Кіріспе
Жол қозғалысы техникасында жол-көлік белгілерін пайдалануда аймақтық және ұлттық айырмашылықтар бар. Бұл стандартты жол-көлік жарығы ретімен (мысалы, қызыл-қызыл түсті фазаны қосу) немесе арнайы сигналдарды (мысалы, жаппай жарық беретін қызыл-қызыл немесе қоғамдық көлік сигналдары) қолдану арқылы болуы мүмкін.
In traffic engineering, there are regional and national variations in traffic light operation. This may be in the standard traffic light sequence (such as the inclusion of a red amber phase) or by the use of special signals (such as flashing amber or public transport signals).
Қызыл жанып тұрған
Құрама Штаттар мен Канадада қызыл жарық шамырауы тоқтаңыз деген белгіге тең. Жаңа Зеландияда, Гонконгта және Ұлыбританияда, негізгі жолдарда өрт сөндіру және жедел жәрдем станцияларының сыртына жиі қосарланған қызыл / қызыл жол белгілері орнатылады, олар станциядан іске қосылған кезде баламалы түрде жарқырайды (бұл кез келген уақытта бір қызыл жарық әрқашан көрініп тұрады), мақсаты - жедел жәрдем көліктерінің станциядан қауіпсіз шығуына мүмкіндік беру үшін белгіленген уақытқа дейін қозғалысты тоқтату. Ұлыбританияда қызыл жарық шамырағаннан бұрын қызыл жарық шамыраған қызыл жарық қолданылады, бұл сигналдар сондай-ақ деңгейлі өткелдерде, әуежайларда және көтеру көпірлерінде қолданылады.
Жарылдап тұрған қызғылт сары/сары
АҚШ, Канада, Бразилия, Австралия және Нидерландыда сары түсті жарқырауы көлік тоқтауын талап етпейді, бірақ жүргізушілер сақ болу керек, өйткені қарсы бағыттағы көлік тоқтағаннан кейін қиылысқа кіруі мүмкін. Бұл сигналдардың бұзылуы кезінде немесе түнде, көлік қозғалысы аз болған кезде пайдаланылуы мүмкін. Әрбір бағытта бір ғана түсті көрсететін төрт жолды жалтыраушы жарық үш түсті толық жұмыс істеу қажет емес, бірақ тоқтату немесе берілу белгілері ғана қауіпсіздігін қамтамасыз ете алмайтын қиылыстарда қолданылуы мүмкін. Жол қиылысын көрсету және жүргізушілерге сақ болу қажеттігін хабарлау үшін негізгі жолға сары жарықтар қойылады. Қызыл жарықтар жолдың шетіндегі аялдама белгілерін толықтырады. Барлық жолға қызыл жарық беретін жарықтар барлық жолды тоқтатуды бақылауға қосымша болады, бірақ барлық жолға сары сигналдарды АҚШ ережелері тыйым салады. Канадада жол қиылысында жол белгілері бар сары жарық шағылысып тұрса, бұл жол белгілерінің бұзылғанын көрсетеді. Бұл жағдайда сары түсті жарқыраған белгісі қиылысқа жақындап келе жатқан барлық көліктерге көрінеді және барлық көліктер қиылысты төрт бағытты аялдама ретінде қарауы керектігін көрсетеді. Барлық көліктер толығымен тоқтап, төрт жолды тоқтату тәртібі бойынша жолды берілуі тиіс. Бұл жол белгілері жөнделгенге дейін жалғасады. Ұлыбритания мен Ирландияда Pelican Crossing-те шоферлер әлі де өткелде жүрсе, жаяу жүргіншілерге жол беру керектігін көрсету үшін жалт-жұлт ететін қызыл түстес жарықтар қолданылады, бұл басқа жол белгілерінде қолданылатын әдеттегі қызыл және қызыл түсті фазаны алмастырады. Алайда соңғы жылдары Ұлыбританияда Пеликан өткелдерінің көпшілігі біртіндеп Puffin Crossings немесе Pedex Crossings пайдасына жойылып жатыр, өйткені Пеликан өткелдеріндегі жарқыраған кезең жаяу жүргіншілер мен жүргізушілерді шатастырады деп саналады. Сонымен қатар Ұлыбританияда екі жапырақ шамдары бар қос жапырақ шамдары мал өткелдерінде және әскери танкер өткелдерінде жүргізушілерге жарық түскен кезде өткелге жол беру керектігін ескерту үшін қолданылады.
