Кіріспе
Басқару жүйесі Жобаның басқару жүйесі - жобаның шешімдері қабылданатын басқару жүйесі. Жобалық басқару кез келген жобаның маңызды элементі болып табылады, өйткені ұйымның әдеттегі іс-әрекеттерімен байланысты есеп беру және жауапкершілік олардың ұйымдық басқару шараларында белгіленген; оның капиталдық инвестицияларының (жобалардың) дамуын басқару үшін сирек кездесетін теңдестірілген негіздеме бар. Мысалы, ұйымдық кестеде ұйымның кез келген нақты операциялық қызметіне кім жауапты екендігі жақсы көрсетіледі. Алайда, егер ұйым жобаны басқару саясатын арнайы әзірлемесе, жобаны әзірлеу қызметі үшін мұндай кесте болуы мүмкін емес. Сондықтан жобалық басқарудың рөлі ұйымның капиталды инвестицияларын басқару үшін логикалық, берік және қайталанатын шешім қабылдау жүйесін ұсыну болып табылады. Осылайша, ұйымның әдеттегі іс-әрекеттерін және оның бизнес-өзгерістерін немесе жобаларын жүргізу үшін құрылымдық тәсіл болады.
Project governance is the management framework within which project decisions are made. Project governance is a critical element of any project, since the accountabilities and responsibilities associated with an organization's business as usual activities are laid down in their organizational governance arrangements; seldom does an equivalent framework exist to govern the development of its capital investments (projects). For instance, the organization chart provides a good indication of who in the organization is responsible for any particular operational activity the organization conducts. But unless an organization has specifically developed a project governance policy, no such chart is likely to exist for project development activity. Therefore, the role of project governance is to provide a decision making framework that is logical, robust and repeatable to govern an organization's capital investments. In this way, an organization will have a structured approach to conducting both its business as usual activities and its business change, or project, activities.
Адамдар
Комитет құрылымының тиімділігі әр түрлі басқару комитеттерінде жұмыс істейтін адамдарға байланысты. Комитет мүшелігі жобаның сипатына байланысты анықталады. Бағдарлама және портфельдік кеңестердің мүшелігін анықтау кезінде басқа факторлар ойнайды, бұл өз кезегінде комитетте қандай ұйымдастырушылық рөлдер болуы керектігін анықтайды.
Ақпарат
Бұл шешім қабылдаушыларды хабардар ететін ақпаратқа қатысты және жоба туралы тұрақты есептерден, жоба менеджері көтерілген мәселелер мен қауіптерден және жобаны сипаттайтын кейбір негізгі құжаттардан тұрады, олардың ең бастысы бизнес-кейс.
Жобаларды басқарудың негізгі қағидаттары
Жобаларды басқарудың негіздері олардың тиімділігін қамтамасыз ету үшін бірқатар негізгі қағидаларға негізделуі тиіс.
1-қағидат: Жобаның сәттілігі үшін жауапкершілікті бірден алу
Жобаның ең негізгі жауапкершілігі - жобаның сәттілігі үшін жауапкершілік. Жобаның табысты болуына кім жауапты екенін анық түсінбесе, онда нақты басшылық болмайды. Жобаның табыстылығына нақты жауап бермеу арқылы, барлық жобалар өмірінің белгілі бір кезеңінде кездесетін қиын мәселелерді шешуді басқаратын бір адам жоқ. Бұл жобаны іске асыру кезеңінде жобаны баяулатады, өйткені жобаны берік негізге қою үшін маңызды шешімдерді қабылдауға бір адам жоқ. Жобаларды тиімді басқарудың бірінші қағидасы - бірыңғай есеп беру нүктесі. Алайда, біреуді жауапты деп тағайындау жеткіліксіз. Дұрыс адамды жауапты ету керек. Мұның екі жағы бар. Жобаның сәттілігі үшін қажетті шешімдерді қабылдау үшін жауапкершілікті өз мойнына алатын адамның ұйым ішінде жеткілікті өкілеттілігі болуы тиіс. Алайда, бұдан да маңыздысы - ұйымның тиісті саласына жататын дұрыс адам жауапты болуы керек. Егер дұрыс емес адам таңдалса, жобаның сәттілігі үшін ешкім жауап бермегеннен гөрі, жоба жақсы емес. Жобаның сәттілігі үшін жауапкершілікті өз мойнына алатын жалғыз адам 2-ші қағиданың тақырыбы болып табылады.
