Кіріспе

2009-2012 жылдар аралығында Сомалидің президенті Шариф Шейх Ахмед (, شريف شيخ أحمد; 1964 жылы 25 шілдеде туған) - Сомалидің 2009-2012 жылдар аралығында Сомалидің 7-ші президенті болған Сомалидің саясаткері. 2004-2007 жылдары ол Ислам соттары одағына (ICU) басшылық етті, кейіннен 2008 жылдың аяғына дейін Сомалиді азат ету альянсының (ARS) басшылығын алды. 2009 жылдың қаңтарында ол президенттікке көтеріліп, үш жылдық мерзімінде елдің Өткінші федералды үкіметтен (ӨФҮ) Сомалидің федералды үкіметіне (ФФҮ) өтуін бақылады. Президент болғаннан кейін ол "Химило Каран" саяси партиясының басшысы, сондай-ақ Ұлттық партиялар форумының негізін қалаушы және басшысы болды. Ол Сомали президенттікке үміткерлер кеңесінің төрағасы.

Білім

1964 жылы 25 шілдеде Шабел аймағының оңтүстігіндегі Махадай қаласында дүниеге келген. Бала кезінде ислам дінін, араб тілін оқып, Құранды жаттаған. Ол білімін Мысырдағы Аль-Азхар университетімен байланысты шейх суфи институтында бастады. 1990 жылдардың ортасында Ливия мен Судан университеттерінде оқып, заң және ислам шариғаты бойынша бакалавр дәрежесін алды.

Заңгерлік мансап

Шариф Сомалиге 2000 жылы Сомалидің соғыс иелерінің бақылауында болған кезде және кландар арасындағы бөліну мен сенімсіздікке байланысты достары Могадишода бір-бірін көре алмады. Азамат соғысының зардабы Сомалидің барлық жерінде байқалды, Шариф өз елі мен халқын құтқаруды мақсат тұтты. Ол Могадишуде "Әл Шуруқ" агенттігін, мәдени және мұра институтын және "Жасжасөспірімдер федерациясын" құрды, бұл соғыс иелері құрған шекарадан ешқашан өтпеген жас сомалилерге әлеуметтік қарым-қатынасты жеңілдетті. Нәтижесінде, Могадишо тұрғындары достар, мектептегілер, ақсақалдар жиналып, өз ойын ашық айтатын жерлерді аша бастады. Шариф өзінің туған провинциясы Шабелдің орталығында облыстық прокурор болды, онда ол 2001 және 2002 жылдар аралығында Джоухардағы провинциялық соттың төрағасы болып сайланды. Сомалиде оның алғашқы алты айлық билігі кезінде саяси және экономикалық өзгерістердің жылдамдығы байқала бастады. Халықтың қолдауымен қаладан соғыс әміршілері мен олардың ықпалы жойылды, бұл он алты жылдан кейін алғаш рет Могадишу халықаралық әуежайы мен Могадишу портын қайта ашуға мүмкіндік берді. БҰҰ-ның жоғары лауазымды адамдары осы кезеңді Сомали саясатының тарихындағы "Алтын дәуір" деп атаған. Ол кезде 2004 жылы Найробидегі Мбагати қаласында құрылған Өткінші федералды үкімет бүлінген және әлсіз болатын. Эфиопия әскері Сомалиге кіріп, Өткінші федералды үкіметті құлатуға тырысып жатыр деп мәлімдеді және Ислам соты одағын құлатты. Шариф Кениядағы АҚШ елшісімен Өткінші федералды үкіметпен ынтымақтастық туралы келіссөздер өткізді, содан кейін ол Йеменге басқа бұрынғы Ислам соттары одағының мүшелерімен кездесуге кетті.

Президент алдындағы саяси мансап

Шет елге айдалған оппозиция басшысы, Ислам соттары одағының бұрынғы жетекшісі Шариф жаңа саяси партия - Сомалиді азат ету альянсын құру үшін штаб-пәтер іздеп жүрді. 2007 жылдың қыркүйек айында 500-ге жуық делегат, соның ішінде исламшылдар, парламентарийлер, азаматтық қоғам және диаспоралар жиналып, Асмараға жиналды және конституцияны қабылдады. Шарифтің партиясы - Сомалиді азат ету альянсы 2008 жылдың 9 маусымында Джибутиде Уақытша федералды үкіметпен бейбіт келісімге қол қойды.