Жарылдап тұрған сары жебе
АҚШ-та желбіреген жапырақ - солға бұрылудың рұқсат етілуі үшін сигналды фазалау конфигурациясы. Сары түсті сол жаққа бұрылу сабы мен жасыл түсті сол жаққа бұрылу сабының арасында сары жебе бейнелейтін қосымша элемент орналасады. Фаза белсенді болған кезде сары жебе жарқырайды. Солға бұрылатын немесе U бұрылысқа ауысатын жүргізушілер абай болуы керек және қарсы келе жатқан көліктерге де, жаяу жүргіншілерге де жол беруі керек. АҚШ MUTCD-де желті жебелердің бұл мағынасы бар, бірақ 2008 жылы мемлекет барлық жаңа сигналдарға желті жебелерді талап етуді жоспарлаған болса да, 2011 жылы Мэриленд MUTCD-і желті жебелерді қызыл жебелерге алмастырды. Оның пайдасы - жол инженерлерінің өзгермелі көлiк көлемiн басқаруға арналған кеңiрек таңдау мүмкіндігі. Миннесотаның көлік департаменті хабарлағандай, желті жебе жарқыраған кезде кідіртулер азаяды және қауіпсіздік артады. АҚШ-тағы Ұлттық кооперативтік автомобиль жолдарын зерттеу бағдарламасының зерттеу есебіне сәйкес, бұл стандартты айналмалы жасыл сигналмен салыстырғанда қауіпсіздікті жақсартады. Жарылдап тұрған сары жебе маңызды қауіпсіздік артықшылығы бар, өйткені оны дәл сол жақындаудағы сигнал қызыл болса да көрсетуге болады. Жарылдап тұрған сары жебе сары тұзақтың алдын алу үшін де қолданылады, бұл дөңгелек сигнал сары, содан кейін қызыл түске айналғанда, ал қарсы келе жатқан көлікте әлі де дөңгелек жасыл болады. Dallas Phasing сары тұзақ мәселесін шешкенімен, жасыл жебе жарқырауы жасыл түсті шарға қарағанда аз алаңдатушы болып саналады, егер сол жақ бұрылыс сигналы реттеуден шығып, оның белгілері көлік қозғалысы арқылы көрінсе, проблемалар туындауы мүмкін. Дөңгелек жасыл түсті сол жаққа бұрылуды рұқсат ететін дисплей ретінде қолдануға болады, бірақ жаңа шектеулер бар: оны жаңа қондырғыларда сол жаққа бұрылу жолағының үстінде немесе алдында орналастыруға болмайды. Алғашында жасыл түсті жасыл түсті көрсету үшін таңдалды, өйткені Онтариода жасыл жебе енгізілген кезде, барлық көліктер жебе бағытына бұрылуы керек дегенді білдірді, бірақ бұл енді осылай емес. Сонымен қатар, жасыл түсті 3 шам сигналына жасыл жебеге қарағанда оңай қосуға болады, өйткені ол жебе үшін төртінші шамды физикалық орнатуды қажет етпейді. Британдық Колумбия жапырақ шашатын жасыл жарықтың стандартты емес мағынасын қабылдады, оны сигналдың жаяу жүргіншілер (және кейде велосипедтер) басқаратындығын көрсету үшін қолданады. Бұл белгілер көше қиылыстарында немесе ортаңғы бөлікте орналастырылады, бұл жаяу жүргіншілер мен велосипедшілер үлкен жолдан өтуіне мүмкіндік береді. Жол-көлік белгілері тек негізгі жолға қарай орнатылады, ал егер кіші жол болса, онда тоқтаңыз белгілері арқылы басқарылады. Сигнал жаяу жүргінші немесе велосипедші табылғанша жасыл түсті жарқырайды. Жасыл жарық әдетте сарыға, содан кейін қызылға ауысудан бұрын бірнеше секунд бойы жасыл индикацияға ауысады, бірақ жол жарығын орнатқан жол қызметіне байланысты жасыл фазаны алып тастау мүмкін. Жасыл жарық сигналдың мақсаты - жүргізушілерге сигнал тек жаяу жүргіншілер үшін сары түске ауысатынын, ал басқа жағдайда жасыл түске "тынығатынын" білдіру. АҚШ 2009 жылғы Жол қозғалысын басқарудың бірыңғай құрылғылары туралы нұсқаулықта жасыл сигналдың жарқырауына тыйым салынады. және Онтариода авариялық көліктер үшін жол сигналын алдын ала алудың бір бөлігі ретінде. Бұл MUTCD талаптарына сәйкес келмейді. Жасыл жарық белгісін жарқырату да жол белгілері мен сигналдары туралы Вена конвенциясына қайшы келеді. Хорватия мен Эстонияда жасыл жарық шамырауы - "Amber" түріне ауысу туралы алдын ала хабарлау. Алайда бұл Вена конвенциясының бұзылуы. Сол жаққа бұрылу циклі басталғанда қызыл шар жасыл жебеге айналады. Сол жақ бұрылыс циклы аяқталғанда жасыл жебе бес-үш секундқа қатты қызыл жебеге айналады, содан кейін қызыл допқа қайта ауысады. Ұлыбританияда және көптеген Еуропа елдерінде көк жебе толық жасыл жарықтың орнына сол жолақта қозғалыс үшін рұқсат етілген бағытты көрсетуі мүмкін. Олар сондай-ақ сол жақтағы жүргізушілерге сол бағытта бұрылуға мүмкіндік беру үшін басқа жасыл жебеден төмен немесе сол жақта немесе оң жақта қосымша жасыл жебе болуы мүмкін.
In the United States, the flashing yellow arrow is not allowed where left turns and other traffic share the same lane. The circular green is still allowed as a permissive left turn display, but has new restrictions:
It may not be placed over or in front of the left turn lane in new installations. The advanced green was originally chosen to be represented by flashing green because at the time of its introduction, in Ontario, a green arrow had meant that all traffic must turn in the direction of the arrow, although this is no longer the case. Additionally, an advanced green could be more easily added to existing 3 lamp signals than could a green arrow, since it didn't require physically installing a fourth lamp for the arrow. British Columbia has adopted a non standard meaning for a flashing green light using it to indicate that the signal is controlled by pedestrians (and occasionally bikes). These signals are placed either at intersections or mid block to allow pedestrians and cyclists to cross a major road. Traffic lights are only installed facing the major road approaches and if there is a minor road it is controlled by stop signs. The signal will flash green until a pedestrian or cyclist is detected. The green light typically changes to a solid green indication for a few seconds before changing to yellow and then red but the solid green phase may be omitted depending on the road authority that installed the traffic light. The intention of the flashing green is to let drivers know that the signal will only change to yellow for pedestrians but otherwise "rests" in green. The US 2009 Manual on Uniform Traffic Control Devices specifically prohibits flashing any green signal indication. and Ontario as part of traffic signal preemption for emergency vehicles. This does not conform to MUTCD. Flashing any green signal indication is also against the Vienna Convention on Road Signs and Signals. Croatia and Estonia a flashing green light gives advance notice of a change to amber. However, this breaches the Vienna Convention. When a left turn cycle begins the red ball will change to a flashing green arrow to permitted all traffic turning left. When the left turn cycle ends the flashing green arrow will turn to a solid amber arrow for five to three seconds then change back to a red ball. In the UK and many European countries, a green arrow may replace the full green light to indicate the direction in which movement is permitted in for traffic in that lane. They may also have an additional green arrow below or on the left or the right of the other green arrow to permit drivers in that lane to also turn in that direction.
