Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сигрид "Сири" София Матильда Элизабет фон Эссен (17 тамыз 1850 - 21 сәуір 1912) - швед тілінде сөйлейтін фин әйелі және актриса. Оның актерлік мансабы шамамен 15 жылды қамтыды, бұл уақытта ол швед драматургі және жазушысы Август Стриндберг арнайы жазған бірқатар пьесаларда ойнады.
Sigrid "Siri" Sofia Matilda Elisabet von Essen (17 August 1850 – 21 April 1912) was a Swedish speaking Finnish noblewoman and actress. Her acting career spanned about 15 years, during which time she appeared in a number of plays that the Swedish dramatist and writer August Strindberg wrote specifically for her.
Отбасылық және жеке өмірі
Ол Порвоуда ақсүйек фин-швед капитаны, жер иегері және ақсүйек Карл Рейнхольд фон Эссен мен Элизабет Шарлотта Ин де Бетудың қызы болып дүниеге келді. Ол 1872 жылы майор-барон Карл Густав Врангель аф Сауссқа (18421913) үйленді, олармен қыздары Сигрид болды. Олар 1876 жылы ажырасып кетті. 1877 жылы швед драматургі және жазушысы Август Стриндбергке тұрмысқа шықты. Сол кезде оның Стриндбергпен некелесуі жанжал деп саналды, өйткені фон Эссеннің бірінші күйеуі неке адалдығын бұзған болса да, олардың некелерінің бұзылуына Стриндберг кінәлі деп табылды. Скандрдың бір себебі - Стриндбергтің ақсүйектің күйеуі ретінде әлеуметтік жағынан жарамсыз деп саналуы. Олардың төрт баласы болды: үш қызы, Керстин (1878 жылы туған), туылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды, Карин Смирнов (1880 жылы туған) және Грета (1881 жылы туған), және Ханс (1884 жылы Швейцарияның Лозанна қаласында туған). Олар 1891 жылы ажырасып, Стриндберг фон Эссенді өзінің жақын досы, даниялық Мари Дэвидпен ұзақ уақытқа созылған қарым-қатынаста болғанын сезінгеннен кейін ажырасты. Стриндбергтің қызғанышы мен Дэвидке деген жеккөрушілігі соңғы жылдары некеде қатты араздық тудырды, ал 1891 жылы ол Дэвидке шабуыл жасады. Фон Эссен мен Стриндбергтің арасындағы қиындықтар ерлі-зайыптылықтары Стриндбергтің көптеген пьесалары үшін материал көзі болды, олар көбінесе бақытсыз қарым-қатынастарды көрсетеді, сондай-ақ Стриндбергтің 1887 жылы бастаған "Ақымақты қорғау" романы үшін. 1919 жылы олардың 1875 жылдан 1876 жылға дейінгі хат алмасуларының таңдауы "Ол және ол" деген атпен жарияланды; Стриндберг бұл таңдаманы 1880-ші жылдардың ортасында өзінің автобиографиялық "Қызметші әйелдің ұлы" романының жалғасы ретінде басып шығаруды мақсат еткен, бірақ оның баспагерлері бас тартты. Фон Эссен 1893 жылы Финляндияға көшіп келді.