Сомали президенті

Шариф әкімшілігі Сомалидің Федералдық үкіметін 1991 жылы бұрынғы басқарушы әкімшіліктің құлдырауынан кейін өтпелі мәртебеден өткізді. Оның әкімшілігі Сомалидің конституциясын әзірлеумен және полиция, әскери және сот жүйесі сияқты негізгі институттарды құрумен танымал. Ол Сомали ұлттық армиясын құрды, Могадишоның негізгі теңіз портын ашты және орталық банкті қайта іске қосты. Шарифтің басшылығымен Өткінші федералды үкімет Аль-Шабаабты астанадан және оның айналасынан қуып шығарып, қиын өтпелі кезеңде қауіпсіздік, бейбітшілік пен татулықты орнатты.

2009 жылғы президенттік сайлау

2009 жылдың 31 қаңтарында таңертеңгі уақыттағы дауыс беруде жеңіске жеткеннен кейін Президент Шариф Джибутидегі Кемпински қонақ үйінде ант берді. Шәриф кең ауқымды үкімет құруға уәде беріп, соғыстан зардап шеккен Африка бұғы еліндегі барлық қарулы топтарды БҰҰ қолдауымен жүргізіліп жатқан татуласу жұмысына қосылуға шақырды. БҰҰ-ның Сомалидегі арнайы елшісі Ахмеду Ульд Абдалла президент сайлауының "шашыраңқы" өткенін мақтады. "Біз барлық тараптардың жан-жақты парламентті құруға бағытталған еңбегінің жемісін көріп отырмыз", - деді Оулд Абдалла мәлімдемесінде.

Араб Лигасының саммиті

2009 жылдың наурыз айында Шариф Бағдадта өткен араб саммитіне қатысып, "Аль-Шабаабқа" қарсы күресіне қолдау көрсету және қауіпсіздік, бейбітшілік пен татулықты орнату үшін қолдау алды.

Хиллари Клинтонмен баспасөз конференциясы

2009 жылдың 6 тамызында Шариф пен АҚШ Мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтон Найробиде (Кения) бірлескен баспасөз конференциясын өткізіп, Сомалидің алдында тұрған қиындықтар мен сомалиліктер үшін бейбітшілік, тұрақтылық пен татулыққа қол жеткізу мүмкіндігін талқылады.

Стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығы

2009 жылдың 30 қыркүйегінде Вашингтондағы Стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығы (C.S.I.S.) халықаралық қатынас арқылы бейбітшілікті насихаттау бойынша Сомалиде Шәрифпен мемлекет қайраткерлерінің форумын өткізді.

Нью-Йорктегі БҰҰ-ның бас кеңсесінде сөйлеген сөзі

2009 жылдың 10 қазанында Шәриф Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтерінде өткен Бас Ассамблеяның 64-ші сессиясының жалпы талқылауында бейбітшілік, қауіпсіздік, татуласу және гуманитарлық көмек көрсету мәселесі бойынша баяндама жасады.

2010 жылғы Стамбулдағы Сомали конференциясы

2010 жылдың мамыр айында Сомали жөніндегі Стамбул конференциясында БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун Сомалиде тұрақтылықты орнатудың жалғыз мүмкіндігі - Шариф үкіметін қолдау екенін айтты. Ол Шәрифтің өзіне қолдау білдіріп, билікте болуды және өзінің басшылығын нығайтуды талап етті.

Біріккен Ұлттар Ұйымында сөйлеген сөзі

2010 жылдың 25 қыркүйегінде Шарифтің Біріккен Ұлттар Ұйымында сөйлеген сөзі Сомалидегі өңірлік тұрақтылықты, қауіпсіздікті және қайта құруды насихаттау туралы болды.

Премьер-Министрді тағайындау

Шариф 2010 жылдың қазан айында Омар Абдирашид Али Шармарке отставкаға кеткеннен кейін Вашингтондағы Сомали елшілігінің бұрынғы бірінші хатшысы Мохамед Абдуллахи Мохамедті Сомалидің жаңа премьер-министрі етіп тағайындады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Пан Ги Мун мәлімдеме жасап, Сомали басшылығын жаңа премьерді ашық және консультативтік түрде бекітуге мүмкіндік беретін рәсімдік келісімге қол жеткізгендері үшін мақтады.

"Әл-Шабааб" ұлысының Могадишодан кетуі

2011 жылдың 6 тамызында Шариф өзінің әскері Аль-Шабааб өзінің жауынгерлерін астана Могадишодан шығара бастағаннан кейін оның Батыс қолдаған үкіметін құлатуға ұрысып жатқан исламшыл көтерілісшілерді жеңгенін мәлімдеді.