Сол жақ немесе оң жақ реттеуді ұстаңыз
Жаңа Зеландияда сол жақтан жүру кезінде барлық бағыттағы аялдамадан жасыл жарық берілген кезде, қызыл жебе бұрылыс жасайтын көліктерге көрсетіле береді, ал жаяу жүргіншілерге арналған жолдан өту үшін жасыл сигнал беріледі (сол жақ бұрылыстар үшін) немесе қарсы келе жатқан көліктер тура жүріп, оңға бұрылуға рұқсат етілмейді (оң жақ бұрылыстар үшін). Жаяу жүргіншілерге арналған сигнал қызылға ауысқан кезде қызыл жебе сөндіріледі. Жол бұрылысы қарсы келе жатқан көлікке (оң бұрылыстарда) немесе жаяу жүргіншілерге (сол бұрылыстарда) жол берген жағдайда жалғаса алады. Бұл әдіс Австралияның көптеген штаттарында кеңінен қолданыла бастады. Көшесіп өтушілерге арналған жолдың жасыл сигналы берілген жолдың қиылысына дейін қорғалған бұрылыс берілген кезде, жарықтар сары және қызыл түске ауысады, содан кейін жаяу жүргіншілерге арналған жолға қызыл сигнал берілген кезде қызыл жебе жоғалады.
Сүзгі жебесі
Ұлыбританияда сүзгі жебесі көк жебе болып табылады, ол көлік қозғалысына олардың қозғалысы басқа қозғалыстармен қайшылық тудырмайды және сондықтан олар тоқтай алмай, қиылыстан өте алады. Ол негізгі сигнал әлі де қызыл күйінде болған кезде жарық береді. Ол әдетте жасыл сигналдың сол жағына немесе астына бекітіледі және жасыл солға немесе алға жебе көрсетеді. Бұл дегеніміз, жүргізуші тек қана жебе бағытында жүре алады. Квебек провинциясында сигнал жасыл түстегі тік жебені ғана, әдетте 5 - 9 секунд бойы көрсете алады, содан кейін толық жасыл (немесе оңға бұрылу жебесі) жарық көреді. Бұл жаяу жүргіншілерге жолдың ішіне шығуға мүмкіндік береді, сондықтан (теория бойынша) қауіпсіздікті арттырады. Кейбір қиылыстарда қызыл доппен бірге жасыл жебелер пайда болады, бұл жолдағы көліктердің белгілі бір бағытта жүруіне мүмкіндік береді, бірақ қызыл доп әрқашан жарық болады. Бұл жағдай Delaware Avenue қиылысында, Wilmington, Delaware, Harrison Street және Duluth, Minnesota, West 3rd Street және Mesaba Avenue қиылысында орын алады. Бұл Чикагода да рас; Лейк-Шор-Драйвтен N Фуллертон-авенюге дейінгі пандустардағы тік жол қызыл жарық пен солға бұрылу жебе немесе қызыл жарық көрсетеді, ешқашан жасыл жебе ғана. Монреаль аралында (Канада) қызыл сигнал болған кезде оңға бұрылуға тыйым салынған. Көптеген жол қиылыстарында жарық қызылдан жасыл жебеге ауысады, бұл жүргізушілерге жол қиылысынан түзу жүруіне мүмкіндік береді. Шамамен бес секундтан кейін жасыл жебе жасыл шар сигналымен ауыстырылады, бұл жүргізушілерге алға жылжуға немесе қалаған бағытқа бұрылуға мүмкіндік береді.
Нысанды жебе
Гонконгте, Ирландияда, Австралияда және Ұлыбританияда кейде қарсы келе жатқан көлік тоқтағанын және оңға бұрылу қауіпсіз екенін көрсету үшін жасыл жарықпен бірге оңға қарай жебе көрсетілуі мүмкін, бірақ бұл бұрылыс толық қорғалған дегенді білдірмейді және жол пайдаланушылар бұрылу алдында қарсы келе жатқан немесе жақындап келе жатқан көлік жоқ екенін әрқашан тексеруі керек.
Жапондық жасыл жебелер
Жапонияда дөңгелек жасыл түсті жасыл жебе ешқашан көрсетілмейді. Оның орнына қызыл түсті дөңгелекпен бірге жасыл жебелер көрсетілуі тиіс. Бұл сигналдың барлық мүмкін бағыттағы қызыл шеңбермен бірге жасыл жебелерді көрсетуі мүмкін дегенді білдіреді. Тағы бір ерекше реті - шеңберлік қызыл түстің кейбір немесе барлық жебелер аяқталған кезде шеңберлік сары түске ауысып, содан кейін тазалық кезеңінен кейін қайтадан қызыл түске ауысады.
Қызыл және қызғылт түсті жебелер
Ұлыбританияда қызыл немесе сары "жебе" жарықтары жоқ, алайда жүргізушілердің сигналдарды дұрыс түсінбеуіне жол бермеу үшін қара түсті жебемен сынақтар жүргізілді. Сонымен қатар, қызыл жарықта оңға немесе солға бұрылуға ешқашан рұқсат етілмейді. Жазу әдетте қарапайым: әдеттегі үш диск барлық бағыттар сигналы; сол жасыл немесе оң жасыл "фильтр" жебемен бірге, негізгі жасылдан тәуелсіз (бұл бағыттағы бұрылуға рұқсат береді) немесе онымен бірге (қақтығысты көлік қозғалысы тоқтатылғанын көрсетеді, сондықтан бұрылу қозғалысы берілудің қажеті жоқ (Ұлыбританияда "жол беру" деп аталады)); немесе көлденең орналасу және жолақтың орналасуы (әсіресе жолақтар кербендермен немесе аралдармен бөлінген жерде) қай бағыттар тоқтағанын немесе еркін қозғалатынын білдіреді.