3-қағидат: мүдделі тараптарды басқару мен жобаны шешу жөніндегі іс-әрекеттерді бөлек жүргізуді қамтамасыз ету
Комитет шешім қабылдау тиімділігін оның көлеміне кері пропорционалды деп қарастыруға болады. Үлкен комитеттер дер кезінде шешім қабылдамай қалуы мүмкін, ал олар қабылдаған шешімдер көбінесе топтың ерекше динамикасына байланысты дұрыс қарастырылмайды. Жобалық шешім қабылдау форумдарының көлемі өскен сайын, олар мүдделі тараптарды басқару топтарына айналады. Саны өскен сайын, әр қатысушының маңызды жобалық мәселелерді егжей-тегжейлі түсінуі азаяды. Көптеген қатысушылар бұл кездесуге шешім қабылдау үшін емес, жобада не болып жатқанын білу үшін келеді. Әр адамның өз ойын білдіруге уақыты жеткіліксіз, сонымен қатар ең маңызды пікірлері барлар жобаға тек шеттен қатысатын адамдармен уақыт пен ықпал үшін бәсекелесуге мәжбүр. Сонымен қатар, барлық қатысушылар мәселені бірдей түсіне бермейді, сондықтан талқыланатын нақты мәселелер туралы бәрін жылдам жеткізуге уақыт жұмсалады. Сондықтан, барлық мақсаттар мен мақсаттар үшін ірі жобалар комитеттері жобаның шешім қабылдау форумынан гөрі мүдделі тараптарды басқару форумы ретінде құрылады. Бұл жобаның өз уақытында шешім қабылдауына байланысты болатын маңызды мәселе. Жобаның сәттілігі үшін жобаның шешімін қабылдау және мүдделі тараптарды басқару екі әрекеті де маңызды екендігі сөзсіз. Мәселе олардың екі бөлек қызмет екендігі мен солай қарастырылуында. Бұл тиімді жобаны басқарудың үшінші қағидасы. Егер осы бөлініске қол жеткізілсе, онда оның мүшелігін тек қана оның табысына аса маңызды болып табылатын таңдалған мүдделі тараптарға шектеу арқылы шешім қабылдау форумын көптеген мүдделі тараптармен тосқауылдан аулақ болады. Бұл шешім өз қажеттіліктерін қанағаттандырмайды деп ойлаған наразылық білдірген мүдделі тараптар үшін проблеманы одан әрі көбейтуі мүмкін деген қауіп бар. Қатысушыларды басқарудың қандай да бір механизмі жобаның барлық мүдделі тараптарының қажеттіліктерін қанағаттандыруы тиіс. Ол олардың пікірлері мен пікірлерін ескеруі және олардың қамын ойлау үшін олардың мәселелерін шешуі қажет. Бұл іске жобалық кеңестің төрағасы кез келген негізгі мүдделі топтарға төрағалық етуі арқылы қол жеткізілуі мүмкін. Бұл мүдделі тараптардың жобаның иесі (немесе SRO) жобалық кеңесте өздерінің мәселелерін және мәселелерін талқылауын қамтамасыз етеді.
4-қағидат: Жобалық басқару мен ұйымдық басқару құрылымдарының бөлек болуын қамтамасыз ету
Жобалық басқару құрылымдары жобаны жүзеге асыру үшін қажетті құрылымды қамтамасыз етпейтінін мойындағандықтан құрылады. Жобалар шешім қабылдаудың икемділігі мен жылдамдығын талап етеді, ал ұйымдық кестелерге байланысты иерархиялық механизмдер бұған мүмкіндік бермейді. Жобалық басқару құрылымдары осыған жету үшін негізгі шешім қабылдаушыларды ұйым құрылымынан алып шығып, оларды форумға орналастырады, осылайша иерархияға байланысты реттік шешім қабылдау процесінен аулақ болады. Осыған байланысты жобаны басқарудың жоба үшін құрылған жүйесі ұйымдық құрылымнан бөлек болуы тиіс. Ұйымның есептілік пен мүдделі тараптардың қатысуы бойынша талаптары бар екендігі мойындалады. Алайда жобада құрылған арнайы есеп беру тетіктері біріншісін қарастыра алады, ал жобаның басқару жүйесі екіншісін қарастыруы тиіс. Жобалық шешім қабылдау форумынан тыс ұйымның бір немесе бірнеше тұлғаларының басқарушы комитеттің немесе жобалық кеңестің шешімдерін бекітуі қажет болған жағдайда, бұл жағдайдан аулақ болу керек; бұл адамдарды жобалық шешім қабылдау органының мүшелері ретінде қосу немесе қазіргі басқарушы комитеттің / жобалық кеңестің толық өкілеттігін беру. Бағыттаушы комитет/жобалық кеңес жобаның нәтижелерін және оның көзделген пайдасын бекіту, прогрессті тексеру және жеткізу үшін жауапты, сондықтан олардың шешімдер қабылдау қабілеті болуы керек, олар бастапқы жоспардан тыс ресурстар мен қаржыландыруды міндеттеуі мүмкін. Бұл тиімді жобаны басқарудың негізгі қағидасы. Бұл принципті қабылдау көп қабатты шешім қабылдауды және оған байланысты уақытты кешіктіруді және тиімсіздікті барынша азайтады. Бұл жоба бойынша шешім қабылдауды уақытылы жүзеге асыратын органды қамтамасыз етеді.
