Кіріспе
Жол белгісі (басқаша айтқанда, жол-бағдар белгісі) - бір немесе бірнеше қолдары бар, саусақ деп аталатын, саусақтарға аталатын жерлерге жол жүру бағытын көрсететін, жиі қашықтық туралы ақпаратты қамтитын жол белгісі.
A fingerpost (sometimes referred to as a guide post) is a type of sign post consisting of a post with one or more arms, known as fingers, pointing in the direction of travel to places named on the fingers, often including distance information.
Ұлыбритания
Баяғыда қолмен белгілеу - Ұлыбританияда қолданылатын дәстүрлі белгі. Посттар дәстүрлі түрде құйма темірден немесе ағаштан жасалған, қара, ақ немесе сұр түске боялған және ақ түстегі қара әріптермен саусақтары бар, көбінесе шақырымдағы қашықтық туралы ақпарат бар. Көбінесе олар жол пайдаланушыларға нұсқау беру үшін қолданылады, бірақ мысалы, канал желісінде де мысалдар бар. Олар сондай-ақ жаяу жүргінші жолын, көпіржолды немесе осыған ұқсас қоғамдық жолды белгілеу үшін қолданылады.
Тарих
Англияда 1697 жылы магистраттарға жол қиылысында бағыттаушы бекеттер орнатуға мүмкіндік беретін заң қабылданды. Алайда, әлі күнге дейін сақталған ең көне саусақ белгісі Глостерширдегі Чиппинг-Кэмпденнен жақын, 1669 жылы және Оксфорд, Уорвик, Глостер және Ворстерді (қысқаша "Глостер" және "Ворстер") көрсетеді. 1766 жылғы магистральдар туралы заң және 1773 жылғы автокөлік жолдары туралы заң автокөлік жолдарындағы саусақ белгілерін міндетті түрде қолданды. 1903 жылғы Моторлы автомобиль туралы заң жол белгілері бойынша жауапкершілікті Ұлыбритания мен Ирландияның сол кездегі Біріккен Корольдігіндегі тиісті автомобиль жолдары органына тапсырды, бірақ ешқандай спецификация белгіленбеген. 1921 жылы жол белгілеріне ақ түсті фон мен ақ тіректерде үлкен әріптер жазылуы керек деген нұсқау берілді. Сонымен қатар, ол жобаның бір жеріне автожолдың атауы енгізілуін ұсынды. 1933 жылы Ұлыбританияда міндетті стандарттар (Қозғалыс белгілерінің (өлшемі, түсі және түрі) уақытша ережелері) қабылданды, олар полюстерді қара және ақ жолақтармен бояуды және әртүрлі қаріппен жазуды талап етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания мен Солтүстік Ирландияның Біріккен Корольдігінің көп бөлігінде жол белгілері алынып тасталды, егер жау күштерін навигация үшін пайдаланбаса, 1940 жылдардың соңында ауыстырылды. Жол белгілері 1961 жылдан бастап Ұлыбританияда үкімет тағайындаған Worboys комитетімен және 1964 жылғы Жол белгілері туралы ережемен толық қаралды. 1964 жылғы ереже жергілікті билікті дәстүрлі саусақ белгілерін алып тастауға және жаңа үлгілермен ауыстыруға шақырса да, бұл міндетті емес еді. Алайда, 1994 жылы қоршаған ортаны қорғау департаменті (ол жылдың Жол қозғалысы белгілері туралы ережелері мен жалпы нұсқаулықтарында) жобаға рұқсат бергенге дейін ереже жаңа саусақ стилі белгілерін орнатуға рұқсат бермеді. Айта кетерлігі, бұл жобада үш мильден асатын аралықтарды жартылай және төрттен бөліп көрсетуге болмайды. Осылайша, бұрын-соңды дәлдікпен өлшенген қашықтықты дөңгелету үшін жаңа саусақ белгілері қажет болды. 1964 жылғы ереже Ұлыбританияда барлық саусақ белгілерін алып тастау туралы жалпы талапты енгізбесе де (Солтүстік Ирландияда белгілер біршама бөлек қарастырылады), кейбір округтер оларды жоюға басқаларға қарағанда ынталы болған көрінеді. Желіде тірі қалудың ең жоғары көрсеткіші ауылдық жерлерде және негізгі жолдардан алыс жерлерде. Ауылдық ландшафттағы тарихи саусақ белгілерінің жоғалуы туралы алаңдаушылыққа жауап ретінде 2005 жылы маусымда Көлік және ағылшын мұрасы департаменті кеңес беру листовкасын шығарды, онда "Барлық сақталған дәстүрлі саусақ белгілері бағыттау белгілері жергілікті жерде сақталуы және тұрақты түрде күтілуі керек. Олар әр бес жылда бір рет қара-ақ бояумен боялуы керек. Басқа бояулар 1940 жылға дейін қолданылғаны белгілі болған жағдайда ғана қолданылуы керек". Соңғы жылдары бірнеше округтік кеңестер саусақтарының тілін қалпына келтіру және жөндеу бағдарламаларын қолға алды, соның ішінде Сомерсеттің Кванток тауларындағы магистральдық мұра жобасы. Ирландия Республикасында 1977 жылы жол белгілерін қайта қарау жүргізілді.