Кампала келісімдері

Кампала келісімі - 2011 жылдың 20 тамызында Сомали Республикасының Өткінші федералды үкіметінің өтпелі кезеңін аяқтау үшін Уганданың Кампала қаласында жасалған келісім. Оған 2011 жылғы 9 маусымда Уганда Республикасының президенті Шариф Шейх Ахмед, Уганданың уақытша федералды үкіметінің президенті, Шариф Хасан Шейх Аден, Уганда Республикасының президенті Ювери Кагута Мусевени және Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысының арнайы өкілі Аугустин Махига қол қойды.

AMISOM сапары

2011 жылдың қыркүйегінде Шариф өзінің елінде қызмет ететін Бурунди бейбітшілігін сақтаушыларды аралады. "Мен AMISOM бейбітшілігін сақтаушыларына және сомалиялық сарбаздарға барып келдім", - деді президент журналистерге кездесу аяқталғаннан кейін Вилла Сомалиге қайту алдында. "Бұл жердегі мақсат - жауынгерлердің жағдайы мен олардың сомали халқы мен үкіметке көмектесуге қаншалықты дайын екендігін білу еді. Өздеріңіз көріп отырғандай, олар сомали халқының проблемаларын шешу үшін дайындық пен ынта-жігерді жоғары деңгейде ұстайды. Екі елдің өзара қарым-қатынасы жақсы, олардың серіктестігі ел жеңісіне әкеліп, жауды жояды деп үміттенеміз".

"Линда Нжихи" операциясы

Линда Нхи ("Елді қорғау" операциясы) - 2011 жылы 16 қазанда Кения әскерлері шекарадан өтіп, Сомалидің оңтүстік аймақтарына кірген кезде басталған Кения және Сомали әскерлері арасындағы әскери операция.

Кампала келіссөздері

2011 жылдың қарашасында Шариф өзгендік әріптесі Ювери Мусевенимен кездесіп, Сомали мен Шығыс Африка аймағындағы қауіпсіздікті талқылады. Шәрифпен бірге бірқатар министрлер мен заң шығарушылар болды.

Гару конференция

2012 жылдың ақпан айында Шариф және басқа да сомалиялық үкімет өкілдері солтүстік-шығыс қалашығында Гарауде кездесіп, өтпелі кезеңнен кейінгі саяси шараларды талқылады. Өңірлік және халықаралық бақылаушылар қатысқан кең ауқымды талқылаулардан кейін конференция президенттің, премьер-министр Абдивели Мохамед Алидің, парламент спикері Шариф Хасан Шейх Аданның, Пунтланд президенті Абдирахман Мохамед Фароледің, Галмудуг президенті Мохамед Ахмед Алиннің және Ахлу Сунна Вальжаманың өкілі Халиф Абдулкадир Нурдің қол қойған келісіммен аяқталды.

Сомали туралы Лондон конференциясы

Шариф 2012 жылы 23 ақпанда Сомали туралы Лондон конференциясында сөйледі. Шариф былай деді: "Сомали халқының азаптарын тоқтату үшін бар күш-жігерін салып жүргендеріңізге, біз осы керемет күш-жігеріңізді бағалаймыз". АҚШ-тың Мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтон, БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун және 40-тан астам үкімет өкілдері Сомалидің қайта құрылуы мен пираттық, терроризм және ашаршылықпен күресу мәселелерін талқылау үшін Лондондағы Сомали конференциясына қатысты.

2012 жылғы Стамбулдағы Сомали конференциясы

2012 жылғы 1 маусымда Шариф пен БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун әлемдік қалпына келтіру жұмыстарын және тұрақтылық орнату бойынша күш-жігерді қолдау үшін Сомали туралы Стамбул конференциясына қатысты.

Жаңа конституция

2012 жылдың 23 маусымында Сомалидің федералды үкіметі мен аймақтық басшылар тағы да кездесіп, бірнеше күндік талқылаудан кейін конституция жобасын мақұлдады. Ұлттық конституциялық жиналыс 1 тамызда жаңа конституцияны басым көпшілікпен қабылдады, оған 96% дауыс берді, 2% қарсы болды және 2% дауыс бермейді.

