Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бенджаронг (тайша: เบญจรงค์) фарфор - боялған тай керамикасының бір түрі. Атауы сөзбе-сөз "бес түсті" білдірсе де, бұл бейнелі сипаттама және нақты безендіруде үш пен сегіз түстің арасында болуы мүмкін. Қалыптылық үшін, әдетте геометриялық немесе гүлдік негіздегі қайталанатын нысандар қолданылады. Дизайн әдетте сәндік негіздің аты мен фон түсімен аталады (мысалы, қара көк түстегі Пхум Као Бин). Эмаль бояулары қолданылып, үстінен шырақталады, бұл бұйымның бетінде іріңдеу әсерін тудырады. Өндіріс процесі өте еңбекті қажет етеді, өйткені әр түстер жеке-жеке қолданылады және әр түстерді қолданғаннан кейін бұйым пеште күйдіріледі. Бұл әдіс бұйымның түстерін жарқыратады және оның көркіне көркемдік қосады. Алтын фарфорды бояуда да қолданылады.
Benjarong (Thai เบญจรงค์) porcelain ware is a kind of painted Thai ceramics. While the name literally means "five colours," it is a figurative description and actual decoration can have anywhere between three and eight colours. For the decoration, repetitive forms, usually geometric or flower based, are used. A design is usually named after the decoration base name and a background color (for example, Phum Kao Bin on dark blue). Enamel colors are applied and overglazed, creating a swelling effect over the surface of the piece. The production process is extremely labor intensive, as each color is applied individually and the piece is kiln fired after the application of each color. The firing process brightens the colors of the finished piece and adds to its beauty. Gold is also used in painting the porcelain.
Тарих
Бенджаронгтың ең алғашқы жазбалары Қытайдағы Мин әулеті (1368-1644 жж.) кезінде жазылған. Сюанде императорының (1425 - 1435 жж.) тұсында Бэнджаронг Чжэцзян провинциясында ойлап табылған, бірақ ол тек Чэнхуа императорының (1464 - 1487 жж.) тұсында танымал болды. Қытайда бенжаронгтың үш немесе одан да көп түсі болады, бірақ Таиландта бенжаронг әдетте бес немесе одан да көп түске ие. (Википедия Мин әулеті, 2014) (Мин әулетінің императорларының тізімі, 2014) Шамамен 600 жыл бұрын Қытайдан келген ханшайым Сиам әулетіне (қазіргі Таиланд) үйленді және ол Бенджаронгты өзімен бірге әкелді. Сол кезде Бенджаронг фарфоры тек Қытай императорының пайдалануы үшін жасалғаны белгілі. Алайда, Бенджаронг Қытайдан Сиам патшасына бірнеше ұрпақ бойы жеткізілді (яғни король Прасат Тонг 1629 - 1656 жылдары билік жүргізді). Сиам Бенджаронгтың негізгі материалдарының бірі - каолиндi тапқаннан кейін фарфор өндіре бастады. (Бенжаронг тарихы, 2014) Каолинды тапқаннан кейін Сиам патшасы Қытайдан кейбір суретшілерді әкелуге шешім қабылдады және Сиам патшалығында шеберханалар құрды. Таиландта алғаш рет Бенджаронг патша Рама V билік құрған кезде жасалды. Патша Рама V Бенджаронгты өзінің аристократиясы мен белгілі бір бай және ықпалды саудагерлерге пайдалануға рұқсат берді. Қазіргі кезде Бенджаронгты сатып алуға мүмкіндігі бар әркімге Рама IX патшаның рұқсатымен қолжетімді.
The earliest trace of Benjarong ever recorded is back to the Ming dynasty in China (1368–1644 A. D.). In the reign of Xuande Emperor (1425 1435 A. D.) Benjarong was invented at Zhejiang province but it only gained popularity during the reign of Chenghua Emperor (1464 1487 A. D.). In China, Benjarong will have three or more colors but in Thailand, Benjarong usually has five or more colors. (Wikipedia Ming Dynasty, 2014) (List of Emperors of the Ming Dynasty, 2014) About 600 years ago, a princess from China was married into the Siam dynasty (now Thailand) and she brought Benjarong with her. At that time, it is understood that Benjarong porcelain was made only for the Emperor of China's use. However, Benjarong was then supplied from China to the king of Siam for several generations (i. e. King Prasat Thong reigned 1629 1656). Siam started to produce porcelain after they discovered Kaolin which is one of the main materials of Benjarong. ( History of Benjarong, 2014) After discovering the Kaolin, the King of Siam decided to bring some of the artists from China and established workshops in Siam Kingdom. The first Benjarong that was made in Thailand was in the reign of King Rama V. King Rama V also permitted Benjarong to be used by his aristocracy and by certain wealthy and influential merchants. Nowadays, Benjarong is available to all who have the means to purchase it because of King Rama IX's permission.