Тарихи үлгілердің жергілікті өзгеруі
Олардың кейбір элементтері саусақ белгілері дизайнының кейбір элементтері олардың таныстырылуы кеңінен таралған кезеңде белгіленген болса да, дизайндардың ерекше таралуына мүмкіндік мол болды, ол бүгінгі күнге дейін сақталған. Автожол органының атауы бағаналарға жазылған немесе финиалдың немесе дөңгелектің (орталығы қуыс болған кезде, аннулус деп аталады) дизайнының бөлігі ретінде толық немесе инициалдар түрінде жазылған (мысалы, K. C. C. Kesteven County Council). Рундель дизайнында тұйық жерлердің атауы (мысалы, Молли Браунның бұрышы, Литчет Матраверс, Дорсет) немесе ауылдардың атауы болуы мүмкін. Батыс Сассекс сияқты округтерде округтік кеңес гербтері бар. Көлік министрлігі Дорсет пен Йоркширдің Батыс Ридингідегі округтік кеңестерге желілік сілтемелерді қосуды сынап көруді сұрады, олар осы аймақтарда кең таралған. 2005 жылы Уэст-Уэллоу (Гэмпшир) қаласында жолаушыларды Сент-Маргарет шіркеуіне бағыттаған алмастырудағы дөңгелек үстелдің үстінде шіркеудің бақшасында жерленген Флоренс Найтингейлдің суреті бар. Бармақтардың ұшы төрт бұрышты (Корнуолл мен Норфолк сияқты), қисық (Дорсет сияқты) немесе үшбұрышты (Сомерсет сияқты) болуы мүмкін. Ағаштан жасалған саусақтарда жер атаулары жеке-жеке бекітілген металл әріптерден тұрады. Миляж әдетте жақын арақашықтықтағы ширек миляға өлшенеді, ал бөлшек бөлшек бөлек дайын тақтаға орнатылады, бірақ өлшеулер бесінші немесе сегізінші миляға дейін беріледі Шығыс Лотиан. Олардың кейбірінің жасынан кейін олардың құрылысы кезінде басым болған тарихи орфографиялық жазулар "көмірлендірілген". Мысалға қазіргі заманғы "Портешам" орнына "Портишам" және Дорсеттегі Sixpenny Handley үшін ондыққа дейінгі "6D Handley" жатады. Кейбір саусақпен қолға алынған мысалдарға А немесе В жол нөмірі мен баратын жері кіреді, бірақ бұл мысалдардың көбі 1964 жылғы ереже енгізілгеннен кейін алынып тасталды және ауыстырылды. Бастапқыда A жол нөмірлері қара түсте ақ түсті, ал B жол нөмірлері кері орналастырылған, дегенмен олардың қазіргі схемасы ретінде саусақ белгілері аз. Тіпті саусақ тұстары қара, ақ немесе сұр түстердің үйлесімді түрінде болса да, басқа да түрлі-түсті нұсқалары бар. Ең танымал - кейбір оңтүстік ағылшын округтерінде кездесетін аз сандағы Қызыл посттар, оның ішінде Дорсеттегі төрт, оның ішінде Бере Регис пен Уимборн Минстерінің арасындағы Андерсондағы A31 магистральдық жолында. Басқалары Бенвилл көпірі, Хейвуд бұрышы және Пойнтингтон маңында орналасқан. Олардың түсі туралы әртүрлі теориялар айтылған, соның ішінде Австралияға тасымалдау үшін портқа бара жатқан тұтқындар қолданатын жолдарды немесе гиббет орнын белгілеу. Басқа жерлерде жасыл түстегі ақ жазуы бар бармақ белгілері бар, бұл кейде "арқалайтын жолдар" деп аталатын ең кішігірім жолақты көрсетеді.
