Кіріспе

11/12 ғасырларда Таранто және Антиохия князі; Бірінші крест жорығындағы әскери қолбасшы

Антиохиялық Богемонд I (шамамен 10545 немесе 7 наурыз 1111), сондай-ақ Тарантолық Богемонд немесе Гаутвильдік Богемонд деп те аталады, 1089 жылдан 1111 жылға дейін Таранто князі, ал 1098 жылдан 1111 жылға дейін Антиохия князі болды. Ол Бірінші крест жорығының жетекшісі болды және шығысқа жасалған жорықта норманды әскер тобын басқарды. Әкесінің бұрынғы жорықтары арқылы Византия империясы туралы жақсы білгендіктен, ол крест жорығының ең тәжірибелі әскери қолбасшысы болды.

Балалық шағы мен жастық шағы

Богемонт Апулия және Калабрия графы Роберт Гискард пен оның бірінші әйелі, Буональберголық Альбераданың ұлы болды. Ол 1050 және 1058 жылдар аралығында, тарихшы Джон Джулиус Норвичтің мәліметінше, 1054 жылы дүниеге келген. Ол, мүмкін, Калабриядағы Сан-Марко-Аргентанодағы әкесінің қамалында туғандықтан Марк деп суға батырылған.

Бірінші крест жорығы

1097 жылы Богемонт пен оның ағасы Роджер I Сицилияның Амалфи қаласына шабуыл жасады, ол герцог Роджерге қарсы көтерілді, сол кезде крестшілер тобы Италия арқылы Константинопольға қарай жол тарта бастады. Богемондтың Бірінші крест жорығына қатысуының діни себептері болуы мүмкін. Сонымен қатар, ол Бірінші крест жорығынан Таяу Шығыста билікке ие болу мүмкіндігін көріп отырған болуы ғажап емес. Лили Богемонттың "әкесінің екінші некесі оны Норман Италиясындағы болашақ перспективалардан айырды" деп түсіндіреді. Богемонт батыр ретінде танымал болғанымен, Италиядағы оның иелігі шағын болды. Джеффри Малатерра Богемонттың Византия жерлерін тонау және жаулап алу ниетімен Крестке қабылдағанын ашық айтады. Богемонттың діни ынтасына күдік туғызатын тағы бір себеп – оның құдіретті крест жорығының басшысы Готфрид Буйонға жіберген елшілігі, ол одан Константинопольді тонау үшін күш біріктіруін сұраған. Готфрид оның ұсынысын қабылдамаса да, Константинопольді алу Богемонттың ойынан ешқашан алыстамады, бұл оның Византия империясын басып алудағы кейінгі әрекеттерінен көрінеді. Ол 500 салт атты және 2500–3500 жаяу әскері бар, сондай-ақ, оның жүрегіндегі немере інісі Танкредтің 2000 сарбазынан тұратын норман әскерін жинады. Норман әскерінің мықты жауынгерлік күш ретінде танылуына олардың Шығыстағы соғыс тәжірибесі себеп болды. Көптеген нормандықтар Византия империясының жалдамалы әскерлері ретінде жұмыс істеген. Богемонд сияқты басқалары Роберт Гискардпен бірге он бес жыл бұрын шығыста византиялықтармен және мұсылмандық топтармен күресу тәжірибесіне ие болған. Богемонт Адриатика теңізінен Константинопольға 1082–1084 жылдары Византия империясына шабуыл жасаған кезде бағытталған жолмен келді. Ол Константинопольға бара жатқанда византиялық ауылдарды тонаудан сақтап, Алексийге қатысты дұрыс көзқарасты сақтауға мұқият болды. 1097 жылдың сәуір айында Константинопольға келген кезде ол император Алексийге құрмет көрсету антын берді, оны ол барлық крест жорығының басшыларынан талап етті. Богемонт пен Алексийдің Византия империясының шығыс жерлерін Богемонт басқаруына қатысты қандай келіссөздер жүргізгені белгісіз, Алексий крестоносцы қайтарып алуына үміттенген. Алексийдің Богемонтқа сол кезде лауазым беруге жеткілікті сенімді болуының себебі болмады, бірақ Богемонттың жартылай бауыры Гай сияқты, адалдығын дәлелдеу арқылы лауазымға ие болуға мүмкіндігі бар екенін білдірді. Богемонттың оңтайлы жағдайға жетудің ең жақсы мүмкіндігі Алексийге адал болу еді, ол крестшілер Константинопольдің айналасында орналасқан кезде дәлелдеуге тырысты. Грек тілін жақсы білетін Богемонт Алексий мен крест жорығының басшылары арасында байланыс көпірі болды. Богемонт басқа крест жорығының басшыларын Алексийге құрмет көрсету антын беруге көндіріп, өзінің адалдығын дәлелдеуге тырысты. Константинопольден Антиохияға дейін Богемонт Бірінші крест жорығының басшыларының бірі болды. Богемонттың тиімді стратегияшы және көшбасшы ретінде танылуы оның Балқандағы соғыс тәжірибесімен байланысты, ол әкесінің әскерін император Алексийге қарсы (1082–1085) басқарған. Бұл жерде Богемонт византиялық және мұсылмандық түрлі стратегиялармен танысты, соның ішінде Никеяны қоршауда түрік күштерінің қолданған қоршау стратегиясы да бар. Атты садақшылар крестшілерді қоршап алады, олар жақын қаруды қолданып қарсылық көрсете алмайды. Богемонттың Шығыс стратегиясымен