Кіріспе
Қытай фрегаттарының отбасы 053 типті - Қытай фрегаттарының отбасы, ол Халықтық азаттық армиясының теңіз күштерімен және аз сандағы шетелдік теңіз флоттарымен қызмет етті. Қытайлық соғыс кемелерінің номенклатурасы Мәдени революция кезінде уақытша өзгертілді, ал кейбір субкластар НАТО-ның әртүрлі есеп беру атауларын алды.
The Type 053 is a family of Chinese frigates that served with the People's Liberation Army Navy Surface Force, and a small number of foreign navies. Nomenclature for Chinese warships was temporarily changed during the Cultural Revolution, and some subclasses gained different NATO reporting names.
Номенклатура
053/6601/065 типті фрегаттардың атаулары қазіргі Қытайдағы саяси ахуалдың өзгеруін көрсетті. PLAN бастапқыда негізгі жер бетіндегі жауынгерлерді Қытайдың географиялық аймақтары бойынша атады, бірақ бұл практика Мәдени революция кезінде жойылды. Сол кезеңде 065 типті кемелердің үшінші партиясының көпшілігі аталмаған немесе атаулары алынып тасталған; кемелер тек корпус нөмірлерімен ғана аталды. Кемелерге атау беру 1980-жылдардың екінші жартысында қайта басталды. Алайда, сол кезде 065 типті кемелер зейнеткерлікке шығуға жақын болды, ал дәстүрлі географиялық атаулар жаңа кемелерге берілді. Мысалы, Цзинань 051 типті эсминцаға бөлінді. Ескі 053/6601/065 типтері қайта аталғанда, олардың ешқайсысы бұрын иеленгенмен бірдей емес.
Рига мен 065 типті көшірмелеу
1950 жылдары Кеңес Одағы Қытайға Рига класындағы фрегаттар мен Гневный класындағы төрт кемеге арналған төрт жиынтық берді. Олар PLAN-ге сәйкесінше 01 типті Чэнду класы және 07 типті Аншан класы ретінде қызмет етті. Ригалық жиынтықтарды Гуанчжоудағы Хуанпу кеме жасау цехы және Шанхайдағы Худун кеме жасау цехы 1955 жылдан 1958 жылға дейін құрастырған. Бұл кемелер 1950-1960 жылдары ПЛАН-дың тірегін құраған. Қытай-Кеңес Одағының ыдырауынан кейін және Кеңес Одағының көмегін тоқтатудан кейін, Уханьдағы No. 701 институты 01-типті 1962 жылы кері инжинирингке енгізді. Нәтижесінде 065 типті машина пайда болды. Ол Рига класының корпусына негізделген, оның қапталы ұзын қақпақпен ауыстырылған. Бұл модификация үлкен орташа жылдамдықты дизельді қуаттандыру қондырғысын орналастыру үшін қажет болды; азаматтық дизель Рига класының қытайлықтар қайталай алмаған компактті жоғары қысымды бу турбиналы қуаттандыру қондырғысының орнына келді. Бірінші 065 типті, Хайкоу (529) 1964 жылдың тамызында Хуанпуда салынған және 1966 жылдың тамызында пайдалануға берілген.
053K типті әуе шабуылына қарсы фрегат
1965 - 1967 жылдары No. 701 институты 053K типті (ауадан қорғаныс үшін Конг), 065 типінің әуеден қорғаныс нұсқасын жасады. Бұл 051 типті жойғыштардың су бетіндегі соғысын сүйемелдейтін әуе шабуылына қарсы қорғаныс кемелерінің талабын қанағаттандырады. 053K типті бастапқыда 38 түйін жылдамдығы бар газ турбинасы мен дизельді қозғалтқышымен жұмыс істейтін үш бұрандасы болды. Алайда, техникалық шектеулер қытайлықтарды дизельді қозғалтқышпен қоныстануға мәжбүр етті, ол екі бұранданы 30 түйіннің ең жоғары жылдамдығына жеткізді. 053K типті ұшақтар HQ 61 жер-әуе ракеталарымен қаруланды. Олар 1980 жылдардың ортасына дейін қызметте болған жоқ. 100 мм. қару-жарақпен қамтамасыз ету де кешіктірілді. Бұл сынып НАТО-ның Jiangdong класы деп аталатын атауын алды. Тек екі 053K типті кемелер ғана жасалды, мүмкін, олардың қанағаттанарлықсыз жұмыс істеуі және олардың қарулануы үшін ұзақ уақыт қажет болуы мүмкін. Ингтан (531) 1970 жылы салынып, 1977 жылы пайдалануға берілді, содан кейін Чжундун (532) болды. Екі кеме де 1992 жылы қызметтен шығарылды, біреуі 1994 жылы жойылып, екіншісі мұражай кемесі ретінде сақталды.
