Кіріспе

Санкт-Петербургтегі су тасқынын алдын алу кешені (ресми емес атауы - Санкт-Петербург бөгеті) - Ресейдің Санкт-Петербург қаласының маңында су тасқынын бақылау үшін салынған бөгеттердің ұзын кешені. Плотина Ломоносовтан солтүстікке қарай Котлин аралына (және Кронштадт қаласына) дейін содан кейін шығысқа қарай Сестрорецк маңындағы Лисий Нос басына қарай бұрылады. Бұл кешен Нева шығанағын Фин шығанағының қалған бөлігінен бөліп, Санкт-Петербургті дауылдан қорғауды көздейді. Дамбаның туннелі Санкт-Петербург айналма жолының соңғы бөлігі болып табылады. Плотинаның солтүстік және оңтүстік бөліктері екі алып көпір сияқты жұмыс істейді, олар материктен Котлин аралы мен Кронштадтқа кіруді қамтамасыз етеді. Тарихта, шығанақтың дауылдары 300-ден астам түрлі су тасқынын қалада туғызды, кейбіреулері апатты әсер етті. Бұл бөгеттің қаладағы судың көтерілуінен қаланы қорғау мүмкіндігі бар. Бұл қаланың тіркелген тарихындағы 309-шы су тасқыны болдырмады, бұл шамамен 1,3 миллиард рубльді болжамды залалдан сақтады. Су тасқынын алдын алу кешенінің құрылысы 1978 жылы басталды және Ресейдегі ең ұзақ құрылыс жобаларының бірі болды. 1990 және 2000-жылдардың басында ұзақ уақыт тоқтағаннан кейін, Санкт-Петербургтен шыққан Ресей президенті Владимир Путиннің араласуы нәтижесінде 2005 жылы құрылыс қайта басталды. Путин 2011 жылы бөгеттің оңтүстік бөлігіндегі барлық нысандар аяқталып, негізгі оңтүстік шлюз астындағы су астындағы ұзын туннельмен бірге Ресейдің ең ұзын теңіз астындағы туннелімен бірге аяқталған кешенді ашты. Нева шығанағындағы суды тазартудың үлкен бағдарламасының бір бөлігі ретінде бөгеттің айналасына 30-дан астам су тазарту қондырғылары орналастырылған. Алғашқы әдебиеттерде Нева суының пайда болуына Фин шығанағынан соққан қатты жел себеп болды деп айтылған, бірақ ғалымдар қазір оның артында тұрған күрделі гидрометеорологиялық оқиғалар тізбегін түсінеді. Солтүстік Атлантикадағы төмен қысым аймағы құрлықта қозғалып, Балтық теңізінде циклондар деңгейінің төмендеуіне әкеледі. Циклонның төмен қысымы әдеттегіден көп суды Балтық теңізіне тартады. Циклонның ішкі аймақта жалғасуымен Балтық теңізінде төмен жиіліктегі ұзын толқындар пайда болады. Толқындар Нева шығанағына жеткенде, олар әлдеқайда жоғары болып, ақыр соңында Неваның бөктерін бұзады. Мұндай су тасқынының ең нашар түрі 1824 жылы 19 қарашада су деңгейі қалыпты деңгейден жоғары көтерілген кезде болды. Драматург Александр Грибоедов былай деп жазды: "Ар түрлі каналдардың бөктері жоғалып, барлық каналдар бірікті. Жазғы бақтағы жүз жылдық ағаштар жерден қазылып алынып, түбірлері жоғары қарай тізбектеліп тұрды". Су тартылып кеткен кезде 569 адам қаза тауып, мыңдаған адам жарақат алып, ауырып қалды. 300-ден астам ғимаратты су алып кетті. 1824 жылғы су тасқыны Александр Пушкиннің әйгілі "Бронзалы атты" (1834) поэмасының көрінісі болып табылады. 1777 және 1924 жылдары да су тасқыны болған. Соңғы су тасқынының бірі 1998 жылдың 18-19 қазанында болды.

Жобалық

Көп жылдар бойы Ресей империясының белгілі ғалымдары мен мемлекет қайраткерлері су тасқынынан қорғаудың түрлі жоспарларын жасады, ал Кеңес Одағы бұл идеяны жүзеге асырды. 1955 жылы болған су тасқыны қаланың қорғаныш бөгетіне мұқтаж екендігін анық көрсетті. Кеңес үкіметі 11 бөгеттен тұратын кешенді, оның ішінде жоғары жағында алты жолақты автомобиль жолын құру туралы шешім қабылдамас бұрын көптеген нұсқалар қарастырылды. Жоба 1979 жылы басталды, құрылыс 1995 жылға дейін жалғасты, бұл кезде бөгет 70% -ға жуық аяқталды, бірақ Кеңес Одағы құлағаннан кейін қаржыландыруды алу қиындықтарынан кейін жоба 2005 жылға дейін тоқтатылды, ол кезде президент Владимир Путин оны қайта бастауға бұйрық берді. Құрылыс 2011 жылы аяқталды, ал кешеннің ресми ашылуы 2011 жылдың 12 тамызында болды. Жобаның жалпы құны шамамен 109 миллиард рубль (3,85 миллиард доллар) болды. Су ағысын бөгеп, оның ағысы үлгісін өзгерту бірқатар физикалық және биологиялық әсерлерді тудырады; қалыпты ағыстың бұзылуы табиғи ағымды бұзады және судың тіршілік ортасына әсер етеді. Санкт-Петербург арқылы ағатын 60 канал мен өзеннің барлығы бөгеттің аумағына құйылады. Қазіргі уақытта Неваның суы ауыз су көзі ретінде қызмет етуге жеткілікті. Судың ластану проблемасын шешу үшін қала үкіметі қаладағы ағынды су жүйесін жаңарту жоспарын қабылдады, бұл ағынды судың тазартылмаған мөлшері 0,1 пайыздан төмен болуы керек. Алға қойылған шаралар өте тиімді болып көрінеді. Көптен күткен Оңтүстік-Батыс ағынды суларды тазарту зауытының іске қосылуынан кейін 2006 жылы биологиялық және фосфатты қалдықтар мөлшері тиісінше 60% және 25% төмендейді деп күтілуде. Нева шығанағындағы суды тазарту үшін 30 астам су тазарту қондырғысы кешеннің айналасына орналастырылған.