ұлыбританияда табысты. (2008 ж.)
Каммаг
Каммаг спорты Мэн аралында пайда болды. Бұл шотландтық шинти және ирландтық херлинг ойынына ұқсас. Бұрын бұл аралдағы ең танымал спорт түрі болған, бірақ ХХ ғасырдың басында бұл спорт түрі тоқтады. Жақында ол Сент-Джонс қаласында жыл сайынғы жекпе-жекпен қайта жаңғырды.
Тэквондо
Тхэквондо - кеңінен танымал болып келе жатқан жекпе-жек түрі. Мэн аралы таэквондо қауымдастығы 2006 жылы Дүниежүзілік таэквондоның қауымдасқан мүшесі ретінде қабылданды және Мэн аралы WTF жарыстарында ел ретінде бәсекелесе алады.
Басқа спорт түрлері
Мэн аралында баскетбол да ойналады. Монарх Ассортимент Халықаралық шахмат турнирі 1992 жылдан 2007 жылға дейін әр қыркүйек-қазан айларында Порт-Эринде өткізілді. PokerStars Man аралы халықаралық шахмат турнирі 2014 және 2015 жылдары Дугласта өтті. 2016 жылы шахмат. com жаңа демеуші болды, ол шахматқа қайта аталды. com Man аралы халықаралық. Бұл аралда екі жылда бір рет "Го" ойыны өткізіледі. Сондай-ақ, 2013 жылы басталатын Tough Mann Adventure Challenge балдыр мен кедергілерді жүгіру сахнасы да өсіп келеді. Жарыс жүрісі де танымал және жыл сайынғы Парис шеруімен аяқталады, бұл 85 мильді қамтитын тоқтамай жүгіру.