Басқарудың қосымша және қосымша қағидаттары
Жобалық басқаруды басқаруға жалпы жауапкершілік басқармада жүктеледі. Жобаларды басқарудың басқарудағы рөлдері, жауапкершіліктері және орындау критерийлері нақты анықталады. Жобаның өмірлік циклы бойына тиісті әдістер мен бақылаулармен қамтамасыз етілген тәртіпті басқару шаралары қолданылады. Жалпы бизнес стратегиясы мен жоба портфелі арасында үйлесімді және өзара тиімді байланыс бар екені дәлелденді. Барлық жобалардың мақұлдалған жоспары бар, онда рұқсат беру пункттері бар, онда бизнес-кейс қаралады және мақұлданды. Рұқсат беру пункттерінде қабылданған шешімдер тіркеледі және хабарланады. Уәкілетті орган мүшелері тиісті шешімдер қабылдауға мүмкіндік беретін жеткілікті өкілдікке, құзыреттілікке, өкілеттік пен ресурстарға ие. Жобаның бизнес-жоспары тиісті және нақты ақпаратпен расталады, ол рұқсат беру туралы шешім қабылдау үшін сенімді негіз болады. Басқарма немесе оның өкілетті өкілдері жобалар мен жобаны басқару жүйелерін тәуелсіз тексеруді қажет ететін кездерді шешеді және осындай тексеруді тиісінше жүзеге асырады. Жобаның жай-күйі туралы және тәуекелдер мен мәселелерді ұйым талап еткен деңгейге көтеру туралы нақты анықталған критерийлер бар. Ұйымда жақсарту мен жобалық ақпаратты ашық түрде ішкі жария ету мәдениеті қалыптасады. Жобаның мүдделі тараптары ұйым үшін маңыздылығына сәйкес деңгейде және сенім арттыратын түрде қатысады.
Рөлдер
Жобаларды басқаруда негізгі рөлді жобаның демеушісі атқарады. Жобаны қолдаушының үш негізгі жауапкершілігі бар: басқарма, жобаның жетекшісі және жобаның мүдделі тараптары.
Басқарма
Деректер кеңесі үшін демеуші мәдениет пен құндылықтар бойынша басшылықты қамтамасыз етеді, бизнес-кейстің иесі, жобаны ұйымның стратегиясы мен портфель бағытына сәйкес ұстайды, жоба тәуекелін басқарады, басқа демеушілермен жұмыс істейді, пайданы жүзеге асыруға назар аударады, шығындар мен пайданы оңтайландыру мүмкіндіктерін ұсынады, демеушіліктің үздіксіздігін қамтамасыз етеді, сенімділік береді және кері байланыс пен сабақтарды ұсынады.
Жобаның жетекшісі
Жоба менеджері үшін демеуші уақтылы шешімдер қабылдайды, шешім қабылдау шеңберін анықтайды, бизнес басымдықтары мен стратегиясын анықтайды, бизнес мәселелерін жеткізеді, ресурстар ұсынады, сенім туғызады, қарым-қатынастарды басқарады және этикалық жұмысты қолданады.
Жобаның мүдделі тараптары
Жобаның басқа да мүдделі тараптары үшін жобаның демеушісі мүдделі тараптарды тартады, мүдделі тараптармен қарым-қатынасты реттейді, клиенттермен қарым-қатынасты басқарады, пайдаланушылардың басқаруын басқарады, жеткізушілердің басқаруын басқарады және мүдделі тараптар арасындағы төрешілікті басқарады.