Кіріспе
Қайыңның түрі Speciesbox. аты = қытайлық жұмсақ қабықты қайың. сурет = Pelodiscus. jpg status = VU status system = IUCN3.1 status ref = status2 = CITES A2 status2 system = CITES status2 ref = genus = Pelodiscus species = sinensis authority = (Wiegmann, 1835) Бұрын осы түрге Солтүстік Шығыс Қытай, Ресей, Корея және Жапонияда мекендейтін популяциялар кіретін, бірақ қазір олар Солтүстік Қытайдың жұмсақ қабықты торнайы (P. maackii) сияқты бөлек болып саналады. Сонымен қатар, Гуанси мен Хунандағы жергілікті популяциялар (оларда қытайлық жұмсақ қабықты торналар да кездеседі), сондай-ақ Вьетнамда кіші қытайлық жұмсақ қабықты торналар (P. parviformis) және Хунан жұмсақ қабықты торналар (P. axenaria) деп танылады. Қытайлық жұмсақ қабықты торғайлар өте осал түрлер.
Speciesbox
| name = Chinese softshell turtle
| image = Pelodiscus. jpg
| status = VU
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| status2 = CITES A2
| status2 system = CITES
| status2 ref =
| genus = Pelodiscus
| species = sinensis
| authority = (Wiegmann, 1835)
Populations native to Northeast China, Russia, Korea and Japan were formerly included in this species, but are now regarded as separate as the northern Chinese softshell turtle (P. maackii). Furthermore, localized populations in Guangxi and Hunan (where the Chinese softshell turtle also is present), as well as Vietnam, are recognized as the lesser Chinese softshell turtle (P. parviformis) and Hunan softshell turtle (P. axenaria). The Chinese softshell turtle is a vulnerable species,
Сипаттама
Қытайлық жұмсақ қабықты торнаның аналықтары қабықтың ұзындығы 33 см-ге дейін жетеді, ал кіші ұрықтары 27 см-ге дейін жетеді, олардың құйрықтары аналарға қарағанда ұзын. Қалыптылығы - 18-19 см қапшықтың ұзындығына жетеді. Бұл торғайлардың қабығы зәйтүн түстес, қара түсті дақтар болуы мүмкін. Пластрон қызғылт-қызыл түсті, сондай-ақ үлкен қара дақтар болуы мүмкін. Аяқ-қол мен бас арқалық жағынан зәйтүн түсті, ал алдыңғы аяқтары ашық, ал артқы аяқтары желімдік жағынан қызыл-сары түсті. Басында қара таптар, көзінен шығатын қара сызықтар бар. Тамағы дақшырап, еріндерінде кішкентай қара түсті сырғалар болуы мүмкін. Құйрықтың алдыңғы жағында бір-екі қара дақ, ал артқы жағында қара жолақ бар. және кейіннен көшіп-қонушы адамдар арқылы таралады. Өздерінің туған елдері Қытайдан тыс жерлерде қашып кеткендер көптеген елдерде тіркелді және олардың кейбіреулері енгізілген халық ретінде қалыптасты. Азиядағы жергілікті емес жерлер арасында Бонин аралдары, Хонсю, Кюсю, Рюкю архипелагы және Жапониядағы Шикоку; Оңтүстік Корея; Лаос; Вьетнам; Таиланд; Сингапур; Бохол, Себу, Лейте, Лузон, Минданао, Миндаро және Панай Филиппинде; Шығыс және Аралық Малайзия; Индонезиядағы Калимантан, Суматра және Батыс Тимор; Шығыс Тимор; және Иран.
Тіршілік ету ортасы
Қытайлық жұмсақ қабықты торғайлар тұщы және тұщы суларда тіршілік етеді. Олар тынығатын кезде құмға немесе сазға көміліп, түбінде жатып, бас көтеріп, дем алады немесе олжасын ұстап алады. Олардың күндіз-түсті демалу әдеті жақсы дамымаған. Бұл торғайлардың кейбір популяциялары қоздырғыштарын алып, қабығының алдыңғы шетіндегі тесіктерінен иіскейтін сұйықтықты шығарады.
Өмірлік цикл
Бұл торғайлар жыныстық жетілуіне 4 пен 6 жас аралығында жетеді. Олар су бетінде немесе су астында жұптасады. Аталық тұқымдас балық аналық балықтың қабығын алдыңғы аяқтарымен ұстап, оның басын, мойнын және аяғын шағады. Аналық жыныстық қатынастан кейін бір жылға жуық уақыт бойы сперматозоидтар сақталады. 2012 жылы қытайлық жұмсақ қабықты торғайлар бактериялық жұмсақ қабықты аурудың кең ауқымды басталуына ұшыраған алғашқы торғайлар болды, нәтижесінде өсім баяулады және өлім-жітім көбейеді. Бұл P. sinensis санының азаюына ғана емес, сонымен қатар, балықшылғақ өсіру саласына да үлкен экономикалық шығын әкелді. Басқа бактериялық патогендер анықталды: Chryseobacterium spp., Morganella morganii және Bacillus cereus spp.
Қорғау
Жабайы популяциялар IUCN Қызыл тізімінде зардап шеккен түрлер ретінде саналады.
Адамдармен қарым-қатынас
Қытайдың 684 орманды қайың фермаларынан алынған мәліметтерге сәйкес, олар жыл сайын 91 миллионнан астам қайың түрін сатты. Бұл фермалар Қытайдағы 1499 тіркелген орманды қайың фермаларының жартысынан азын құрайтынын ескерсек, жалпы ұлттық көрсеткіш екі еседен астам болуы мүмкін. Бұл торналар Азияның көптеген жерлерінде дәмді тағам болып саналады.
Генетика
Pelodiscus sinensis геномы 2013 жылы жұмсақ қабықты торғайдың дене жоспарының дамуы мен эволюциясын зерттеу үшін реттелген.