Post-Worboys саусақтарының дизайны
Кейбір автомобиль жолдары органдары Worboys ережелерінің рухын саусақ стилімен қолдануды, оның ішінде Transport Heavy қаріпін қолдануды таңдады. Қол материалдары алюминий немесе пластик болып келеді. Девон округтік кеңесі жолдың әртүрлі көлік түрлері үшін қолайлылығын көрсету үшін үшбұрышты аяғы бар төрт түрлі түстегі саусақ белгілерін енгізді, қарадан (көбінесе көліктер үшін А және В жолдарында), көк және қоңырдан бастап тек жергілікті кіруді көрсететін ақ саусақтарға дейін. Бұл жүйе "Функционалдық жол желісі" деп аталды. Саффолк округі кеңесі де квадрат аяғы бармақтарда Transport Heavy қаріптерін қолдануды қабылдады, ал мұнда әлі де үш мильден астам қашықтық ең жақын тоқсанға беріледі.
Әдебиеттік сілтемелер
"Бір саусақ" термині жақында ең көп сатылған роман, Иэн Пирстің "Бір саусақ" романындағы қолданылуынан белгілі бір назар аударды. Атаудың көзі романның IV бөлігінің эпиграфында: Фрэнсис Бэконның Novum Organum Scientiarum екінші кітабының XXXVI бөліміне енген XXI афоризмнің "көп қысқартылған" аудармасы.
Ирландия Республикасы
1977 жылға дейін Ирландия Республикасында жолдарда қолданылатын негізгі белгілер Ұлыбританияда кездесетін белгілерге ұқсас саусақ белгілері болды. Олар Ұлыбританиядағы әріптестеріне ұқсас дизайнға ие болды және Bord Fáilte логотипі (Автомобиль қауымдастығынан Ирландия Республикасында белгілер орнату жауапкершілігін өз мойнына алды) немесе жергілікті кеңестерге берілгеннен кейін арфа болды. Бұл саусақ белгілері екі тілді болды, онда гаэль тіліндегі атау стандартты жер атауынан жоғары, кішірек қаріппен басылды. Осы белгілердің бірқатары Ирландияның аймақтық және жергілікті жолдарында әлі де бар. Алайда, олардың арақашықтығы километр емес, мильмен (қазіргі Ирландия Республикасының белгілерінде қолданылғандай) болғандықтан, олар алынып тасталуы тиіс. 1977 жылы Ұлыбританияның 1965 жылғы жобасына негізделген белгілерді қабылдағаннан бері Ирландия Республикасындағы жергілікті билік органдары көптеген жолдарда Worboys Комитеті жобасына негізделген және Transport Heavy қаріпін қолдана отырып, бармақ белгілерін орнатты, алайда Ирландияның Жол қозғалысы белгілерінің нұсқаулығы бармақ белгілерін барлық жолдарға, бірақ кішігірім жолдарға тыйым салады. Ирланд тілінде саусақ белгісі méar eolais ("ақпарат саусағы") деп аталады.
Еуропалық континент
Бармақ белгілері континенттік Еуропада да қолданылған; Саксонияда олар Саксониялық постылық белдеулердің алғысы болды.
Америка Құрама Штаттары
Жақында Калифорния штатының Пасадена қаласындағы реактивті қозғалтқыш зертханасы ғарыш желісі берген деректерді пайдалана отырып, планеталарға, миссияларға және экзопланеталарға бағыт беретін LED-бармақ белгілерін орнатты. Джек Э. Леонард дауыстаған анимацияланған, тірі саусақ белгісі Хал Сазерлендтің "Озға қайту сапарында" пайда болады. Нью-Йорктің Адирондак таулары саусақ іздерімен танымал. Олар әдетте қоңыр түстегі сары әріптермен жазылған және кейде белгідің ұшы физикалық жебе немесе тік саусақпен емес, оларға жебе боялған.