Кіріспе

Сербиялық дипломат (1928-2021) Борисав Йович (1928-1921), Сербияның экономисі, дипломат және саясаткері, 1990-1991 жылдары Югославия президенті болды. Ол 1970-жылдардың ортасынан аяғына дейін Югославияның Италиядағы елшісі болды, 1980-жылдардың аяғы мен 1990-жылдардың басында Югославияның ұжымдық төрағалығының серб өкілі болды, төрағалық төрағасы болды және 1990-жылдары Сербия социалистік партиясының жетекші тұлғасы болды. Жович 1965 жылы Белград университетінен экономика ғылымы бойынша докторлық дәріс алды. Ол орыс және итальян тілдерін еркін білетін.

Мансап

Жович Сербияның ресми өкілі Слободан Милошевичтің жақын одақтасы және кеңесшісі болды және Милошевичке антибюрократиялық революция кезінде билікке қол жеткізуге көмектесті. 1990 жылдың мамыр айынан 1991 жылдың мамырына дейін Югославия президенті болып қызмет етті. Өзінің "Последний день СФРЖ" (Белград, 1995) атты кітабында Жовиц 1990 жылдың маусым айының соңында Словения мен Хорватиядағы тәуелсіздік күштерінің сайлаудағы жеңісінен кейін Милошевич пен федералды қорғаныс министрі Велько Кадиевичке Хорватияның сербтер мекендейтін бөліктерін ұстап тұрып, күш қолдану арқылы "Словения мен Хорватияны Югославиядан шығарып тастауды" ұсынғанын айтады. Милошевич бұған келісті. Осы кездесуден кейін көп ұзамай Жович федеративтік Югославия мемлекетінің аяқталуына әкелген стратегияны жүзеге асыруды бастады. Жович 1991 жылдың шілде айының басында Словенияға Он күндік соғыстан кейін тәуелсіздік берген Бриони келісімін келісуге көмектескенімен танымал. Оның кезекті президенттік мандатының соңына таман оның орнын алмастырушы хорват Стьепан Мессичке президенттіктің сегіз мүшесінің төртеуінің президенттікке келуіне кедергі келтірілді, бұл конституциялық кезектілікке қатысты тәртіпті бұзды. 1991 жылдың ортасында Хорватияда Хорватияның Тәуелсіздік соғысына әкелген шиеленістердің көтерілуімен, Жович әскерге ел басқаруды тиімді түрде алуға және Хорватия мен Словения республикаларында тәуелсіздікті жақтаған үкіметтерді сайлаған алғашқы еркін демократиялық сайлаудың әсерін жоюға мүмкіндік беретін төтенше өкілеттіктерді қабылдауға тырысты. Президенттіктің 8 мүшесінің 5-інің дауысы қажет болды, Сербия Сербия, Черногория, Воеводина және Косовоның саяси бақылауында болды және Босния мен Герцеговинаны білдіретін серб делегаты жоспарға дауыс береді деп болжады. Бұл жоспар босниялық серб делегаты Богич Богичевич жоспарға дауыс беруден бас тартқан кезде кері әсер етті. 1995 жылы BBC-нің "Югославияның өлімі" атты деректі фильмінде Жович сұхбаттасушыларға Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының ыдырауына және одан кейінгі Югославия соғыстарына әкелген оқиғалар туралы өзінің түсінігін сипаттады. Бұл сұхбатта (бөлім 4, "Адамзаттың қақпалары") және ICTY алдындағы куәлікте Джович Югославия басшылығының босниялық серб армиясын құруға әкелген әрекеттерін сипаттады. Жович бұл әрекеттер Сербия президенті Милошевичпен жеке талқылау барысында шешілгенін мәлімдеді. Жовичтің айтуынша, ол Босния мен Герцеговинаны халықаралық қауымдастық мойындаған жағдайда, Босния аумағында Югослав Халық Армиясының (ЮНА) әскерлерінің болуы Югослав үкіметін агрессияда айыптауға әкелуі мүмкін екенін түсінген. Мұны болдырмау үшін ол және Милошевич барлық JNA сарбаздарын Сербия мен Черногориядан және Босния мен Герцеговинадан олардың елдеріне көшіруді шешті, оның шығынын Югославия үкіметі төледі. Осылайша, әр босниялық серб Югославия әскерінен жаңадан құрылған босниялық серб армиясына ауыстырылды. Жович реформашы бұрынғы Югослав премьер-министрі Анте Марковичті босниялық хорват ретінде елін қиратуға және капиталистік батыстың қуыршағы болуына жауапты деп қарады. Жович Югославия президенті болған кезде былай деп түсіндірді: Жалпы қорытынды Анте Маркович біз үшін енді қабылдауға және сенімді болуға жарамсыз. Ешкімнің ойында оның Америка Құрама Штаттарының кеңейткіш қолы екендігіне күмәні жоқ, өйткені ол социализм туралы ойлаған кез келген адамды құлату үшін, және біздің дауыс беру арқылы біз оны Ассамблеяда премьер-министр етіп тағайындадық. Ол ең қауіпті сатқындық ойынын ойнап жатыр. Жовичтің Марковичтің рөлі туралы қорытындысы: <blockquote> Ол біздің экономикамызды жоюдың ең белсенді жаратушысы болғанына күмән жоқ, және Югославияның ыдырауына үлкен үлес қосқан. Басқалары Югославияны бөлгендерімен мақтанып, осы қорқынышты рөлді өздеріне алуды қалады, бірақ олар Югославияның аман қалуының басты кейіпкері ретінде өзін жариялаған Марковичтің істегендеріне ешқашан жақындай алмады. Жович күдікті ретінде шақырылып, соғыста Милошевичтің қызметі туралы куәлік берді.

Өлім

Жович Сербияда COVID 19 пандемиясы кезінде 2021 жылдың 13 қыркүйегінде 92 жасында COVID-19-дан қайтыс болды.