Далас фазалық
Далас / Форт-Уорт Метроплексінде басталған Далас фазасы деп аталатын конфигурацияда сол жақтан бұрылу сигналының бес жарық бас белгісі осы типтегі стандартты сигналдардан басқаша қолданылады. Сол жақ бұрылыс сигналының басы тура жолдағы сигналдардан тәуелсіз жұмыс істейді. Бұл жолды қиып өту кезінде қызыл жарық көрсетілсе де, сары тұзақтан аулақ болу үшін бұрылуға мүмкіндік береді. Жүргізушілерді шатастыру үшін сол жақ бұрылыс сигналының бас жағындағы жасыл және сары шарлардың үстінде люперлер орнатылады. Сол жақ бұрылыс сигналының бас жағында оның арнайы мақсатына арналған белгі де болады. Далас фазалық жүйе жол инженерлеріне сигналдар арасындағы жақсы үйлестіруге мүмкіндік беретін алдыңғы және артта қалған қорғалған сол жақ бұрылу фазалық конфигурациялары арқылы көбірек икемділік береді. Сондай-ақ, Даллас фазалық сигналдарында сары және жасыл жебелер бар, олар қорғалған солға бұрылу фазаларына, сондай-ақ қорғалған / рұқсат етілген солға бұрылу фазаларына рұқсат береді. 2009 жылғы Бірыңғай жол қозғалысын басқару құрылғыларының нұсқаулығында жаңа қондырғылар үшін осы көрініске тыйым салынады, сол жаққа бұрылу сигналына рұқсат етілген және қорғалған сол жақ бұрылыстарды қамтитын сары жебе жарқырайды. Ескі қондырғыларды ауыстыруға дейін пайдалануға рұқсат етіледі.
Жарылдап тұрған қызыл шар, сары шар немесе қызыл жебе
Мичиган 3 шамды жол сигналын қолданады, қызыл доп, сары жебе және жасыл жебе; рұқсат етілген бұрылыс кезінде қызыл доп жарқырайды. "Қауіптелген" сол жақ бұрылыс жол белгісінде қызыл түстес жарық беретін сигнал сол жақ бұрылыс жол қозғалысы толық тоқтағаннан кейін, егер қарсы келе жатқан жол қозғалысында жеткілікті ұзақ үзіліс болса ғана, бұрылысты аяқтауы мүмкін екенін көрсетеді. Қызыл жарық көтерілуші қозғалыс көк сигналға ие болған кезде пайда болады. Бұл функция қауіпсіз емес қиылыстарда рұқсат етілмейді (келесілерге қарама-қарсы келе жатқан көліктерді көру мүмкіндігі шектеулі, жаяу жүргіншілердің көп өтетін жерлері немесе екі жолақты сол жақ бұрылыстар жақсы мысалдар болып табылады). Мичиган әдетте "СОЛ" немесе "ОҢ" деп көрсетілген белгімен трафикті бұруға арналған сигналдарды көрсетеді. Бұл белгі әдетте түнде жарық береді. Алайда, Мичиган штатындағы соңғы қондырғылар жапырақтайтын сары жебе сигналды бастарды қолданды, олар әдетте сол жаққа бұрылу сигналын қамтымайды. Мичиган штатында қызыл түстегі сигналдар бірте-бірте желті жебе пайдасына ауыстырылады. Қызыл шарықты жарқырату Мэрилендте де қолданылған. Делавэр және Мэриленд штаттары кейбір қиылыстарда, әсіресе көлденең көлік қозғалысы үшін сигнал қажет болмаған кезде, қызыл жебелерді жағып қоятыны белгілі. Жүргізуші бұрылыс жасамас бұрын толығымен тоқтауы керек. Купертино, Калифорния, сонымен қатар 4 шам сигналын қолданды, тұрақты қызыл жебе, жап-жарылдаған қызыл жебе, тұрақты сары жебе және тұрақты жасыл жебе; рұқсат етілген бұрылыс кезінде жап-жарылдаған қызыл жебе көрсетіледі. Кейіннен бұл жарқыраған қызыл жебелер жарқыраған сары жебелермен ауыстырылды. Вашингтон штаты, әсіресе Сиэтл сол жақ бұрылыс сигналында желті шарды жарқыратып, дәл осы мақсатта қолданды. Сиэтл сонымен қатар 20 жерде төрт шам сигналын қолданды, қызыл доп, тұрақты сары доп, жалтыраушы сары доп және қос реттік сары және жасыл жебе; рұқсат етілген бұрылыс кезінде жалтыраушы сары доп көрсетілді. 2009 жылғы MUTCD-де желті жебелердің жапырақтарына балама ретінде жапырақтап тұрған қызыл жебелерді пайдаланудың Делавэр әдісі жарияланды. Алайда, бұл тек инженерлік зерттеулер "остановка шарты" рұқсат етілген солға бұрылу қозғалысы кезінде қойылуы керек деп анықтаған кезде ғана рұқсат етілді. жаяу жүргіншілердің жол қиылысында немесе қиылысында жасыл шарық сигналы қолданылады, онда жаяу жүргіншілер қауіпсіз жол қиылысын қамтамасыз ету үшін жол қозғалысын тоқтата алады. Олар сондай-ақ көпірде де қолданылуы мүмкін. Жасыл жапырақ сигналдың қолданылмайтынын көрсетеді. Бұл белгі Массачусетс штатында өрт сөндіру станцияларында және жаяу жүргіншілер өткелдерінде қызыл және сары жаяу жүргіншілер фазасымен немесе қалыпты жаяу жүргіншілер сигналымен бірге қолданылады. Бірнеше Еуропа елдері мен Мексикада жаяу жүргіншілер өткелдерінде жасылдан қызылға ауысатынын көрсету үшін жасыл жарық шамырауы қолданылады. Сондықтан жасыл жарық жаяу жүргіншілер үшін автомобильшілер үшін сары жарық сияқты мағынаны білдіреді. Баяу жүріп бара жатқан жаяу жүргіншілерге қарсы бағыттағы сигналдың өзгеруі туралы ескертіледі және келесі сигнал циклін күтуге мүмкіндік беріледі. Автомобиль жүргізушілер жарық сигналын көбірек байқауы мүмкін. Жаяу жүргіншілер өткелінен өтетін көліктердің жүргізушілері жаяу жүргіншілердің келе жатқанын жақсырақ білуі керек. Жасыл сигналдың қазіргі пайдаланушылары Австрия, Бельгия, Эстония, Финляндия, Ұлыбритания, Венгрия, Нидерланды, Норвегия, Мексика, Польша, Ресей, Испания және Швеция. Франция, Португалия және Швейцария жасыл түсті жапсырманы шектеулі түрде қолданады. Ұлыбритания мен Ирландияда жаяу жүргіншілерге арналған жасыл жарық белгісі Пеликан өткелдерінде жаяу жүргіншілерге өткелге кірмейінше, өтпеу керектігін көрсету үшін қолданылады.