053H типті су үсті фрегаты
PLAN 1970-ші жылдары көптеген ескі фрегаттарды зейнеткерлікке шығарды, ал No. 701 институты 053H типті (Hai - кемеге қарсы) зауытты оның орнына жасады. Бастапқы жобада екі қос зымыран қорабындағы төрт SY 1 кемеге қарсы зымыранымен қаруланды, екісі 100 мм. Қарулар, алты 37 мм қос пулялар, тереңдіктегі зарядтар және қысқа қашықтықтағы АЗР ракеталары. 053H типті ұшақ НАТО-ның Jianghu I кодтық атауын алды. Біріншісін Хадонг кеме жасау зауыты жасап, 1970 жылдардың ортасында пайдалануға берді. Кем дегенде он екі кеме жасалып, PLAN Шығыс теңіз флотының құрамына кірді. 053H типті төрт рет жетілдірілді, ол НАТО-ның Jianghu II мен Jianghu V кодтық атауларын алды. 053H типті PLAN-дің алғашқы көп рөлді фрегаттары, 053H2G және 053H3 типті фрегаттары болды.
053H2 типті су үсті фрегаты
053H2 типті фрегат, НАТО-ның Jianghu III кодтық атауы, 053H1 типті фрегаттардың жетілдірілген нұсқасы. Худоң кеме жасау зауыты 1985-1992 жылдар аралығында Халықтың азаттық армиясы теңіз күштері үшін (үш кеме) және Тайландтың Корольдік теңіз күштері үшін (төрт кеме) жеті корпус салған. 2013 жылы екі PLAN типті 053H2 фрегаты Бангладеш теңіз флотына берілді. 053H2 типті фрегат - жағалауда жауынгерлік әрекетке қарсы фрегат.
Шетелдегі сату
Қытайлар 053H типті және оның туындыларын шетел әскери-теңіз флотына сатты. 053H1 типті бір және 053H2 типті екі қайта жаңартылған ұшақ Бангладеш әскери-теңіз флотына сатылды, 053H типті екі қайта жаңартылған ұшақ Мысыр әскери-теңіз флотына жіберілді. Бұл кемелердегі сонарлар Echo Type 5 болып табылады, ол Jianghu III-де қолданылатын EH 5 сонардың дамуы, LSIC технологиясын қабылдайды. Сонымен қатар, ПЛАН 343 типті қаруды басқару радарларын қосты. Олар Silkworm кемеге қарсы зымырандарын орнатты. Тайландтың Корольдік әскери-теңіз флотына 1990 жылдардың басында төрт жаңа 053HT типті (соның соңғы 053H2 типтіге негізделген) кеме берілді. Әрқайсысы 2 миллиард теңгеге бағаланады. Екі ұшақ тікұшақтардың артқы палубаларымен жабдықталды. Бұл кемелердегі сонар SJD 5A, бұл Египет пен Бангладеш теңіз күштеріне сатылған кемелердегі Echo Type 5 сонарларының одан әрі дамуы, VLSIC LSIC орнын ауыстырады. 1990 жылдардың ортасына таиландтық әскери-теңіз флоты қайтадан F25T Naresuan класының фрегаттары ретінде екі кеңейтілген типті 053 корпустарын тапсырды. F25T фрегатының бас дизайнері - Чжу Инфу (朱英富). F25T кемелері батыс елдерінің қозғалтқыштарымен және қару-жарағымен жабдықталған, олардың құрылысын неміс кеме жасау өнеркәсібінің техникалық кеңесшілері бақылады. Бұл F25T-тегі сонарлар SO 7H болып табылады, бұл француздық DUBA25-тің қытайлық нұсқасы.
Жағалау күзетшілеріне берілетін трансферттер
2007 жылы "509" және "510" типті 053H фрегаттары Қытайдың жағалау күзеттеріне берілді және "1002" және "1003" теңіз патрульдік көліктері ретінде қайта жабдықталды. Құрылысы қатты өзгертілді. Қару-жарақтар шағын артиллериялық және ауыр пулеметтерге дейін қысқартылды; босатылған орынның бір бөлігі шағын қарауыл қайықтарын орналастыруға және экипаждың бөлмелерін қосуға пайдаланылды.
