Кіріспе

Түрік биохимигі және молекулалық биолог Азиз Санкар (; 1946 жылы 8 қыркүйекте туған) - түрік молекулалық биологы, ДНК жөндеу, жасуша циклының бақылау пункттері және циркадтық сағатқа маманданған. 2015 жылы ол Томас Линдал және Пол Л. Модрихпен бірге ДНК-ның механистік жөндеуін зерттегені үшін химия саласындағы Нобель сыйлығын алды. Ол фотолиза және нуклеотидтерді бактерияларда қайта өңдеу бойынша еңбектер жасады. Санкар қазіргі уақытта Солтүстік Каролина университетінің медицина мектебінде биохимия және биофизика саласының Сара Грэм Кенан профессоры және UNC Lineberger Comprehensive Cancer Center мүшесі. Ол Түрік мәдениетін насихаттау және АҚШ-тағы түрік студенттеріне қолдау көрсету мақсатында коммерциялық емес ұйым болып табылатын Азиз және Гвен Санкар Қорының негізін қалаушы. Ол ХДП төрағасы және парламенттің мүшесі Михат Санкардың екінші туысы. Ол сегіз баланың жетіншісі еді. Ол ауыл институттарында білім алған идеалистік ұстаздардан білім алған. Кейіннен ол бұл өзін үлкен шабыттандырғанын айтты. Мектепте оқыған кезінде Санкар ұстаздарымен танысып, үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Ол орта мектепте химияны оқығысы келді, бірақ бес сыныптасы онымен бірге медицинаны оқығаннан кейін оны медицинаны оқыуға көндірді. Осылайша, Стамбул университетінің медицина факультетінде медицинаны оқыды. Алайда, Санкар өзінің шығу тегі туралы сұрағанда, тек түрік ұлтын атап көрсетті. Алайда оның туысы Михат Санкар олардың отбасы арабтардан екенін айтты. Азиз Санкардың ағасы Тахир сұхбатында олардың отбасы Орта Азиядағы оғыз түркілерінің ұрпағы екенін мәлімдеді, сондай-ақ олардың идеалист екенін айтты. Сенімсіз дереккөз: күні=2022 жылдың желтоқсаны

Білім

Санкар бастауыш білімін туған жері Савурда алған. Клод Стэн Руперттің зертханасында, қазір ол профессор.

Мансап

Санкар Түркия ғылым академиясының және Америка ғылым және өнер академиясының құрметті мүшесі. Стамбул университетін бітірген соң Санкар Савурға оралды. Ол АҚШ-қа барғысы келсе де, дәрігерлік мамандықты сынап көруді ұсынды. Содан кейін ол Джонс Хопкинс университетінде биохимия бойынша білім алу үшін ТҮБІТАКтан стипендия алды, бірақ әлеуметтік қиындықтар мен американдық өмір салтына бейімделе алмауынан 1,5 жыл өткізгеннен кейін 1973 жылы дәрігер ретінде Савурға оралды. Ол АҚШ-қа келген кезде ғана француз тілінде сөйлеген, бірақ Джонс Хопкинс университетінде білім алған кезінде ағылшын тілін үйренген. Докторлық дәрежесін аяқтағаннан кейін Санкар үш рет докторантурадан кейінгі лауазымға өтініш білдірді, содан кейін Йель университетінде зертханашы болып жұмысқа кірісті. 2005 жылы Ұлттық ғылым академиясының тұңғыш түрік мүшесі болып сайланды. Олар бірге UNC CH кампусына жақын жерде тұрақты түрік орталығы Carolina Türk Evi-ді құрды, ол UNC CH-дегі төрт түрік зерттеушісіне дипломдық баспана, түрік ғалымдарына қысқа мерзімді қонақ қызметтері және түрік-американдық алмасуды насихаттайтын орталықты қамтамасыз етеді. Олардың зерттеу нәтижелері 2014 жылдың 16 қыркүйегінде "Genes and Development" журналында жарияланды. Санкардың зерттеулері адамдардағы циркадтық сағаттардың жұмыс істеуін толық түсінуге мүмкіндік берді, олар әр түрлі аурулар мен бұзылуларды емдеуде қолданылуы мүмкін, мысалы, ұшақ ауытқу және маусымдық аффективті бұзылу, сондай-ақ әртүрлі қатерлі ісікке қарсы емдеуді бақылау мен оңтайландыруда пайдалы болуы мүмкін.

Жеке өмір

Санкар Гвен Болес Санкармен үйленген, ол оны Даллас қаласында докторлық диссертациясын оқып жүргенде кездестірген, ол сонымен бірге молекулалық биологияны зерттеген. Олар 1978 жылы үйленді. Санкар - дінін ұстаған мұсылман. Бір сұхбатында ол: "Мен мұсылман екеніме мақтанамын, бірақ АҚШ-тың көптеген аймақтарында осы мәселені айта алмаймын". Нобель сыйлығын алғаннан кейін әлеуметтік желілерде оның ұлты туралы сұрақтар көтерілді. Санкар өзінің "кейбір сұрақтарына", әсіресе өзінің этникалық тегіне қатысты сұрақтарға алаңдағанын" айтты. Би-би-сидің "Түрік пе, жарты арап па" деген сұрағына Азиз Санкар: "Мен оларға арабша да, күрдше де сөйлемейтінімді және түрік екенімді айттым", - деді. "Мен түрікпін, солай" деп. Азиз Санкардың ағасы Тахир сұхбатында олардың отбасы бір кездері Орталық Азиядан көшіп келген оғыз түркілерінің ұрпағы екенін айтты. Ол сондай-ақ ағасының Нобель сыйлығы бүкіл Түркия үшін, соның ішінде күрдтер үшін де құрмет екенін айтты. Санкар сұхбатында жастайынан идеалист болғанын, бірақ іс-шараларға қатыспағанын айтты. Басқа сұхбатында Санкар өзінің орташа пантүркілікті қолдайтынын айтты. 2021 жылдың 26 қыркүйегінде Санжар Түркі кеңесі мүше мемлекеттердің сыртқы істер хатшыларының кездесуі кезінде құрметті қонақ болды және Түрік сыртқы істер министрі Мевлют Чавушоғлу жариялағандай, "Түркі әлемінің білімі мен ұлттық оянуы" атты баяндама жасады.

Марапаттар

Ол 2015 жылы химия саласындағы Нобель сыйлығын Томас Линдал және Пол Л. Модрихпен бірге ДНК-ның жөндеу механизмін зерттегендері үшін алды. Санкар - Түркияның Орхан Памуқтан кейінгі екінші Нобель сыйлығының лауреаты, ол сонымен қатар Стамбул университетінің түлегі. Азиз Санкар өзінің алғашқы Нобель сыйлығының алтын медалі мен сертификатын Мустафа Кемал Ататүрктің кесенесіне сыйлады. Бұл рәсім 2016 жылдың 19 мамырында Түркияның Тәуелсіздік соғысын бастаған Ататүрктің 97 жылдығына орай президент салтанатымен өтті. Ол Нобель медалі мен сертификатының көшірмесін Стамбул университетінде тапсырды, содан кейін ол докторлық дәріс алды.