Жаяу жүргіншілерге арналған қызыл-қоңыр
Массачусетс штатында барлық бағыттағы қызыл және сары жарықтар жаяу жүргіншіге қисық бағытта өтуге мүмкіндік береді. Бұл әдеттегі жаяу жүргіншілер сигналын алмастырады, бірақ MUTCD-ді бұзады. Көлденең жолақ әдетте "қызыл" фаза деп саналады және трамвайдың көзқарасынан қиылыста өтетін қозғалысты бейнелейді. Австралия мен Жаңа Зеландияда автобустар мен трамвайларда кез келген бағытта қиылыстан өтуі мүмкін екенін көрсету үшін "В" және "Т" түсті ақ жарық болуы мүмкін. Ақ жебе тек жебе бағытында ғана жүру мүмкін екенін көрсетеді, бұл трамвайлар үшін жүру мүмкіндігін көрсету үшін ортақ және нүктелер сол бағытта жүру үшін орнатылған. Транзит белгілері автобустар мен трамвайларға тиісінше тоқтап тұруға және сақ болуға арналған қызыл және сары B/T белгілерімен қоса берілуі мүмкін. Гонконг аралының солтүстік жартысында екі қабатты трамвайлар үшін сары түсті ұқсас "Т" шам бар. Сингапур автобустар үшін ұқсас "Б" жарығын қолданады, бірақ ол жасыл түсті. Батыс Еуропаның көптеген жерлерінде транзиттік сигналдар (трамвайлар үшін, кейде автобустар үшін де) негізгі жол қозғалысы сигналдарына ұқсас, бірақ жасыл жарықты тік ақ жолаққа, қызыл жарықты көлденең ақ жолаққа және сары түсті ақ нүктеге немесе алмасқа ауыстырады. Бұл екі топтың да көрінетін қиылыстардағы транзиттік сигналдар мен негізгі жол қозғалысы сигналдарының арасында шатасуды болдырмау үшін жасалды. Ресейде транзит сигналдары "Т" түрінде 4 ақ жарықтан тұрады. Төменгі жарық көліктердің жүруіне рұқсат берілген кезде әрқашан жандырылады. Жоғарғы үш жарық транзит көліктерінің жүруіне рұқсат етілген бағытты көрсетеді. Мысалы, сол жақ жарық көліктердің сол жаққа бұрылуына мүмкіндік береді, ортаңғы жарық көліктердің тура жүріп өтуіне мүмкіндік береді, ал оң жақ жарық көліктердің оңға бұрылуына мүмкіндік береді. Транзит көліктерінің бірнеше бағытта бір уақытта жүруіне мүмкіндік беру үшін бірнеше жарық бір уақытта көрсетілуі мүмкін. Транзит сигналдары көбінесе трамвайларға басымдық беру үшін қолданылады, бірақ кейде автобустар мен троллейбустар үшін де қолданылады. Ұлыбританияда басымдық белгілері қолданылмаса да, Maidstone-тің жанында осындай қондырғы бар; негізгі жол-көлік шамдарынан шамамен 150 метр қашықтықта орналасқан көгілдір автобус басымдық жарығы. Сенсор автобусты анықтаған кезде көк жарық 3 секундқа шығады, бұл автобустың жолын анықтағанын көрсетеді, ал сол жолдағы жол-көлік шамдары көк түске ауысып, автобустың өтуіне жол ашады. Қазіргі уақытта басқа қондырғылар жоқ.
Төтенше жағдайдың басымдықты сигналы
АҚШ-тағы көптеген қиылыстарда жол қиылыстары жедел жәрдем көліктеріне басымдық беру үшін жол сигналын алдын ала пайдалануды қолданады. Бұл алдын ала қолдану жиі жарық беретін "хабарлаушы" сигналын қамтиды. Хабарлама беруші - бұл әдетте жол сигналынан тәуелсіз орнатылған қосалқы жарықтандыру құрылғысы, мысалы, стандартты немесе барлық бағыттағы корпустағы жарық шамдары немесе қарсы келе жатқан жолдарға бағытталған жарық шамдары. Бұл қосалқы жарықтандыру құрылғыларының түстері жергілікті жол қозғалысын басқару және авариялық қызмет агенттіктерінің операциялық саясатына байланысты аймақтық жағынан өзгереді.
Кері жақтағы қызыл индикатор
Кейбір юрисдикциялар сигнал беру басының артқы жағында арнайы кішкентай көк жарықтарды қолданады, бұл басында қызыл жарық күйді. Олар қызыл сигналдың бар екендігін полицияға хабарлау үшін қолданылады, сондықтан олар қиылыстан өтпей-ақ жағдайды көре алады. Басқа юрисдикциялар қызыл сигналдың визарында кішкентай тесікті бұрғылайды, бұл полицияға сигналдың жағдайын кең бұрыштан көруге мүмкіндік береді (бірақ тікелей сигналға қарама-қарсы емес). Франция мен Вьетнамда (бұрынғы француз колониясы Индокитай) қызыл жарықтың артқы жағында қызыл крест қойылады, бұл жарық қызыл екенін көрсетеді, сол жаққа бұрылатын жүргізушілер қарсы келе жатқан көлік тоқтағанын біледі.