Дубай жарғысы

27-28 маусымда Дубайдағы "Мадинат Джумейра" қонақ үйінде БАӘ-нің пираттыққа қарсы екінші конференциясы өтті. Оған 400-ден астам делегат қатысты, оның ішінде сыртқы істер министрлері, Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық теңіз ұйымы, өнеркәсіп басшылары, әлеуметтік ұйымдар мен академиялық сарапшылар. Конференцияның басты сөзін Сомалидің уақытша федералды үкіметінен Шәриф айтты. Іс-шара ұлттық үкіметтерді, халықаралық ұйымдарды және әлемдік теңіз өнеркәсібін қамтитын пираттарға қарсы "жалпылама тәсіл" қабылдауға шақырумен аяқталды. 2012 жылдың 28 маусымында Шариф Солтүстік-Батыс Сомалидегі Сепаратистік Сомалиленд аймағының президенті Ахмет Махамуд Силаньомен ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Дубай хартиясы деп аталатын келісім Сомалидің әртүрлі саяси бірліктері арасындағы үйлестіруді күшейтуге шақырады және Сомалидің барлық тараптарының арасындағы халықаралық татуласудың кең ауқымды күш-жігерінің бөлігі болып табылады. Қол қою рәсіміне Пунтланд пен Галмудуг автономиялық аймақтарының президенттері, сондай-ақ БАӘ Сыртқы істер министрі қатысты.

2012 жылғы президенттік сайлау

Шарифтің президент сайлауына қатысуы және жеңілістің нәтижесін қабылдауы Сомалиге демократияның келуінің көрінісі болды. Ол билікті бейбіт жолмен тапсырғаны үшін мақталды. Сомалиде мұндай көшірудің алғаш рет 40 жыл ішінде орын алғаны.

Президенттікке дейінгі кезең (2012 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Шариф өзінің президенттік мерзімінде қол жеткізген жетістіктері үшін "Заманауи Сомалидің атасы" деп аталды.

2017 жылғы президенттік сайлау

2017 жылғы президенттік сайлауда Шариф бұған дейін премьер-министр болып тағайындаған Мохамед Абдуллахи Мохамед Сомали президенті ретінде Хасан Шейх Мохамудтың орнын басып алды. Парламент сайлауының екінші және соңғы кезеңінде Шариф 45 дауыс алып, Мохамед 185 дауыс алды.

Химило Каран

Шариф 2018 жылдың желтоқсан айында 2020 жылғы сайлау алдында "Химило Каран" партиясын құрды. 2019 жылы Химило Каран сомалиялық саяси партиялардың альянсы - Ұлттық партиялар форумына қосылды. 2019 жылдың қазан айында Химило Каран сомалиялық саяси партиялардың альянсына, Ұлттық партиялар форумына қосылды.

Ұлттық партиялар форумы

2019 жылдың қыркүйегінде Шәриф өзінің жеке партиясы Химило Каран мен оның орнындағы Хасан Шейх Мохамудтың партиясы болып табылатын UPD-ді қоса алғанда, алты саяси партияның альянсы - Ұлттық партиялар форумын құрды. ФНП альянсы ел басшылығын Сомалидің саяси және қауіпсіздік мәселелерін шешу үшін бірлесіп жұмыс істеуге біріктірді. Құрылғаннан бері FNP гуманитарлық көмек, ФГС-мен диалог және Сомалидің сайлау моделі сияқты әртүрлі мәселелер бойынша науқан жүргізді.

Президенттікке кандидаттар кеңесі

2020 жылдың қарашасында Шариф Президентке кандидаттар кеңесінің төрағасы болып сайланды, ол Сомали үкіметін алдағы сайлауға қатысты рәсімдер бойынша есеп беруге белсенді түрде қатысады. ККП қауіпсіздік мәселелері мен 2021 жылғы сайлаудағы сайлау тұйықталуы сияқты мәселелерді шешу бойынша жұмыс жасады.

2022 жылғы президенттік сайлау

2019 жылдың қаңтар айында Шариф өзінің саяси партиясы Химило Каранның билетімен 2021 жылғы президенттік сайлауға қатысу ниеті туралы мәлімдеді. Ол "қазіргі басшылықтың елдегі үлкен ауылдық аймақтарды әлі де бақылап отырған әл-Шабааб ұлыстарына қарсы бейбітшілік пен қауіпсіздікті қалпына келтіре алмауын" келтірді. 2020 жылдың қараша айында Моғдадишуде алты күндік конференция барысында 14 президент кандидатының тобы жиналып, Президентке кандидаттар кеңесі құрылды және Шариф төрағалыққа ұсынылды. Хасан Шейх Мохамуд жеңімпаз атанды.

Бостон университетінің стипендиясы

Шариф АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Бостон университеті бастаған "Елбасының резиденттік стипендиясы" бағдарламасының иегері. Стипендияны Африка президенттік мұрағат және зерттеу орталығы (APARC) басқарады. Онда Африкадағы күрделілік пен ресурстар туралы білімді кеңейту үшін мемлекеттік саясат туралы пікірталастар мен бағдарламалар өткізіледі.