Кіріспе

Мачетелердің заговоры (lang es) - 1799 жылы Жаңа Испанияда испандарға қарсы сәтсіз көтеріліс. Бұл әрекет Испания билігіне ешқандай қауіп төндірмегенмен, билеушілерді қатты таңғалдырды. Грито де Долорестен 11 жыл бұрын шыққан бұл оқиға қазіргі Мексикада Мексиканың тәуелсіздік соғысының бастауы деп саналады.

Құрлық

Педро де ла Портилла Санта-Катарина Плазуеладағы Жаңа Испания салық жинаушысының кеңсесінде криолло қызметкері болды. Ол кедей, таныстары жоқ адам еді. 1799 жылы ол Гачупиндер аллеясының No1 үйінде жиырмадай басқа да күшсіз жастармен кездесу ұйымдастырды. 7, Мехико қаласы. Сол жерде жиналғандардың кейбіреулері қаланың алаңдарында күзетші болып қызмет етті. Басқалары сағат жасау немесе күміс өнеркәсібіндегі төменгі лауазымды адамдар болды. Олардың барлығы Портильяның туыстары немесе достары еді. Кездесуде криоллолардың жарым аралдағылармен байланысты жағдай талқыланды (криоллолар Америкада туған "еуропалықтар", ал жарым аралдағылар Испанияда туған еуропалықтар болды. Гачупиндар соңғысы үшін қорлаушы термин болды.) Осы жерде жиналғандар елдегі жарым аралдан шыққандарды құтқару үшін қарулы көтеріліс жасауға келісті. Олар тұтқындарды босатып, патша сарайын шабуылдап, билік иелерін және қаржыны тартып алуды жоспарлаған. Одан кейін заговоршылар Мексиканың тәуелсіздігін жариялап, Испанияға қарсы соғыс жариялап, жарым арал тұрғындарын өлтіруді немесе қуып шығаруды жоспарлады. Бұл үшін олар Гвадалупаның Мәриям анасының қамқорлығымен халық көтерілісін бастау үшін 1000 күміс песо, екі тапанша, 50 шақты кескіш пен кескіндемеге ие болды. Осыдан кейін бұл әрекет "Мачетелердің заговоры" деп аталды. Көтерілістің сәтті аяқталғанынан кейін, Мексикада қандай үкімет құру керектігін шешуге халыққа жүгіну жоспарланды. Құрылтайшылар АҚШ-та құрылған Конгресс сияқты Конгресс құруды көздеген көрінеді. Екінші кездесуде Портильяның туысы Исидоро Франсиско де Агирре дайындықтардан үрейленіп, билікке барып, заговорды айыптапты (10 қараша 1799). Вице-король Мигель Хосе де Азанза оларды тұтқындауға бұйрық берді, бірақ халық арасында қозудан аулақ болу үшін олардың сөз байласуының себептерін ашпады. Алайда олар тұтқындалып, көп жыл түрмеде отырды. Сот ұзаққа созылды, ал үкім шығарылмады. Олардың кейбіреулері түрмеде қайтыс болды. Портилья Мексиканың тәуелсіздігін өз көзімен көрді.