Кіріспе
Тәртілді тасбақалар түрі
Бландингтің тасбақасы (Emydoidea blandingii) Бландингтің тасбақасы ұзақ өмір сүруді зерттеуде қызығушылық тудырады, себебі ол қартаюдың аз немесе ешқандай белгісін көрсетпейді және сегіз немесе тоғыз онжылдыққа дейін физикалық жағынан белсенді болып, көбейе алады.
Таксономия
Бұл түрдің туысы туралы пікірлер келіспейді; Emys және Emydoidea есімдері 2009, 2010 және 2011 жылдары жарық көрген ғылыми еңбектерде қолданылған.
Сипаттама
Бландинг тасбақасы – орташа мөлшерлі тасбақа, қаптамасының тік сызық бойынша ұзындығы шамамен 20-25 см, ең көбі 29 см жетеді. Бұл тасбақаның ерекше белгісі – жарқын сары сақасы мен мойны. Қаптамасы, яғни жоғарғы қабығы дөңгелек келген, бірақ орта сызығы бойымен сәл жалпақ, ал жоғарыдан қарағанда сопақ пішіндес. Қаптамасы қара түсті фонда көптеген сары немесе ақшыл дақтармен немесе жолақтармен себілген. Пластрон, яғни төменгі қабығы сары түсті, симметриялы түрде орналасқан қара дақтармен. Басы мен аяқтары қара, көбінесе сары дақтармен немесе өрнектермен. Бландинг тасбақасын кейде "жартылай қорап" тасбақасы деп те атайды, себебі пластроны буынды болғанымен, пластрондық жапырақшалары қорап тасбақасының жапырақшаларындай тығыз жабылмайды.
Көбею
Бландингтің тасбақалары жыныстық пісіп жетілуіне 14–20 жыл уақыт кетеді. Жұптасу сәуірдің соңы мен мамыр айының басында жүреді, ал ұя салу маусымның басында басталып, ай бойына созылады. Жұмыртқа саны аймаққа қарай өзгереді. Нью-Йорк штатында бір ұяда 5-ден 12-ге дейін жұмыртқа болады, орташасы 8 жұмыртқаны құрайды.
Жүріс-тұрысы мен өмір сүру ұзақтығы
Бландинг тасбақалары қыста судың астында немесе жанында, лайда немесе өсімдіктер мен қоқыстың астында жасырынады. Бұл құбылыс брумация деп аталады. Ұялау маусымында аналық Бландинг тасбақасы қыстаған жерінен бір километрден астам қашықтықта кездесуі мүмкін. Ол бәсеңді жейді, қабықшалылар мен басқа омыртқасыздарды, балықтарды, бақаларды, рактерді, өлекселерді, жидектерді және өсімдік қалдықтарын қоректенеді. Ол тірі балықты ұстауға қабілетті. Денеде қартаю белгілерінің болмауы және жасқа байланысты денсаулықтың нашарлауына қатысты белгілердің жоқтығына байланысты, бұл тасбақалар өте аз қартайтын түрлерге жатқызылады. Бландинг тасбақасы ұялшақ тасбақа, қорқынышқа ұшырағанда суға шұғыл түсіп, бірнеше сағат бойы түбінде жата алады. Егер судан алыс болса, қабығына тығылады. Ол өте жайлы және сирек шағады. Бұл тасбақа өте епті және жақсы жүзеді.
Таралуы және мекендейтін ортасы
E. blandingii географиялық ареалы Ұлы көлдер аймағында шоғырланған және Небраска мен Миннесотаның орталық бөлігінен (мұнда екі рет штаттың ресми бауыры болуға тырысып, сәтті болмады) шығысқа қарай, Оңтүстік Онтарио және Эри көлінің оңтүстік жағалауы арқылы Солтүстік Нью-Йоркке дейін созылады. Небраскада бұл тасбақа штаттың шығыс бөлігінде сирек кездеседі, бірақ Sand Hills аймағындағы көлдерде, тоғандарда және ағындарда көптеп таралған. Сонымен қатар, Нью-Йорктің оңтүстік-шығысында (Датчесс округі), Жаңа Англияда және Нова-Скотияда шашыраңқы популяциялар кездеседі. Оның негізгі мекені – таза, сайып келгенде ағыс сулы батпақты жерлер. Ол көлдерде күнге күйінетіні белгілі, сондай-ақ ұялау кезінде судан қашыққа кетіп жүреді. Әдетте, күнге толы, жақсы кеуіп жатқан топыраққа ұялайды. Жастар шырша және қарағайдың төбелерінде күнге күйінеді. Жас тасбақалар көбінесе жұптасу орындарын, жаңа мекендерді немесе қоректік ресурстарды іздеп алысқа саяхаттайды, ересек тасбақалар да солай етеді.
Қорғау мәртебесі
Бландингтің тасбақасына басты қауіп – тіршілік ортасының бөлінуі және жойылуы, сондай-ақ, табиғи емес үлкен жыртқыштар популяциясының ұяларын тонауы. Құрып кету қаупі төнген АҚШ штаттары: Индиана, Иллинойс, Миссури, Мэн, Нью-Гэмпшир, Массачусетс және Оңтүстік Дакота. Нью-Йорк және Айова штаттарында ол құрып бара жатқан түр деп саналады. Мичиган штатында Бландингтің тасбақасы ерекше қамқорлыққа алынған түр ретінде толық қорғалады; оны өлтіру, ұстау, тұтқындау, иелену, сатып алу немесе сату заңсыз. Иллинойс штатының Лейк округінде 2009 жылдан бері түрлерді қалпына келтіру бойынша ұзақ мерзімді бағдарлама жүргізілуде. Канадада, Ұлы көлдер – Сент-Лоуренс өзенінің Онтарио және Квебек провинцияларындағы популяциясы федералдық деңгейде құрып кету қаупіне ұшыраған, ал Нова-Скотиядағы популяциясы құрып кету қаупінде. Нова-Скотияда табиғатты қорғау және түрлерді қалпына келтіру жұмыстары екі он жылдан бері жүргізіліп келеді және зерттеушілер мен еріктілердің жұмысына негізделген тіршілік ортасы мен өмір салтын бақылауға негізделген. Тіршілік ортасын қорғау өте маңызды болып шықты. Кежимкуджик тұрғындары ең жоғары қорғаныс деңгейіне ие; Макгоуэн көлінің тұрғындары бастапқыда Bowater компаниясымен қорғалды, бірақ содан бері провинция басқаруына көшті. Плезант өзенінде Нова-Скотия Табиғат қоры маңызды тіршілік ортасының төрт бөлек сегментін қорғайды.