She was born in Porvoo, the daughter of the noble Finnish Swedish captain, landowner and nobleman Carl Reinhold von Essen and Elisabeth Charlotta In de Betou. She married Major Baron Carl Gustaf Wrangel af Sauss (1842–1913) in 1872, with whom she had a daughter, Sigrid. They divorced in 1876. In 1877, she married the Swedish dramatist and writer August Strindberg. At the time, her marriage to Strindberg was considered a scandal because although von Essen's first husband had committed adultery, Strindberg was blamed for the dissolution of their marriage. A contributing factor to the scandal was the fact that Strindberg was considered socially unsuitable as a husband for a member of the nobility. Together they had four children: three daughters, Kerstin (born 1878), died shortly after birth, Karin Smirnov (born 1880) and Greta (born 1881), and a son, Hans (born 1884 in Lausanne, Switzerland). They divorced in 1891, after Strindberg had suspected von Essen of having a long term affair with her close friend, the Danish woman Marie David; Strindberg's jealousy and dislike of David caused severe discord in the marriage during its last years, and in 1891 he assaulted David. The troubled marriage between von Essen and Strindberg was a source of material for a number of Strindberg's plays, which often feature unhappy relationships, as well as for Strindberg's novel Defence of a Fool, which he began in 1887. In 1919, a selection of their correspondence from 1875 to 1876 was published under the title He and Her; Strindberg had aimed to have this selection printed already in the mid 1880s as a sequel to his autobiographical novel The Son of the Servant Woman, but his publishers had refused. Von Essen moved to Finland in 1893.
Актерлік мансап
Фон Эссен бала кезінен бастап актриса болғысы келді, бірақ бұл асыл әйелге қолайлы мамандық деп саналмады. Оған әрекет етуге әкесінің, кейін бірінші күйеуінің кедергісі болды, бұл оның ажырасуының бір себебі болды. Алайда Стриндберг оны актерлік өнерге талпындырды. Ол Корольдік драмалық академияға оқуға түспей, Кнут Альмлёф пен Бетти Деландтың тәрбиесімен жеке драма оқуға түсті. 1877 жылдың басында ол Стокгольмдегі Корольдік драма театрында екі туындыда дебют жасады. Ол Луи Леройдың "En Teaterpjäs" атты театралды пьесасында Камилдің рөлін және Шарлотта Бирч Пфайффердің пьесасында Джейн Эйрдің басты рөлін сомдады. Оның дебюті орташа табысты болды, ол 1881 жылға дейін Корольдік драма театрында актер ретінде келісімшарт жасады. Ол 1882-93 жылдары Финляндияның Хельсинки қаласындағы швед театрында өнер көрсетті. Ол 1889 жылы Копенгагенде Стриндберг құрған скандинавиялық эксперименталды театрда режиссер және басты әйел болды, онда ол Мисс Джули мен Мэмми Х-те "Күшектегі" ролін ойнады. 1894 жылдан Хельсинкиде актерлік шеберлікпен айналысқан. Стриндберг оған бірнеше пьеса жазды, олар оның актерлік стилін көрсетуге арналған. Олардың ішінде Мисс Джули және Кредиторлар (Текла рөлі) бар. 1877 жылдан кейін фон Эссен газеттер мен басылымдарға мақалалар жазды және драмалық шығармаларды аударды. Ол 1876 жылы Финляндияның Хельсинфорс қаласында және 1881 жылы Данияның Копенгаген қаласында Morgenbladet газетінде репортер болды. Ол аударма жұмысын 1893 жылы Финляндияға көшіп келгеннен кейін де жалғастырды. Ол сондай-ақ концерттік концерттерде де өнер көрсетті.
Von Essen herself had wanted to be an actress since childhood, but this was not regarded as a suitable profession for a noblewoman. She was prevented from acting first by her father and later by her first husband, which was one reason she divorced him. Strindberg, however, encouraged her to take up acting. She did not enroll in the Royal Dramatic Training Academy, instead studying drama privately under the tutelage of Knut Almlöf and Betty Deland. In early 1877, she debuted at the Royal Dramatic Theatre in Stockholm in two works. She took the role of Camille in A Theatre Play ""En Teaterpjäs" by Louis Leroy and the title role of Jane Eyre in a play by Charlotte Birch Pfeiffer. Her debut was considered a moderate success, and she took up an engagement as an actor at the Royal Dramatic Theatre that lasted until 1881. She also performed at the Swedish theater in Helsinki, Finland, during the period 1882–93. She was a director and leading lady at a Scandinavian experimental theater founded by Strindberg in Copenhagen in 1889, where she played the title role in Miss Julie and Mme X in The Stronger. She worked as an acting tutor in Helsinki from 1894; one of her students was Martha Hedman. Although critics generally commended her grace, her natural way of acting, and the intelligence of her interpretations, they also noted that her performances lacked energy and passion and that she had a weak voice. Strindberg wrote several plays for her that were designed to showcase her acting style—among these are counted Miss Julie and The Creditors (role of Tekla—and she is considered to have succeeded best in these roles. After 1877, von Essen wrote articles for newspapers and publications and translated plays. She was a reporter for Morgenbladet newspaper in Helsingfors, Finland, in 1876 and in Copenhagen, Denmark in 1881. She continued with her translation work after she moved to Finland in 1893. She also gave concert recitals.