Өндіріс
Бенджаронгтың өндірісі - бұл таиландтық суретшілердің шағын қауымдастықтарына ғана белгілі процесс, олар бұл білімді ұрпақтан ұрпаққа жеткізді. Бенджаронгты жасаушы шебер әрі мұқият болуы керек. Өндірістік процесс үшін білікті жұмысшылар қажет. Бенджаронгтың қалай жасалғаны және оның бояулары қалай боялғандығы, сәнді бұйымдарды шедеврлер деп санайды. Порцелан таңдау кезінде тек қана ақ порцелан (Бон Чайна және Корольдік порцелан) таңдалады, ол бірнеше сағат бойы тиісті температурада (1150 1280 градус Цельсий) пісіріледі. Ақ бұйымдарда ешқандай кемшілік болмауы тиіс. Қажетті ақ бұйымдарды алғаннан кейін, тазалау келесі процесс. Бұл процесте терлі және кірлі қолдардың майлы бетін пайдаланудан аулақ болу керек. Сурет салу кезінде біз сызықтарды салу үшін гиподермалық шприц немесе бояу щеткасын қолданамыз. Бұл процесс тай фарфорының айналмалы бағыт сызықтарын қолмен басқарылатын дөңгелекке салудан басталады. Суретші суретті дұрыс түсіру үшін суретті суретке түсіргенде, суреттің үлгісін көз алдында ұстайды. Бастапқы үлгілік сурет дизайнның қалай шығатыны үшін өте маңызды, сондықтан оны жақсы тәжірибелі суретші (әдетте шебер қолөнерші) жасауы керек. Осыған байланысты әрбір Бенджаронгтың бетіне өте нәзік сызықтар түсіріледі. Бояулау процесінде бояудың түрлі түстері бар, бірақ біз негізінен бес негізгі түстерді қолданамыз (қара, жасыл, сары, қызыл және ақ). Бенжаронгқа арналған арнайы бояулар үшін шебер суретші қажет. Бояу минералды бояулардан жасалады, оны жақсылап ұсақтап, сумен дұрыс мөлшерде араластыру керек. Қысымды жабдық керамикалық (немесе оған теңестірілген материал) раствор. Бояу тым қалың немесе жұқа болмауы керек. Егер бояу тым қалың болса, ол толық күйдірілмейді және түс күтілгендей көрсетілмейді. Егер бояу тым жұқа болса, түсі кетеді. Сондай-ақ, бояу басқа түсті сызықпен жапсырылмауы тиіс. Сурет салудың соңғы кезеңінде оның көркем көрінуі үшін, оның жиектеріне 18 каратты алтын қосылуы мүмкін. Сурет салудан кейінгі келесі қадам - ату. Боялған бұйымдар пешке салынады. Олардың арасындағы арақашықтық 0,5 1,0 см; әйтпесе, боялған тауарлар бір-біріне жанасып, оттағаннан кейін боялған үлгіні зақымдауы мүмкін. Пештегі температура 800 және 1000 °C аралығында бақыланады және 10 сағаттай пісіру уақыты қажет. Бенжаронгты пешке бес рет қою керек. Бәңгіронгты пісіргеннен кейін оны суытып, одан кейін пештен шығарады. Бенджаронгты атып алғаннан кейін оны үстіңгі бетінде үш өлшемді бояу көпіршіктері ретінде көруге болады, сондықтан Бенджаронг бірегей. Өндірістің соңында сапаны бақылау жүргізіледі. Кез келген процестегі ең кішкентай қателік Бенджаронның дизайны мен атағын бұзады. Кез келген қателік қабылданбайды. Бенжаронг барлық жағынан да кемелді болуы керек. Егер қате табылса, ол студияға қайтарылады немесе лақтырылуы мүмкін. Бұл өте сирек кездеседі, өйткені әр кезеңнің әр кезеңінде суретшілер әр бір шығармаға жақсы көңіл бөледі. (Blobiztar Company Limited) (Блоbiztar компаниясы)
Production of Benjarong is a process known to only small communities of Thai artists which have passed down the knowledge from generation to generation. The artisan who makes Benjarong has to be very skillful and careful. The production process needs skilled laborers. How the Benjarong is made and how the patterns are painted, make glamorous items all considered to be masterpieces. In the porcelain selection, only white porcelain (Bone China and Royal Porcelain) which had been fired at the proper temperature (1150 1280 degree Celsius) for many hours, are selected. White ware must not have any flaws. After we get the required white wares, cleaning is the next process. During this process, it is necessary to avoid oily surfaces from sweaty and dirty hands. In the drawing process, we use a hypodermic syringe or paint brush to draw lines. The process begins with drawing the circular guide lines on the Thai porcelain on a turning wheel, which is manually controlled. While drawing on the design, the