Кіріспе

Археоптеригидтер - соңғы юра және ең ерте креда дәуірінен белгілі паравиандық динозаврлар тобы. Қазіргі кездегі классификациялардың көпшілігінде тек Археоптерикс және Веллнхоферия тұқымдастары бар. Атауынан көрініп тұрғандай, бір кездері осы топқа Protarchaeopteryx де жатқызылған, бірақ палеонтологтардың көпшілігі оны қазір oviraptorosaur деп санайды. Басқа аталған тұқымдар, мысалы, Юраптерикс, Веллнхоферия және "Проорнис", ықтимал, Археоптерикс (бұрынғы екеуі) синонимдері немесе осы топқа жатпайды (соңғысы). Jinfengopteryx бастапқыда археоптеригид ретінде сипатталған, бірақ кейіннен ол троодонтид екені дәлелденді. Бірнеше зерттеулер Anchiornis және Xiaotingia (әдетте бөлек кладтың бөлігі болып саналады, Anchiornithidae) де Archaeopterygidae мүшелері болып табылады. Археоптеригидтерге жатқызылатын тістер ең ерте кредалық (Берриазиялық) Cherves de Cognac жерінен және Францияның Angeac Charente сүйектерінен белгілі.

Жіктеу

Archaeopterygidae туысы - 1888 жылы Макс Фюрбринджер құрамында Archaeopterygidae және Archaeopteryx туысы бар Archaeopterygiformes отрядындағы жалғыз туысы. 2011 жылы Сю және оның әріптестері Archaeopterygidae үшін формалды филогенетикалық анықтама берді: клад үй құсы немесе Dromaeosaurus-қа қарағанда Archaeopteryx-ке жақын барлық жануарларды қамтиды. Дәстүрлі түрде құс емес динозаврлар деп саналатын Dromaeosauridae туысы осы топқа кем дегенде бір автормен енгізілген, бірақ топ осы сыныптамада парафилетикалық болған, Dromaeosaurus және Velociraptor (Deinonychus және Saurornitholestes қоса) қазіргі құстарға Археоптерикске қарағанда жақын. Anchiornithidae туысының кейбір мүшелері немесе бүкіл тобы әр түрлі жүйелі зерттеулерде археоптеригидтер ретінде орналастырылған. Төмендегі кладограммада Cau (2020) филогенетикалық талдау нәтижелері көрсетілген.