Бангладеш теңіз күштеріне берілетін трансферттер
053H1 типті фрегат 1989 жылы Бангладеш теңіз күштеріне BNS Osman ретінде сатылды. Ол Бангладеш теңіз флотының алғашқы басқарушы ракеталық фрегаты болды. 2013 жылы 053H2 типті екі фрегат Бангладеш теңіз күштеріне сәйкесінше BNS Abu Bakr және BNS Ali Haider ретінде берілді.
Мьянмаға аударымдар
2012 жылы екі типті 053H1 фрегаттары, Аншун (FFG 554) және Джишу (FFG 557) Мьянма әскери-теңіз флотына сәйкесінше UMS Mahar Bandoola (F 21) және UMS Mahar Thiha Thura (F 23) ретінде берілді.
053K (Jiangdong) класының кемелері
Мұражай кемесі ретінде сақталған. 2 532 中东 / Zhongdong Zhongdong Qiuxin қаласы 1975 мамыр 1977 шілде Шығыс теңіз флоты 1986 маусымда қызметтен шығарылды. Жоғалды.
053H (Jianghu-I) класының кемелері
Бұрынғы Чанша, 1981 жылдың 1 тамызында қайта аталды. 2002 жылы МДҚ-мен өртке қарсы кемеге айналдырылды. 2 515 门 / Xiamen Xiamen Hudong қаласы 27 қазан 1975 31 желтоқсан 1975 Шығыс теңіз флоты 2013 жылдың тамызында қызметінен шығарылды. Мұражай кемесі ретінде сақталған. 3 517 南平 / Нанпин Нанпин қаласы Худонг 16 сәуір 1976 31 қазан 1977 Шығыс теңіз флоты Әрекет. 2012 жылы оқу кемесі ретінде Қытай әскери-теңіз академиясына ауыстырылды. 4 511 南通 / Нантонг Нантонг қаласы Худонг 9 қараша 1976 31 наурыз 1977 Шығыс теңіз флоты 2012 жылдың тамызында қызметінен шығарылды. 5 513 安 / Хуайань Хуаян қаласы 19 сәуір 1977 31 желтоқсан 1977 Шығыс теңіз флоты 2013 жылы 20 мамырда қызметінен шығарылды. Бұрынғы Хуаяйн, 2006 жылы 20 желтоқсанда қайта аталды. Әскери-теңіз инженерлік университетіне оқу кемесі ретінде ауыстырылды. 6 512 无锡 / Wuxi Wuxi Hudong қаласы 27 шілде 1977 14 желтоқсан 1978 Шығыс теңіз флоты 2012 жылғы 16 тамызда қызметінен шығарылды. 7 514 镇江 / Zhenjiang Zhenjiang Hudong қаласы 11 ақпан 1978 25 қаңтар 1979 Шығыс теңіз флоты 2013 жылғы 12 мамырда қызметінен шығарылды. Кеме нысанасы ретінде пайдаланылады. 8 518 吉安 / Ji'an Ji'an Hudong қаласы 10 шілде 1978 31 наурыз 1979 Оңтүстік теңіз флоты 2012 жылы қызметінен шығарылды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Усуэ Бинцзян саябағында Ұлттық қорғаныс білім беру базасында орналасты. 9 510 Шаосинг / Шаосинг Шаосинг қаласы Худонг 26 қаңтар 1979 30 маусым 1979 Оңтүстік теңіз флоты 2007 жылдың наурыз айында қызметінен шығарылды. #1003 жағалау күзетінің қарауыл кемесінің теңіз күзетшісіне ауыстырылды. 10 509 常德 / Чандэ Чандэ Худонг қаласы 29 сәуір 1979 30 қыркүйек 1979 Оңтүстік теңіз флоты 2007 жылдың наурыз айында қызметінен шығарылды. No 1002 жағалау күзет кемесі ретінде жағалау күзетшісіне ауыстырылды. 11 519 长治 / Чанчжи Чанчжи қаласы Худун 24 шілде 1979 16 желтоқсан 1979 Солтүстік теңіз флоты белсенді. Эксперимент платформасы ретінде сақталған. 12 520 开封 / Kaifeng Кайфенг қаласы Худун 7 қазан 1979 28 маусым 1980 Солтүстік теңіз флоты 1992 жылы қызметінен шығарылды. 1985 жылы рифке батып қалу. Жоғалды. 13 551 茂名 / Маоминг Маоминг қаласы Худонг 10 мамыр 1980 30 қыркүйек 1980 Оңтүстік теңіз флоты 2012 жылдың қазан айында қызметінен шығарылды. Жоғалды. 14 552 宜宾 / Yibin Yibin Hudong қаласы 17 шілде 1980 19 желтоқсан 1980 Оңтүстік теңіз флоты 2012 жылдың қазан айында қызметінен шығарылды. Жоғалды.