artist will keep the sample pattern in front of him so he can draw the pattern correctly. The initial pattern drawing is very crucial to how the design will turn out, so it must be done by a well experienced artist (usually drawn by a master craftsman). This is the reason why the pattern is drawn in very fine lines on each Benjarong. In the painting process, there are various colors of paint but basically we use five main colors (black, green, yellow, red and white). The specialized paint for Benjarong needs a skillful painter. The paint is made from mineral colors and must be well crushed and mixed with water in the proper ratio. The crushing equipment is ceramic (or equivalent material) mortar. The paint should not be too thick or thin. If the paint is too thick, it will not be completely fired and the color will not be shown as expected. If the paint is too thin, the color will fade. Also, the paint must not overlap with any line of another color. At the final stage of painting, 18 karat gold might be added to the rims in order to make it look glamorous. The next step after painting is firing. Painted wares will be put in the kiln. The spaces between them are 0.5 – 1.0 cm; otherwise, the painted wares might touch each other and might damage the pattern that was painted after firing. The temperature in the kiln is controlled between 800 and 1000◦C and takes about 10 hours firing time. The Benjarong must be put in the kiln five times. After finishing the firing, the Benjarong will be cooled down; then it is taken out of the kiln. Once the Benjarong has been fired, it can be seen as three dimensional bubbles of paint on the surface, which is the reason why Benjarong is unique. At the end of production, there will be quality control. The slightest mistake in any process would ruin the design and fame of Benjarong. Any mistake is unacceptable. Benjarong is supposed to be perfect in every respect. If a mistake is found, it will be sent back to the studio or might be thrown it away. In fact, this happens very rarely because during each stage the artists take good care of each individual piece. (Blobiztar Company Limited)
Қолданылуы
Көптеген адамдар оны арнайы мерекелерде, мысалы, үйлену тойында немесе Жаңа жыл мерекесінде бағалы сыйлық ретінде пайдаланады. Кейбіреулер оны үйлерді безендіру үшін де қолданады. Бенджаронг - кез келген адам қуана алатын өнім. Алайда Бенджаронг керамикаға ұқсас нәзік. Егер оны жерге тастасаңыз, ол сынып қалады, сондықтан оған жақсы күтім жасап, оны балалар мен үй жануарларынан аулақ ұстаңыз. Бенджаронгтың түстері жақсы болса да, ұзақ уақыт күн сәулесінің астында қалмау керек. Сонымен қатар, Бенджаронгты тазалағыш заттармен немесе тазалаушы заттармен тазалауға рұқсат жоқ. Бенжаронгті тазалауда абразивті материалдар мен қатты беттерді қолдануға болмайды. Жұмсақ шұңқыр, жұмсақ құрғақ мата немесе қолмен тазалаңыз. Егер осы ұсыныстарды орындасаңыз, Бенджаронг сізбен ұзақ уақыт бірге болады және сіз оның сұлулығынан әрдайым ләззат ала аласыз.
Most people use it as a precious gift to special occasions such as wedding or New Year's Day. Also some people use it as the decorate items for houses. Benjarong is the product that anyone would be pleased to receive. However, Benjarong is fragile which is similar to ceramic. It would break if dropped on the floor, so you should take good care of it and make sure to keep it out from children and pets. Even though the colors on Benjarong have good quality and will not fade, it is smarter to avoid direct exposure to sunlight for a long period. Also, you are not allowed to clean the Benjarong with cleaners or scouring agents. The abrasive materials and hard surface is not suggested in cleaning Benjarong. Please use soft sponge, soft dry cloth or your hand to clean it. Indeed, if you follow these suggestions, Benjarong will surely be with you for a very long time and you can enjoy its beauty all the time.