Жасыл және қызыл түсті
Австрияда, Камбоджада, Қытайда, Хорватияда, Эстонияда, Латвияда, Литвада, Черногорияда, Ресейде, Израильдің көп бөлігінде, Малайзияда, Мексиканың көп бөлігінде, Таиландтың кейбір жерлерінде, Түркияда, Сауд Арабиясында, Сербияның кейбір бөліктерінде және Еуропаның кейбір басқа бөліктерінде сары (Ескертпе кезеңі) жарықтардың іске қосылатынын көрсету үшін "Қолай немесе бұрылыңыз" кезеңінің соңында жасыл жарықтар жарқырай бастайды. Бұл жылдам жүретін жолдарда жылдамдықты төмендету уақытын ұзарту үшін және кең көшелерден өтетін жаяу жүргіншілер үшін пайдалы. Пенсильваниядағы кейбір жол-көлік шамдары жасыл жарық сөнгенге дейін бірнеше секунд бұрын сары жарықты жағып, осы ескертуді береді, Лос-Анджелес аймағындағы кейбір жарықтар кем дегенде 1970-ші жылдардың аяғына дейін, ал Глендейлдегі бір жарық, AZ, 56-шы даңғыл мен Гленн, 1980-ші жылдардың басында ауыстырылғанға дейін. Шығыс Германиядағы жол-көлік шамдары да жасыл жарықпен бірге қызыл жарықты жағатын, яғни жасыл фазаның аяқталғанын білдіретін. Құрама Штаттарда 2009 жылғы Бірыңғай жол қозғалысын басқару құрылғыларының нұсқаулығында сигналдың алдағы өзгеруі туралы ескерту беретін дисплейге тыйым салынады, егер бұл дисплей сигналдан жоғары орналастырылмаса (төмендегі "Аяудағы жол-көлік белгілерінің ескертулері" дегенді қараңыз), сондықтан тоқтату сызығындағы көлік оны көре алмайды.
Қызыл және жасыл түстер арасында
Еуропаның көптеген елдерінде (оның ішінде Австрия, Беларусь, Босния және Герцеговина, Болгария, Хорватия, Чехия, Дания, Эстония, Финляндия, Германия, Венгрия, Исландия, Латвия, Литва, Мальта, Молдова, Черногория, Солтүстік Македония, Норвегия, Польша, Ресейдің көп бөлігі, Сербия, Словакия, Словения, Швеция, Швейцария, Украина және Ұлыбритания), сондай-ақ Аргентинада, Бахрейнде, Ботсванада, Колумбияда, Гонконгта, Үндістанда, Индонезияның кейбір жерлерінде, Израильде, Либерияда, Макаода, Пәкістанда, Парагвайда, Оңтүстік Африкада және Біріккен Араб Әмірліктерінде қызыл жарық жасыл түске айналуға жақын екенін көрсету үшін қызыл және сары жарықтар бір, екі немесе үш секунд бойы бірге көрсетіледі. Бұл кезең көлік құралдарының жүргізушілеріне қозғалтқышты қайта іске қосуға көмектеседі (кейбір елдерде, мысалы Швейцарияда қызыл жарық алдында қозғалтқышты сөндіру туралы өтініштер / кеңестер бар) немесе қолмен беріліс қораптары бар жүргізушілерге қысқа кезең ішінде бірінші беріліске ауысуға уақыт береді, сондай-ақ оңға (немесе LHT елдерінде солға) бұрылу кезінде сары тұтқындалған көлік құралдарының жүргізушілері қиылысты қауіпсіз түрде тазартуға мүмкіндік береді. Ол сондай-ақ қиылысқа жылдамдықпен жақындап келе жатқан жүргізушілерге жасыл жарық жақын екенін хабарлайды, сондықтан олар тоқтай алмай (немесе жеткілікті арақашықтықта, тіпті баяулап) қиылыстан өте алады, бұл тежегішті (және қауіпсіздік тәуекелін) азайтады.
Жасыл және қызыл түстер арасында
Грекия, Италия және Швециядағы жол-көлік шамдары жасыл және сары жарықты бірге көрсетеді, бұл жарық қызылға ауысатынын көрсетеді. Қазір барлық елдер ресми түрде сары түстегі бір ғана жарықты қолданады, өйткені сары және жасыл жарықтарды көрсету жол белгілері мен сигналдары туралы Вена конвенциясын бұзады.
Тоқтауға дайын болыңыз
Кейбір аудандарда "тоқтауға дайын болыңыз" белгісі екі кезектесіп жалтырап тұратын сары жарықпен жоғары жылдамдықтағы жол (әдетте жобалық жылдамдық кемінде 55 миль / 90 км / сағ) жолдың жарығына апаратын жерлерде орнатылады, онда жол жарығы алыстан (немесе екеуі де) жасырылады немесе ұзақ жолдың сигналсыз өтуінен кейін алғашқы жол сигналынан бұрын. Бұл құрылғы жүргізушілерге қашықтан көрінетін етіп орнатылған. Бұл жарық жүргізуші оны көруге жеткілікті уақытпен жана бастайды және қиылыстың жарығы сары, содан кейін қызыл түске айналғанға дейін баяулатылады. Жарылдап тұрған сары жарық жарық жасылға айналған кезде бірден сөнуі мүмкін немесе қиылысқан жарық жасылға айналғаннан кейін бірнеше секундқа созылуы мүмкін, өйткені әдетте қызыл жарықтан жүріп өту жылдамдығына дейін жылдамдықты көтеру үшін машиналар кезегі біраз уақыт алады. Бұл жағдай АҚШ, Канада, Батыс Австралия, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Жаңа Зеландия және Либерия сияқты аймақтарда жиі кездеседі. Жапонияда екі шаммен, жасыл және жапырақтайтын сары сигналмен бірдей мақсатта қолданылатын нұсқасы бар. Алдымыздағы көлеңкелі жол-көлік белгісінің қызыл екенін ескертудің жалпы әдісі - алдымыздағы қызыл сигнал белгісі. Ол стандартты сары алмаз пішінді белгі сияқты "Сигнал Алға" деп жазылған LED-термен. Жол-көлік сигналы сарыға айналғаннан кейін "Қызыл" деген сөз "Алдыда" деген белгіден жоғары жарық береді және олар кезектесіп жарқырай бастайды.
Жарық шамдары
Бірқатар елдер жол белгілеріне 90-шы жылдарға дейін стробо-жарық орнатты. Мұндай қондырғыларға FHWA және Вена конвенциясы тыйым салған.
