Кіріспе

Иннаридегі жабайы аймақ Ветсари жабайы аймағы (, Vätsäri ödemarksområde) Финляндияның солтүстігіндегі Иннаридегі Иннари көлінің солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан. Ландшафта шотландтың қарағайлы тайгалары, батпақтар мен су айдындары басым. Солтүстік-шығыс бөлігі ағашсыз, құлап қалған жота болып көтеріледі. Ветсари - Лапландиядағы он екі табиғи аумақтың бірі. Қорық аумағы - Ветсаридегі өзендердің көпшілігі Инари көліне құяды. Паатжоки өзенінің гидроэлектр станцияларының құрылысы гидрологияны айтарлықтай өзгертті, Инари көлінің тұрақты реттелуін қамтамасыз етті, бірақ ағын жылдамдығын азайтты. Су деңгейі қазір күзде ең жоғары, ал көктемде ең төмен болады. Жазық жыныстар жертөледегі гнейстерден, кейде шиферден және жанартаулық жыныстардан тұрады. Инари бассейні соңғы мұздық кезеңнен кейін пайда болды, онда Пасвик өзеніндегі мұз блокадасы аймақтағы еріген судың сарқылуына кедергі келтірді. Климат қатал, тек 110-120 күндік шектеулі өсу кезеңіне мүмкіндік береді. Жазғы уақытта температура жоғарылап, қысқы уақытта төмендейді. Қорғанның солтүстік-шығыс бөлігінде Баренц теңізі орналасқан, сондықтан қыста ауа температурасы жоғары және қар аз болады. Жауын-шашын жыл бойы түседі, оның жартысы өсу кезеңінде түседі. Июнь айында мұз ерігенше болмайды.

Тарих

Бұл аймақты тас дәуірінде соңғы мұздық кезең аяқталғаннан кейін, шамамен б.з.д. Бұл аймақтағы алғашқы құжаттар - 16 ғасырдағы салықтық жазбалар. Инар саамдары бастапқыда аң аулау, жинау және балық аулаумен өмір сүрді; кейін олар бұғы шаруашылығымен, ал кейіннен мал шаруашылығымен және қой-ешкімен толықтырады. Бұл аймақ орта ғасырларда Инари Сиидаға тиесілі болған. 1852 жылы шекара жабылғанға дейін Норвегиядан саамдар қыста келіп, бұғыларын бағып жүрді. Шекараның жабылуы кейбір норвегиялық саамдықтардың аймаққа қоныстануына және бұғы шаруашылығымен айналысуына себеп болды. Бұл інер саамдықтарда кеңінен тарады, ал 20-шы ғасырда мал шаруашылығының көлемі өсті. Жазғы уақытта жергілікті тұрғындар Инари көлінен жоғары, Норвегияның Финнмарк жағалауына дейін балық аулауға баратын. Финнмарктағы базарлар туралы деректер 16 ғасырдан басталады, ал 1880 жылдары жыл сайын жағалауға 150-ге жуық адам саяхат жасады. Оңтүстік бөлігінде ағаш кесу 1920 жылдары қарқынды дамыды, ол кезде бүркемелер Норвегиядағы Эльвенс пен Якобснеске дейін Пасвик өзенінен ағып түсті. Лапландияның он екі табиғи аумағы 1991 жылы табиғи табиғатты және саам мәдениетін қорғау үшін құрылған. Бұл аумақтар жалпы ауданымен , жол салу және тау-кен өндірісі сияқты іс-әрекеттерге тыйым салынған, сондай-ақ кейбір аймақтарда ағаш кесу. Пасвик-Инари үш жақты саябағы бірнеше кезеңмен құрылды: Овр Пасвик ұлттық саябағы 1970 жылы құрылды, Пасвик табиғи қорығының ресейлік бөлігі 1992 жылы құрылды, ал келесі жылы норвегиялық бөлігі құрылды. 2003 жылы ұлттық парк кеңейтіліп, Øvre Pasvik ландшафты қорғалатын аймағы құрылды, бұл үш елде тұрақты қорғалатын аймақ болды. Бұл аумақ қатаң қорғалатын аймақ емес, ол Natura 2000 желісіне кіреді. Бұл шектеулерге орманды табиғи күйінде сақтау және ағаш кесуге тыйым салу жатады. Жерді сату мен жалға беру, тұрақты жолдар салу және тау-кен өндіруге тыйым салынады. Паркка 971 және 969 ұлттық жолдардан кіруге болады; Nellim-ге қоғамдық көлікпен жетуге болады. Пийлола жолы - бұл парктегі жалғыз белгіленген жол; ол қорықты Øvre Pasvik ұлттық паркімен байланыстырады. Оның солтүстік басталу нүктесі Норвегиядағы Sortbryststjern, ал оңтүстік соңы Kessintie Road. Жол өте қиын, сондықтан оны жаңадан бастаушыларға ұсынбаймыз. Инари көлі жақсы балық аулауға мүмкіндік береді, сондықтан бұл қорықтағы танымал туристердің қызығушылығы. Көлде қайықпен жүзу өте танымал, сондай-ақ Инари, Вескониеми және Неллим порттары бар, сонымен қатар қайықтар шығаратын бірнеше жер бар. Көлдің ашық жерлерінде дауыл болуы мүмкін. Инари көлін бірнеше көрші көлдермен байланыстыратын каноэлік жол бар, жол бойында екі ашық дала шатырлары бар. Қысқы уақытта Нуоргам, Нэйтэмо, Севеттиярви, Неллим, Ивало және Инари арасында қар мотоциклді маршруты бар.