Кіріспе

Сигрид "Сири" София Матильда Элизабет фон Эссен (17 тамыз 1850 - 21 сәуір 1912) - швед тілінде сөйлейтін фин әйелі және актриса. Оның актерлік мансабы шамамен 15 жылды қамтыды, бұл уақытта ол швед драматургі және жазушысы Август Стриндберг арнайы жазған бірқатар пьесаларда ойнады.

Отбасылық және жеке өмірі

Ол Порвоуда ақсүйек фин-швед капитаны, жер иегері және ақсүйек Карл Рейнхольд фон Эссен мен Элизабет Шарлотта Ин де Бетудың қызы болып дүниеге келді. Ол 1872 жылы майор-барон Карл Густав Врангель аф Сауссқа (18421913) үйленді, олармен қыздары Сигрид болды. Олар 1876 жылы ажырасып кетті. 1877 жылы швед драматургі және жазушысы Август Стриндбергке тұрмысқа шықты. Сол кезде оның Стриндбергпен некелесуі жанжал деп саналды, өйткені фон Эссеннің бірінші күйеуі неке адалдығын бұзған болса да, олардың некелерінің бұзылуына Стриндберг кінәлі деп табылды. Скандрдың бір себебі - Стриндбергтің ақсүйектің күйеуі ретінде әлеуметтік жағынан жарамсыз деп саналуы. Олардың төрт баласы болды: үш қызы, Керстин (1878 жылы туған), туылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды, Карин Смирнов (1880 жылы туған) және Грета (1881 жылы туған), және Ханс (1884 жылы Швейцарияның Лозанна қаласында туған). Олар 1891 жылы ажырасып, Стриндберг фон Эссенді өзінің жақын досы, даниялық Мари Дэвидпен ұзақ уақытқа созылған қарым-қатынаста болғанын сезінгеннен кейін ажырасты. Стриндбергтің қызғанышы мен Дэвидке деген жеккөрушілігі соңғы жылдары некеде қатты араздық тудырды, ал 1891 жылы ол Дэвидке шабуыл жасады. Фон Эссен мен Стриндбергтің арасындағы қиындықтар ерлі-зайыптылықтары Стриндбергтің көптеген пьесалары үшін материал көзі болды, олар көбінесе бақытсыз қарым-қатынастарды көрсетеді, сондай-ақ Стриндбергтің 1887 жылы бастаған "Ақымақты қорғау" романы үшін. 1919 жылы олардың 1875 жылдан 1876 жылға дейінгі хат алмасуларының таңдауы "Ол және ол" деген атпен жарияланды; Стриндберг бұл таңдаманы 1880-ші жылдардың ортасында өзінің автобиографиялық "Қызметші әйелдің ұлы" романының жалғасы ретінде басып шығаруды мақсат еткен, бірақ оның баспагерлері бас тартты. Фон Эссен 1893 жылы Финляндияға көшіп келді.

Актерлік мансап

Фон Эссен бала кезінен бастап актриса болғысы келді, бірақ бұл асыл әйелге қолайлы мамандық деп саналмады. Оған әрекет етуге әкесінің, кейін бірінші күйеуінің кедергісі болды, бұл оның ажырасуының бір себебі болды. Алайда Стриндберг оны актерлік өнерге талпындырды. Ол Корольдік драмалық академияға оқуға түспей, Кнут Альмлёф пен Бетти Деландтың тәрбиесімен жеке драма оқуға түсті. 1877 жылдың басында ол Стокгольмдегі Корольдік драма театрында екі туындыда дебют жасады. Ол Луи Леройдың "En Teaterpjäs" атты театралды пьесасында Камилдің рөлін және Шарлотта Бирч Пфайффердің пьесасында Джейн Эйрдің басты рөлін сомдады. Оның дебюті орташа табысты болды, ол 1881 жылға дейін Корольдік драма театрында актер ретінде келісімшарт жасады. Ол 1882-93 жылдары Финляндияның Хельсинки қаласындағы швед театрында өнер көрсетті. Ол 1889 жылы Копенгагенде Стриндберг құрған скандинавиялық эксперименталды театрда режиссер және басты әйел болды, онда ол Мисс Джули мен Мэмми Х-те "Күшектегі" ролін ойнады. 1894 жылдан Хельсинкиде актерлік шеберлікпен айналысқан. Стриндберг оған бірнеше пьеса жазды, олар оның актерлік стилін көрсетуге арналған. Олардың ішінде Мисс Джули және Кредиторлар (Текла рөлі) бар. 1877 жылдан кейін фон Эссен газеттер мен басылымдарға мақалалар жазды және драмалық шығармаларды аударды. Ол 1876 жылы Финляндияның Хельсинфорс қаласында және 1881 жылы Данияның Копенгаген қаласында Morgenbladet газетінде репортер болды. Ол аударма жұмысын 1893 жылы Финляндияға көшіп келгеннен кейін де жалғастырды. Ол сондай-ақ концерттік концерттерде де өнер көрсетті.

Танымал мәдениетте

1978 жылы швед жазушысы Пер Олов Энквист өзінің Стриндбергке бағытталған пьесасын "Трибадалар түні: 1889 жылғы пьеса" (кейін "Трибадалар" деп қайта аталды) премьерасын өткізді, онда фон Эссен басты кейіпкер.

Пайдаланған дереккөздер

Сигрид (Сири) София Матильда Элизабет Эссен, фон, urn:sbl:15517, Svenskt biografiskt lexikon (Torsten Eklund өнер. ), 2014 жылғы 05 03 тамыздағы No Доти, Марко. 2010 жыл. "Болашақ тозақтың хаттары. Strindberg, dieci appunti nella vita del Padre" атты еңбегінде (ред. ), Padri nostri. "Ата мен қыз арасындағы қарым-қатынастың үлгілері" (Archetipi e modelli delle relazioni tra padri e figlie, Padova: Il Poligrafo, 2010, pp. 281298 деген сан. Энквист, Пер Олов. Пьесалары: 1: Трибадалар түні, Жаңбыр жыландары, Лысь сәті, Бейне жасаушылар. Лондон: Блумсбери, 2004 жыл. Лагеркранц, Олоф. Август Стриндберг. Транс. Анселм Холо. Нью-Йорк: Фаррар Строус Жиру, 1984 жыл. Майер, Майкл. 1985 жыл. Стриндберг: өмірбаян. Оксфорд өмір сүреді. Оксфорд: Оксфорд UP, 1987 жыл. Робинсон, Майкл, Эд. "Август Стриндбергтің Кембридждік серігі". Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 2009. Шлюсснер, Элли, аударма; Стриндберг, тамыз (1912). "Ақымақ адамның мойындауы". Лондон: Стивен Свифт.