Қос қызыл
Квебектегі көлденең жол-көлік шамдарының көпшілігі жарықтың екі жағында (сол және оң жақта) қызыл сигнал береді. Сонымен қатар олар түрлі-түсті көру қабілеті жоқ адамдарға арналған жол-көлік белгілерін дөңгелек сигналдармен ауыстырып жатыр. Олар сондай-ақ Шығыс Онтариодағы және Новая Шотландиядағы көлденең жол белгілерінде де көрінеді. Кейбір Техас қалаларындағы, соның ішінде Хьюстон мен Даллас қалаларында қос қызыл жарық қолдану басқаша. Әдетте солға бұрылу сигналдарында қолданылады. Көлденең орнатылған сигналдар үшін, әдетте, жолдардың үстінде ілінеді немесе орнатылады, ол екі қызыл доп немесе жебе, бір сары жебе немесе доп және жасыл жебемен (солдан оңға қарай) конфигурацияланады. Тік орнатылған сигналдар үшін екі қызыл шар немесе жебе жоғарыда, содан кейін сары жебе немесе шар және жасыл жебе болады. Әдетте оған "солға бұрылу сигналы" немесе "тек жебеде солға" деген белгілер қоса беріледі. Тура жүріп бара жатқан жолдар үшін сигналдар әдетте жолдың үстіне көлденең орнатылған стандартты сигналдарды пайдаланады. Сол жақ бұрылыс сигналында екі қызыл жарық қолдану қызыл жарықтардың бірі күйіп кеткен жағдайда артық болуды қамтамасыз етеді, сонымен қатар сол жақ бұрылыстар үшін бір бағытта бір ғана сигнал талап ету арқылы ақша үнемдейді. Сонымен қатар, бұл түнде қызыл сигналдың бір ғана жарығы күйіп, солға бұрылатын көліктер дөңгелек сигналдарға мойынсұнса, сары тұзақтың пайда болуына жол бермейді. Техастағы бір қондырғыда бір ғана қызыл жарық орнына екі қызыл жарық қолданылады, бұл қызыл жарықты қашықтан айқын және айқын көру үшін. Бұл қондырғыда бұл ауылдағы автомобиль жолында бірінші жол белгісі болып табылады, ал көліктер автомобиль жолында жылдамдықпен (65 миль / сағ) жақындайды. Екі рет қызыл жарық түсіру арқылы жарықтың қызыл фазасы бір сигналдағы сары және жасылдан гөрі үлкен қашықтықта көрінеді. Бұл қондырғы Калифорниядағы ауылдық автомобиль жолдарында әрқашан тік конфигурацияда және Мексиканың Гвадалахара сияқты кейбір қалаларында конфигурацияда қолданылады. Екі рет қызыл жарық сол жақтан бұрылатын жолақтарда Джорджия, Оңтүстік Каролина және Солтүстік Каролинада да көрінеді. Ол тік Техас конфигурациясы сияқты мақсатқа қызмет етеді және негізінен көру қабілетіне байланысты солға бұрылу апатты болуы мүмкін бірнеше жолақты көлік жолдары бар бульварларда пайда болады. Екі рет қызыл жебелер Хенрико округінің (Виргиния) және Балтимор округінің (Мэриленд) кейбір округтік басқарудағы жолдарда сол жақ бұрылыс қондырғыларында қолданылады. Екі есе қызыл доп аспекті Саскачеван мен Альбертада (Канада) қорғалған тыйым салынған сол жақ бұрылыс сигналын көрсету үшін қолданылады. Екі қызыл жарықта солға бұрылуға рұқсат етілмейтінін көрсету үшін сигналдың жанында әмбебап "солға бұрылуға болмайды" белгісі мен қос қызыл жарықтың бейнесі орнатылады. Бұл пішінді қиылыстар Саскатун, Калгари және Эдмонтон қалаларында өте жиі кездеседі. Албертаның көлік басқармасы бойынша қос қызыл жарық берудің заңдық мәні жоқ. Мексиканың кейбір қалаларында қос қызыл жарық стандартты қызыл сигнал ретінде қарастырылады, қос жарықтың мақсаты - сигналдың көрінуін арттыру, сондай-ақ бірінің сәтсіздігі жағдайында артық жарық беру.
Сағат үлгісі
Неміс Heuer Hammer компаниясы әзірлеген "Heuer Ampeln" деп аталатын бұл құрылғылар 1930 жылдан 1960 жылға дейін Нидерландыда, Австрияда (Вена) және Германияда қолданылды. Соңғылары 1972 жылы жалпыға белгілі жол-көлік шамдарына ауыстырылды.
Сызық белгілері
Тяньцзинда бір жүйеде белгілі бір түстегі көлденең жолақ бар, оның түсі өзгеріп, жолақ қысқарады. Қысылу сызығы сол түсте қалған уақытты көрсетеді. Түстің өзі қызыл (оста), сары немесе жасыл (бастау) болады. Жасыл түсті бір-үшінші жолдың толық жарығы "егер жылдамдықты азайту керек болса", ал сары түсті бір жолдың толық жарығы "қауіппен жүру керек" дегенді білдіреді. Бұл жүйенің жарығы жасылдан қызылға ауысқанда, жасыл жолдың үштен екісі (қалыпта: толық жол емес) "жетіліп", қалған үштен бірі сақталған кезде, азайып бара жатқан жасыл жол жарқырайды. Толық, үзіліссіз сары жолақ бірнеше секунд бойы пайда болады, содан кейін қысқаша шағылысудан кейін жарықтар қызыл түске айналады. Толық қызыл жолақ пайда болғаннан кейін бірден кішкентай (басқаша байқалмайтын) бөліну / бөліну "жетілмейтін" бөлікті білдіреді. Бұл қызыл жарықтың әдеттегі орнына сәйкес келеді (жолдың екінші шетінде және асфальттың екінші жағында болса, сол жақ немесе оң жақ, немесе жоғарғы үштен бір). Қызыл жарықтың үштен екісі "жетіліп" кеткенде, қызыл жарық сөндіріледі, тек бірден жасыл жарықпен ауыстырылады (қайта да минуттық бөлінумен). Бұл процесс қайталанады.