Танымал мәдениетте
1978 жылы швед жазушысы Пер Олов Энквист өзінің Стриндбергке бағытталған пьесасын "Трибадалар түні: 1889 жылғы пьеса" (кейін "Трибадалар" деп қайта аталды) премьерасын өткізді, онда фон Эссен басты кейіпкер.
In 1978 Swedish author Per Olov Enquist premiered his Strindberg focused play The Night of the Tribades: A Play from 1889 (later retitled The Tribades), in which von Essen is a key character.
Пайдаланған дереккөздер
Сигрид (Сири) София Матильда Элизабет Эссен, фон, urn:sbl:15517, Svenskt biografiskt lexikon (Torsten Eklund өнер. ), 2014 жылғы 05 03 тамыздағы No Доти, Марко. 2010 жыл. "Болашақ тозақтың хаттары. Strindberg, dieci appunti nella vita del Padre" атты еңбегінде (ред. ), Padri nostri. "Ата мен қыз арасындағы қарым-қатынастың үлгілері" (Archetipi e modelli delle relazioni tra padri e figlie, Padova: Il Poligrafo, 2010, pp. 281298 деген сан. Энквист, Пер Олов. Пьесалары: 1: Трибадалар түні, Жаңбыр жыландары, Лысь сәті, Бейне жасаушылар. Лондон: Блумсбери, 2004 жыл. Лагеркранц, Олоф. Август Стриндберг. Транс. Анселм Холо. Нью-Йорк: Фаррар Строус Жиру, 1984 жыл. Майер, Майкл. 1985 жыл. Стриндберг: өмірбаян. Оксфорд өмір сүреді. Оксфорд: Оксфорд UP, 1987 жыл. Робинсон, Майкл, Эд. "Август Стриндбергтің Кембридждік серігі". Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 2009. Шлюсснер, Элли, аударма; Стриндберг, тамыз (1912). "Ақымақ адамның мойындауы". Лондон: Стивен Свифт.
Sigrid (Siri) Sofia Matilda Elisabet Essen, von, urn:sbl:15517, Svenskt biografiskt lexikon (art av Torsten Eklund. ), hämtad 2014 03 05. Dotti, Marco. 2010. "Lettere da un inferno futuro. Strindberg, dieci appunti nella vita del Padre", in Saveria Chemotti (ed. ), Padri nostri. Archetipi e modelli delle relazioni tra padri e figlie, Padova: Il Poligrafo,2010, pp. 281–298. Enquist, Per Olov. Plays: 1: The Night of Tribades, Rain Snakes, The Hour of the Lynx, The Image Makers. London: Bloomsbury, 2004. Lagercrantz, Olof. August Strindberg. Trans. Anselm Hollo. New York: Farrar Straus Giroux, 1984. Meyer, Michael. 1985. Strindberg: A Biography. Oxford Lives ser. Oxford: Oxford UP, 1987. Robinson, Michael, ed. The Cambridge Companion to August Strindberg. Cambridge: Cambridge University Press, 2009. Schluessner, Ellie, transl; Strindberg, August (1912). The Confession of a Fool. London: Stephen Swift.