053H1 (Jianghu-II) типті кемелер
Бұрынғы Нингбо, 2003 жылғы 6 наурызда қайта аталды. 2 534 金华 / Jinhua Цзиньхуа қаласы Худун 21 мамыр 1982 13 желтоқсан 1982 Шығыс теңіз флоты 13 шілде 2019 жылы қызметінен шығарылды. Ол оны музейлік кеме ретінде Хенгдианға көшіруді жоспарлап отыр. 3 543 丹东 / Dandong Dandong Hudong қаласы 25 қаңтар 1985 30 мамыр 1985 Солтүстік теңіз флоты 2021 жылдың мамырында қызметінен шығарылды. Дандаңға музейлік кеме ретінде көшірілді. 4 553 关 / Шаогуан Шаогуан қаласы Худун 2 мамыр 1985 24 қыркүйек 1985 Оңтүстік теңіз флоты белсенді. 5 554 安顺 / Аншунь Аншунь Худонг қаласы 10 наурыз 1986 27 маусым 1986 Оңтүстік теңіз флоты 2012 жылдың наурыз айында қызметінен шығарылды. Мьянма әскери-теңіз флотына UMS Maha Bandula (F21) ретінде берілді. 6 555 昭通 / Жаотоң Жаотоң қаласы Худоң 7 қыркүйек 1986 24 наурыз 1987 Оңтүстік теңіз флоты 29 сәуір 2021 жылы қызметінен шығарылды. 7 545 临 / Линфен Линфен қаласы Худун 9 қараша 1986 30 қыркүйек 1987 Солтүстік теңіз флоты 13 шілде 2019 жылы қызметінен шығарылды. 8 556 / Xiangtan Xiangtan Hudong қаласы 14 шілде 1987 20 желтоқсан 1987 Оңтүстік теңіз флоты 1989 жылы қызметінен шығарылды. Бангладеш теңіз флотына BNS Osman (F18) ретінде ауыстырылды. 2020 жылы пайдалануға берілмеді. 9 557 吉首 / Jishou Jishou Hudong қаласы 8 қараша 1987 15 маусым 1988 Оңтүстік теңіз флоты 2012 жылдың наурыз айында қызметінен шығарылды. Мьянма әскери-теңіз флотына UMS Maha Thiha Thura (F23) ретінде берілді.
053H1Q (Jianghu-IV) класының кемелері
Белсенді. 2010 жылы оқу кемесі ретінде Қытай әскери-теңіз академиясына ауыстырылды.
053H2 (Jianghu-III) класының кемелері
Бангладеш теңіз күштеріне BNS Abu Bakr (F15) ретінде сатылды. 2 536 湖 / Уху Уху Худоң қаласы 9 тамыз 1986 29 желтоқсан 1987 Шығыс теңіз флоты 2013 жылдың сәуірінде қызметінен шығарылды. Бангладеш теңіз күштеріне BNS Ali Haider (F17) ретінде сатылды. 3 537 州 / Канчжоу Канчжоу қаласы Худун 30 қазан 1989 17 қараша 1990 Шығыс теңіз флоты 2019 жылдың тамызында қызметінен шығарылды. Бұрынғы Жошан, 2006 жылғы 31 шілдеде қайта аталды. Солтүстік теңіз флотына ауыстырылды
053H1G (Jianghu-V) типті кемелер
Белсенді. 2 560 东 / Дунгуань қаласы Дунгуань Хуанпу 1993 жылдың наурызы 1993 жылдың қазаны 1993 жылдың қазан айы Оңтүстік теңіз флоты 2020 жылдың ақпанында қызметінен босатылды 3 561 头 / Шанту Шанту қаласы Хуанпу 1993 жылдың қазаны Оңтүстік теңіз флоты 2020 жылдың ақпанында қызметінен босатылды 4 559 佛山 / Фошан қаласы Фошан Хуанпу 1993 жылдың желтоқсаны 1994 жылдың маусымы Шығыс теңіз флоты Бұрынғы Кандин. Актив 5 562 江门 / Цзянмэн Цзянмэн қаласы Хуанпу 1995 Оңтүстік теңіз флоты Актив. Қытай әскери-теңіз академиясына оқу кемесі ретінде ауыстырылды 6 563 庆 / Жаоцинг Жаоцинг қаласы Хуанпу 1995 Оңтүстік теңіз флоты белсенді. Қытай әскери-теңіз академиясына оқу кемесі ретінде ауыстырылды