Кіріспе

Француз педиатры және психоаналитикасы Франсуаза Дольто (Françoise Dolto; 6 қараша 1908 жыл - 25 тамыз 1988 жыл) - француз педиатры және психоаналитикасы.

Өмірбаян

Франсуаза Марет деп туылған ол Париждегі дәстүрлі католиктердің бай, оңшыл монархтар отбасының қызы болды. Оның алсасалық анасы Сюзанн Деммлер инженердің қызы, ал әкесі Анри Марет те политехникалық инженер болып, өнеркәсіпші болды. Ол жеті баланың төртіншісі еді. Оның ағасы Жак Марет (1922-1984) 1962 жылдан 1967 жылға дейін Франция почтасының бастығы (пошта және телекоммуникация министрі) болды. Ол кішкентай кезінде ирландтық медбике жиі оған қамқорлық жасады; содан кейін оның ата-анасы оны күлімсірету үшін ағылшын тілін үйрену керек болды. Оның ата-анасы 8 айлық кезінде медбикені жұмыстан шығарды. Элизабет Рудинеско "өте католик, оңшыл" деп сипаттаған Дольтоның дәстүрлі тәрбиесі Шарль Мауррастың құндылықтарын бейнеледі. Оның жеке тәлімгері Фридрих Фребельдің әдістері бойынша оқытылған. Сегіз жасында оның ағасы және құдасы Пьер Деммлер Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты. Он екі жасында ол анасының сүйікті баласы Жакелиннің өліміне қатты күйзелді. Анасы күйзеліске түсіп, оны әпкесі үшін жеткілікті дұға етпегендігі үшін айыптайды. Дольтоның анасы қыздың некеден басқа үміті жоқ деп санады, сондықтан оған оқуын жалғастыруға тыйым салды. Он алты жасында оған анасымен бетпе-бет келу керек болды, ол оның бакалавриаттан өтуін қаламады, өйткені ол үйленуге мүмкіндік бермейтін. Дегенмен, Дольто Париждегі Мольер лицейіне оқуға түседі, 1924-1925 жылдары философия мамандығы бойынша бітіреді. 1930 жылы медбике мамандығы бойынша білім алды. Бір жылдан кейін ол ағасы Филиппен медицинаны оқып, "білімін өзі тапқан ақшаға төлейді". Дольтоны Мишель Фуко 1977 жылы келісімнің жасына қарсы француз петициясына қол қойған көрнекті тұлғалардың бірі деп атады. Франсуаза Дольто әнші Карлос (1943-2008), инженер Грегуар (1944), Кэтрин (1946) анасы болды.

Психоанализ

1932 жылы Марк Шламбергер [fr] Дольтоны психоаналитик Рене Лафоргпен таныстырды, ол бір жыл бұрын оның інісі Филиппен емделе бастаған болатын. Осылайша ол француз фрейдизмінің басталуына қатысқан. 1934 жылдың ақпан айының соңында ол Лафоргпен үш жылдық талдауды бастады, бұл оның өміріне үлкен әсер етті, оны білім берудің неврозынан, шығу тегі мен депрессиялық анасынан босатуға көмектесті. Лафорг Дольтоның талдау қабілеті бар екенін анықтап, оған психоаналитик болуға кеңес берді, ол алдымен өзін медицинаға арнау үшін бас тартты. Доктор Жорж Гейердің қарамағында жұмыс істеп жүрген кезінде Францияда балалармен психоанализ жасауды алғаш рет жүзеге асырған Софи Моргенстернмен танысады. Ол өзіне емделу үшін келген науқас балаларды тыңдады, Дольто (Эдуар Пишонның жігерленуімен) психоаналитикалық педиатр ретінде бала психологиясына маманданды. Оның пациенттері көбінесе психозбен ауыратын балалар болды, олармен ол өзінің ерекше емін әзірлеуге кірісті. Оның мамандығы - сәбилер мен балалардың ақыл-ойының алғашқы кезеңдері, әсіресе олардың алғашқы тәжірибелері мен дене арқылы қарым-қатынас жасау әдістері туралы білім алу. Ол ана мен бала арасындағы физикалық аспектілерді атап өтті және психологиялық проблемалары бар немесе оқу мен әлеуметтік кемшіліктері бар балалардың қарым-қатынас құралдарын байқау мен түсінудің маңыздылығын атап өтті. Оның санасыз дене бейнесі туралы жұмысы - балалар нақты тілден бұрын дене тіліне ие болу жолында - ерекше ықпал етті, оны басқалармен қатар Мод Маннони да дамытты. 2013 жылы оның шығармаларын ағылшын тіліне Франсуаза Хивернел аударды. Дольто Жак Лаканның жақын досы және одақтасы болды, оны "Парсы фрейдиан мектебінде" бірге ертіп жүрді. Ол "Лакан талдау жасағандардың арасында мен балаларды жақсы түсінетін және баланың, тіпті өте кішкентай баланың да, өзін білдіруді қалайтын тақырып ретінде қажеттіліктерін түсінуге дайын адамдарды таптым" деп есептеді.

Өлім

1984 жылы Дольто өкпе фиброзына шалдықты. Ол 1988 жылы 25 тамызда қайтыс болды және күйеуі Борис Долтомен бірге Бург-ла-Рейндегі зиратта жерленді. Бұл жерде олардың 2008 жылы қайтыс болған ұлы, әнші Карлос да жерленген. Оның қабірінде: "Қорықпаңдар! "Мен жолмын, шындық пен өмірмін"