таныстығы оған Антиохия арқылы крестоносцы жеңістеріне әкелетін тез бейімделуге мүмкіндік берді. Императордың қызы Анна Комнина өзінің "Алексиадасында" оның суретін қалдырған. Ол онымен алғаш рет он төрт жасында кездесті және оған қызықты болды, басқа ешқандай кресттік ханзаданың осындай портреті жоқ. Богемонт туралы ол былай деп жазды: "Содан кейін адам, қысқаша айтқанда, римдіктер жерінде бұрын-соңды көрінбеген, ол варварлар немесе гректер болса да (көзге ғажап көрінді, және оның беделі қорқынышты болды). Барбарийдің сыртқы түрін нақтырақ сипаттап берейін: ол өте биік, ең биік адамнан шамамен бір шынтақ жоғары, бел мен белін тар, иығы кең, кеудесі терең, қолы күшті. Оның бүкіл дене құрылымы өте жұқа да, етпен ауыр да емес еді, бірақ ол өте жақсы мөлшерде болды және, бірін айта аламыз, Поликлеттің канонына сәйкес салынған. Оның бүкіл денесі өте ақ түсті, ал бетіндегі ақ қызылмен қанықты. Оның шашы сарғыш болды, бірақ басқа варварлар сияқты белін төмен аспайды, өйткені адам шашын тым бос емес еді, бірақ құлағына дейін қысқа кесілген. Оның сақалы қызғылт болды, немесе басқа түс айта алмаймын, өйткені қырыққыш одан өте жақын өткен және тақтадан тегіс қалдырған. Оның көзі көк түсті болды және жоғары рух пен қадір-қасиетті көрсетеді; оның мұрыны мен есін тесіктері еркін ауа тыныс алады; оның кеудесі мұрынына сәйкес келеді және мұрыны арқылы кеудесінің ені берілген. Себебі мұрыны арқылы табиғат жүрегінен шыққан жоғары рухқа еркін өтуге мүмкіндік берген. Осы адамға ерекше тартымдылық тән еді, бірақ оны қорқынышты аура біраз бұзған. Ол денесі мен санасы жағынан батылдық пен құштарлық оның ішінде көтерілді және екеуі де соғысқа бейімделді. Оның ақылы көп қырлы және ашкөз болды және кез келген қиын жағдайда шығу жолын табуға қабілетті. Әңгімелесу кезінде ол жақсы білімді болды және берген жауаптары жоққа шығаруға келмейтін болды. Мұндай дене мен мінез-құлыққа ие болған бұл адам тек қана байлық және сөз өнері және табиғаттың басқа да сыйларымен императордан төмен болды. Богемонт Антиохия қоршауында өзінің жеке мақсаттарын пайдалану мүмкіндігін көрді. Оның жүрегіндегі немере інісі Танкред Гераклея Кибистра қаласынан бас армияны тастап, Киликияда бекініс құруға тырысқанда, бұл әрекет Богемонттың шығыс княздығын құруға дайындық болған болуы мүмкін. Богемонт Антиохия алдында бірінші болып орналасты (1097 жылдың қазаны). Антиохияны қоршау кезінде ол жабдықтау жинау, Алеппоның Ридванның қалаға шығыстан көмектесу әрекетін тоқтату және Антиохия портындағы Сент-Симон портында тұрған генуэз флотымен қоршаушыларды байланыстыруда маңызды рөл атқарды. Оның табысты әрекеттерінің арқасында Богемонт Антиохия қоршауының нақты басшысы ретінде қарастырылды, одан кейін ауруға шалдыққандықтан қоршаудан кеткен сайланған басшы Стивен де Блуадан гөрі. Богемонт қала қабырғасының командирлерінің бірі Фирузбен Антиохия қоршауын аяқтау туралы келісімге келді. Алайда, ол 1098 жылдың мамыр айында Кербоғаның көмекші әскері жақындап келе жатқанын білгенге дейін қоршауды аяқтауға ұмтылмады. Содан кейін ол басқа крест жорығының басшыларына Антиохияны алған адам қала басқарушысы болуы керек екенін ұсынды, өйткені Алексийдің өкілі Тетигус 1098 жылдың ақпанында кетіп қалған. Фируз Богемонттың әскерін Антиохия қабырғаларына көтерді, нормандық әскерлерге қалаға енуге және оны басып алуға мүмкіндік берді. Алайда, крестоносцының қиындықтары осымен аяқталған жоқ, өйткені Кербоға Антиохияны қоршауды бастады. Раймонд Агилер Богемонт Кербоганы жеңу үшін қолданған шайқас жоспарының жасаушысы және басшысы ретінде танылды. Тамақ пен жабдықтар өте аз болғандықтан Богемонт қаладан шығып, Кербоғаның әскеріне шабуыл жасауды бастады, нәтижесінде крестоносцы жеңіске жетті. Богемонт Антиохияны өзіне қаратуды қалады, бірақ оған қарсы кедергілер болды. Крест жорығының көрнекті басшысы Раймонд Тулузский Богемонтқа Антиохияны беруге қарсы болды. Раймонд Богемонт пен басқа басшылар Алексийге берген анттарын бұзуға барып отырғанын мәлімдеді, ол барлық бағындырылған жерлерді Византия империясына беруге міндеттенді. Богемонт Алексий Антиохияға көмектесуге келмегендіктен, ант енді күшін жойғанын айтты. Богемонт Антиохия князі ретінде орналасты және латын крестоносцы немесе византиялық әскер одан оны алуға келген жоқ. Раймонд Тулузский Богемонтқа Антиохияны Януада беруге келісім берді...