Кіріспе

Қытай Халық Азаттық Армиясының Теңіз күштеріндегі бағытталған зымырандық жойғыштар класы.

051B типті жойғыш (НАТО тілінде: Лухай класы) – Қытай Халық Республикасы жасаған жойғыштар класы. Ол тек бір кемеден, Шэньчжэньден (167) тұрады. Шэньчжэнь 1998 жылы Халық Азаттық Армиясының Теңіз күштерінің құрамына қабылданғанда, Қытай жасаған ең ірі су үстіндегі соғыс кемесі болды. Ол көп жағынан үлкейтілген нұсқасына ұқсайды және радарлық көрінуін азайту үшін еңіс жақты корпусқа ие болған PLAN кемелерінің алғашқыларының бірі. 051B типті жойғыш, Қытайдың аралық уақытта сатып алған 4 "Современный" класты кеңестік жойғыштарын есептемегенде, 052B типті қытайлық жойғышпен алмастырылды.

Тарих

Шэньчжэнь 1996 жылғы мамыр айында Далянь кеме жасау зауытында салынды. "Шэньчжэнь" эксперименталды кеме ретінде Луху класына қарағанда модульдік құрылыс және жасырындық тұрғысынан жақсартылған. Кеме екі отандық бу турбиналық қозғалтқышпен жабдықталған, себебі Далянь кеме жасау зауытының бу турбиналарын жасау тәжірибесі бар еді, ал Қытайдың теңіз газ турбиналары бойынша ішкі зерттеулер мен әзірлемелер әлі жетілмеген. Лухай класының суыру салмағы 052 типті "Луху" эсминеціне қарағанда 2000 тоннаға артық. "Шэньчжэнь" 1997 жылы суға түсірілді, бірақ кеменің бар екендігі туралы ресми хабарлама оның қолданысқа енгізілгеннен кейінгі жылы жарияланды. Бұл кластың бас конструкторы – академик Пан Цзинфу (潘镜芙), ол 051B типінің алдыңғы және кейінгі үлгілерін де жобалаған. 051B типінің басты мақсаты – заманауи әскери кемелерді жобалау және құрылыс саласында тәжірибе жинақтау, сондай-ақ 052 типінде бұрын жинақталған білім мен дағдыларды жетілдіру, мысалы, 052 типіндегі көптеген шетелдік жүйелерді тиімдірек интеграциялау. Кеме 1989 жылғы батыстың қару-жарақ эмбаргосы және отандық газ турбиналарының уақтылы дайын болмауы себепті бу турбиналарымен жабдықталған. 051B типінде жасырын құрылыс технологиялары қолданылды, нәтижесінде бұрынғы үлгіге қарағанда радарлық көрінуі кішіректеу болды. Сарапшылар кеменің алдыңғы бөлігінде әуе шабуылына қарсы зымырандарға арналған VLS жүйесімен жабдықталғанын болжады. Дегенмен, кеме толықтай ашылғанда, ол әлі де 8 ұялы HQ 7 әуе шабуылына қарсы зымыран шақыру құрылымымен қаруланған еді. Бұл зымырандар бірнеше бағыттан ұшып келетін теңіз зымырандарына қарсы тиімді емес. Қытай флоты (PLAN) жобаға қанағаттанбады және осы кластағы басқа кемелер салынбады. Сол кезде флоттың әуе қорғанысы PLAN-ның басымдығы болды, бірақ ескі жүйелер оны жеткілікті деңгейде қамтамасыз ете алмады, ал соңғы кеме қажетті мүмкіндіктерді ұсырмағандықтан, ол мәселе шешілмей қалды. Осыған байланысты, Ресейден екі жұп "Современный" кластық эсминецтер импорттау туралы шешім қабылданды. Алайда, 051B типі Қытайдың бұрынғы су үстіндегі күрес кемелерінен және ресейлік кемелерден артықшылыққа ие, себебі ол флоттың бас кемесі ретінде әрекет ету үшін флотты басқару және басқару жүйесімен жабдықталған алғашқы қытайлық әскери кемесі. 051B типті жалғыз "Шэньчжэнь" эсминеці 2000 жылы Қытай Халық Азаттық Армиясының (PLA) теңіз күштерінің Африкаға жасаған алғашқы достық сапарында, 2001 жылы Еуропаға жасаған алғашқы сапарында және 2007 жылы Жапонияға жасаған алғашқы сапарында қатысты. 2004 жылы кеме орташа жөндеуден өтті, оның бастапқы 100 мм негізгі зеңбірегі және HQ 7 әуе шабуылына қарсы зымыран жүйесі жақсартылған үлгілермен ауыстырылды. "Шэньчжэнь" 2009 жылғы тамыз айында Аден шығанағында пираттарға қарсы операциялар жүргізгеннен кейін Үндістанның Кочи қаласына төрт күнге сапар шекті.

2015 жылы жөндеу және жаңартулар

2015 жылдың басында «Шэньчжэнь» кемесі Жанцзян әскери-теңіз базасында жұмыс істеп жатқанда байқалды. Бастапқыда бұл орта жөндеу бағдарламасы ма, әлде кеменің қызметтен шығарылуы ма екені белгісіз болды, бірақ 2016 жылдың қаңтар айында жарияланған суреттер кеменің жаңа жүйелермен жаңартылып жатқанын көрсетті. Өзін-өзі қорғау үшін төрт ескі 76A типті 37 мм зениттік артиллериясы екі H/PJ 11 типті, он бір ұңғылы 30 мм CIWS (экспорттық атауы – 1130 типі)мен алмастырылды, олардың әрқайсысы бір жағын қамтиды. Ұшаққа қарсы қорғаныс 8 бірлік HQ 7-ден 32 ұялы тік іске қосылатын жүйеге (VLS) жаңартылды, ол суперқұрылымның алдында орналасқан және алысқа атқыш HQ 16 зымыраларын басқарады. Бағыттауды төрт Type 345 (алдыңғы дөңгелек типті) жарықтандырғыштар қамтамасыз етеді, бұл SAM-ның қамту аймағын 16 есе арттырады. Тікұшақ ангары бастапқы екі Z 9 ангарының орнына бір Ka 28 ASW тікұшағын тасымалдау үшін өзгертілді, сондай-ақ екі жаңа мачта орнатылды: алдыңғы мачтада 382 типті радар және артқы мачтада 364 типті нысананы табу радары (дөңгелек астында). Жаңартулар 051B типті кемеге 054A типті фрегатқа ұқсас қару-жарақ және сенсорлық мүмкіндіктерді береді. 382 типті радар 381 типті бір жақты фазалық антенналық радарды алмастырды және бұрынғы соқыр аймақты жою үшін артқы мачтадан алдыңғы мачтаға көшірілді. Кеменің кормасы толық жабылды, ал трансомға торпедалық алдау және сүйретілетін сонар жүйелерінің орнатылғанын көрсететін жаңа тесіктер салынды; айнымалы тереңдіктегі сонар орнатылмады. Кеме қару-жарақ жүйесін жаңартуды 2016 жылдың тамызында аяқтады. 2020 жылдың мамырында 051B типті кемедегі YJ 83 субдыбыстық зениттік ракеталары 16 супердыбыстық YJ 12 ракеталарымен ауыстырылғаны белгілі болды.