Көп түсті аспектілер
Қытайдың басқа қалаларында да кең тараған тағы бір жүйе - бұл жол белгілері ретінде үш шамдан тұратын жиынтық. Әрбір жарық - әр түрлі бағыттағы жебе, әр жебедің өзіне тән түсі бар, бұл жолдағы көлік қозғалысының рұқсат етілгенін немесе тыйым салынғанын көрсетеді. Бұл жол-көлік шамдарының негізгі кемшілігі - бұл жол-көлік шамдарының түрлі түстерін қарапайым жол-көлік шамдарының әртүрлі шеттерінде көруге дағдыланған адамдарға таныс емес (мысалы, оң жақтағы жасыл, сол жақтағы қызыл және т.б.). Сонымен қатар, бұл рельспен байланысты емес адамдар үшін қиындық тудырады (егерде Қытайдың жол қозғалысы заңдарына сәйкес рельспен байланысты емес адамдарға көлік жүргізуге рұқсат етілмейді). Алайда ол кеңістікті үнемдейді. Оның басқа кемшілігі - бұрылыс қай кезде берілместен жасалуы мүмкін және бұрылыс қай кезде тек қарсы келе жатқан көлікке беріліп жасалуы мүмкін екендігі көрсетілмейді. Қытайлық жол қозғалысы ережелеріне сәйкес, бұрылыс әрқашан қарсы келе жатқан көлікке жол бергеннен кейін жасалуы керек. Қытайдың басқа жерлерінде жасыл жарық "егер көлік уақытында тоқтап қалуға қабілетті болса" (егер көлік әлі де қауіпсіз тоқтап қалуға қабілетті болса) көліктерді тоқтатуға тырысады және көрінісі жағынан жалпыға бірдей болып табылады. Кейбір қалалар немесе қалалардың бөліктері белгілі бір жол-көлік жарығының түсімен қалған секундтар санын көрсетеді ("қайта санау" деп аталатын). Қытайда кездесетін тағы бір сигнал түрі - бір сигнал бөлімінде барлық үш түсті көрсететін Unilight сигналы. Қытайдан тыс жерлерде жол белгілерін орнатуға жол белгілері мен сигналдары туралы Вена конвенциясына сәйкес тыйым салынған.
Рэмп-метрлер
Рампа-метр немесе өлшеу шам - бұл құрылғы, әдетте негізгі жол-көлік жарығы немесе екі фазалы (қызыл және жасыл, сары емес) жарық, ол автокөлік жолдарына кіретін көлік ағынын қазіргі жол-көлік жағдайларына сәйкес реттейді. Олар автокөлік жолындағы тығындарды екі жолмен азайтуға арналған. Біріншіден, автожолға кіретін жалпы ағынды ағыстың төменгі ағыстағы бөтелкедегі сыйымдылықтан аспауын қамтамасыз ету. Екіншісі - автокөліктердің автокөлік жолына кіруін бөлуге, бұл көліктердің бір-бірімен оңай қосылуын қамтамасыз етеді. Кейбір өлшегішпен жабдықталған пандустарда көп адам жүретін көліктерге арналған айналма жолдар бар, бұл көліктерді біріктіретін көліктер мен автобустарға кезектен өтіп, тікелей магистральға шығуға мүмкіндік береді. Санақшылар көбінесе тек жұмыс уақыты тығырықта жұмыс істейді. Кейбір үлкен көпiрлерде, мысалы Сан-Франциско-Окленд шығанағындағы көпiрде, желiлi-жасыл жол-шамды шамдар, рампа өлшегіштерге ұқсас, көпiрге апаратын көлiктi бөгеп-бұғады. Бей көпірінің жағдайында, шамамен 25 жолақты жол ақысы көпірінің қозғалысы шамамен жарты мильде бес жолаққа дейін қысқартылады. Бұл үшін жол ақысын төлейтін алаңнан бірнеше жүз метр қашықтықтағы әрбір жолақтың үстінде қызыл-жасыл жол белгісі болады. Жасыл жарық екі секундқа жарық береді, бұл жолақтағы бірінші жүргізушіге жылдамдықты арттыруды көрсетеді. Содан соң сигнал сегіз секундқа қызылға ауысады. Бұл әдісті қолдана отырып, әрқашан "жасыл" сигналы бар бес жолақ болады, олар 25 жолдың бойымен қозғалады.
Сигналдардағы таймерлер
Жол-көлік белгілеріне кейде белгілі бір кезеңнің қанша уақытқа созылатынын көрсететін таймерлер қосылады. Бұл әсіресе көп көлік жүретін жерлердегі жаяу жүргіншілер өтпелі жарықтарында жиі кездеседі. Әлемнің көпшілігінде көлік қозғалысына тыйым салынғанмен, Таймерлер Ресей, Үндістан, Индонезия, Қытай, Таиланд, Филиппин, Камбоджа және Вьетнамда жаяу жүргіншілер мен көлік қозғалысы үшін кеңінен қолданылады, бірақ Вьетнамда олар жаяу жүргіншілер үшін сирек қолданылады. Бұл ретте басты кемшілік - таймерлерді тек белгіленген уақытқа дейін жұмыс істеген кезде ғана пайдалануға болады, бұл икемділікті төмендетеді. Себебі, жарықтың қанша уақыт бойы жасыл немесе қызыл болатынын нақты білу мүмкін емес. Канада мен АҚШ-та жаяу жүргіншілерге арналған сигналдардың көпшілігі қазір миыраған қол белгісі / "Жоқ жүрме" кезеңінде сағаттағыштарға ие. АҚШ-тағы барлық жаңа жаяу жүргіншілер сигналдарына 2009 жылғы MUTCD бойынша сағаттың сағаты жеті секундтан кем болмай, кері санау уақыты болуы керек. Алайда Нью-Йоркте бұл жағдай емес, өйткені тек қана кең көшелер ғана кері санау уақытына ие болады, кері санаудың ұзақтығына қарамастан. Лондон мен Манчестерде де пешелердің сағатын қайта санау белгілері қолданылады. Кейбір қалаларда (мысалы, Орегон штатындағы Ньюберг, Украинадағы Киев және Польшадағы Краков) жарық жасыл түске ауысқанда, келесі қиылысқа жету үшін қанша жылдамдықпен жүру керектігін көрсететін белгілер бар.