Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Азық заттардың жетіспеуі
Nutrient deficiency
Азот тапшылығы – өсімдіктерде азоттың жетіспеуі. Бұл топыраққа көміртегінің жоғары мөлшері бар органикалық заттар, мысалы, арақ шаңдары қосылған кезде пайда болуы мүмкін. Топырақ микроорганизмдері көміртегіні ыдырату үшін қолда бар азотты пайдаланады, нәтижесінде азот өсімдіктерге қолжетімді болмайды.
Nitrogen deficiency is a deficiency of nitrogen in plants. This can occur when organic matter with high carbon content, such as sawdust, is added to soil. Soil organisms use any nitrogen available to break down carbon sources, making nitrogen unavailable to plants.
Ауру
Өсімдіктер жұқа, бозғылт көрінеді, бұл жағдай жалпы аштық деп аталады. Азоттың жетіспеуі жапырақтардың кішкентай болып қалуына және мерзімінен бұрын түсуіне себеп болады, нәтижесінде өсімдікте фотосинтез процесі азайып, жинауға дайын түбірсабақтардың саны мен мөлшері кем болуы мүмкін. Yara International компаниясы жүргізген зерттеулер түбірсабақтың мөлшері мен өнімділіктің, сондай-ақ топырақтағы азоттың қоры арасында тікелей байланыс бар екенін көрсетті. Осыдан келіп, топырақта жеткілікті азот болса ғана мол өнім алуға болады. Дегенмен, топырақтағы азоттың артық мөлшері картоп өнімділігіне зиян келтіруі мүмкін, тамырлардың дамуына кері әсер етеді және картоптың түйірлену кезеңінде түбірсабақтардың қалыптасуы кешігуі мүмкін.
Plants look thin, pale and the condition is called general starvation. Nitrogen deficiencies also cause leaves to remain small, and drop prematurely, resulting in less photosynthesis occurring in the plant, and fewer, smaller tubers can form for harvest. Research done by Yara International has shown that there is a direct correlation between tuber size and yield, and the amount of plant available nitrogen in the soil. This makes it crucial that the fields have enough nitrogen in the soil to grow a prosperous crop. However, excess nitrogen in the soil can also be harmful to potato production, influencing how well the roots are able to develop, and delays can occur in tuber initiation during the tuberization stage of potato growth.
Анықтау
Азот тапшылығының көрінетін белгілері кейбір өсімдік түрлерінде оны анықтауды салыстырмалы түрде жеңілдетеді. Белгілеріне өсімдіктің жай өсуі, жапырақтардың ақшыл немесе сарғыш түске боялуы жатады, себебі олар жеткілікті хлорофилл өндіре алмайды. Мұндай жапырақтар хлорозданған деп есептеледі. Төменгі жапырақтарда (ескі жапырақтарда) белгілер бірінші болып көрінеді, өйткені өсімдік азотты ескі тіндерден жас, маңызды тіндерге жылжытады. Дегенмен, өсімдіктер азот тапшылығының белгілерін әртүрлі бөліктерінде көрсетеді. Мысалы, шайдың азот тапшылығы сабақтың өсуінің тежелуі және жас жапырақтардың сарғаюы арқылы анықталады. Алайда, осы физикалық белгілер басқа да көптеген факторлардың салдары болуы мүмкін, мысалы, басқа да қоректік заттардың жетіспеуі, уыттану, гербицидтердің зияны, аурулар, жәндіктердің зияны немесе қоршаған ортаның жағдайлары. Сондықтан азот тапшылығын анықтаудың ең сенімді жолы – өсімдіктің көрінетін белгілерін бағалаумен қатар сандық сынақтар жүргізу болып табылады. Бұл сынақтарға топырақ сынақтары және өсімдік тіндері сынақтары кіреді. Өсімдік тіндерін зерттеу үшін қызығушылық тудырған өсімдіктен үлгі алу қажет. Алайда, азот тапшылығын хлорофилл мөлшерін өлшеу арқылы өсімдікке зиян келтірмей де анықтауға болады. Хлорофилл мөлшерін тексерудің негізі – жапырақтардағы азот мөлшері мен хлорофилл концентрациясының тығыз байланысты болуында, себебі жапырақтардағы азоттың көп бөлігі хлорофилл молекулаларында кездеседі. Хлорофилл мөлшерін хлорофилл мөлшерін өлшегішпен анықтауға болады; бұл портативті құрал жапырақтардың жасыл түсін өлшеу арқылы олардың салыстырмалы хлорофилл концентрациясын бағалайды. Хлорофилл мөлшерін хлорофилл флюорометрімен де бағалауға болады, ол азот жетіспеген кезде көбірек өндірілетін фенолдық қосылыстарды анықтау үшін хлорофиллдің флуоресценция қатынасын өлшейді. Осы құралдар азот тапшылығын өсімдікке зиян келтірмей тексеру үшін қолданылуы мүмкін.
The visual symptoms of nitrogen deficiency mean that it can be relatively easy to detect in some plant species. Symptoms include poor plant growth, and leaves become pale green or yellow because they are unable to make sufficient chlorophyll. Leaves in this state are said to be chlorotic. Lower leaves (older leaves) show symptoms first, since the plant will move nitrogen from older tissues to more important younger ones. Nevertheless, plants are reported to show nitrogen deficiency symptoms at different parts. For example, Nitrogen deficiency of tea is identified by retarded shoot growth and yellowing of younger leaves. However, these physical symptoms can also be caused by numerous other stresses, such as deficiencies in other nutrients, toxicity, herbicide injury, disease, insect damage or environmental conditions. Therefore, nitrogen deficiency is most reliably detected by conducting quantitative tests in addition to assessing the plant's visual symptoms. These tests include soil tests and plant tissue test. Plant tissue tests destructively sample the plant of interest. However, nitrogen deficiency can also be detected non destructively by measuring chlorophyll content. Chlorophyll content tests work because leaf nitrogen content and chlorophyll concentration are closely linked, which would be expected since the majority of leaf nitrogen is contained in chlorophyll molecules. Chlorophyll content can be detected with a Chlorophyll content meter; a portable instrument that measures the greenness of leaves to estimate their relative chlorophyll concentration. Chlorophyll content can also be assessed with a chlorophyll fluorometer, which measures a chlorophyll fluorescence ratio to identify phenolic compounds that are produced in higher quantities when nitrogen is limited. These instruments can therefore be used to non destructively test for nitrogen deficiency.
Түзету шаралары
Амоний фосфаты, кальций-амоний нитраты, карбамид сияқты тыңайтқыштарды жеткізіп беруге болады. Карбамидті жапырақшаға шашу – шапшаң әдіс.
Fertilizers like ammonium phosphate, calcium ammonium nitrate, urea can be supplied. Foliar spray of urea can be a quick method.