Кіріспе

Республика кеңесші комитеті – 1993 жылғы сәуірде Австралияның сол кездегі премьер-министрі Пол Китинг Австралия республика болған жағдайда туындайтын конституциялық және құқықтық мәселелерді қарастыру үшін құрған комитет. Комитеттің мандаты – «қазіргі конвенциялар мен үкімет принциптерінің күшін сақтай отырып, Австралия Федералдық Республикасының жұмыс істеуі үшін қажетті ең төменгі конституциялық өзгерістерді сипаттайтын» нұсқамалық құжатты дайындау болды. Комитетке мынадай мәселелерді қарастыру тапсырылды:

жаңа сайланған мемлекет басшысының аты;
мемлекет басшысын іріктеу тәсілі;
оның қандай өкілеттіктерге ие болуы керек;
Австралия патшайымын және оның өкілі, Австралияның генерал-губернаторын сайланған мемлекет басшысымен алмастыру үшін қажетті конституциялық түзетулер мен құқықтық өзгерістер.

Республикалық консультативтік комитеттің мүшелігі

Аты-жөні Малкольм Тернбулл Төраға (және жетекші австралиялық республикалық науқаншы және болашақ премьер-министр) Ник Грайнер Бұрынғы Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрі Доктор Джон Хирст Ла Тробе университеті, Австралиялық республикалық қозғалыстың төрағасы Мэри Костакидис Медиа жүргізушісі, SBS TV; Конституциялық жүз жылдық қорының мүшесі Лоис О'Донахью CBE, AM Аборигендер және Торрес бұғазы аралдары комиссиясының төрағасы Сьюзан Райан Елекке лейбористік партия сенаторы және білім министрі Профессор Джордж Винтертон Жаңа Оңтүстік Уэльс университетінің заң профессоры Доктор Глин Дэвис Саясат және қоғамдық саясат мектебі, Гриффит университеті Намой Дугалл Адвокат

Республикалық кеңесші комитет 1993 жылдың соңында премьер-министрге екі томдық есепті (I том – Таңдаулар және II том – Қосымшалар) ұсынды. Екінші томның бір бөлігі монархиялық мемлекет басшылығынан республикалық мемлекет басшылығына өтудегі халықаралық тәжірибеге арналған. Жергілікті сарапшылардан алты халықаралық есепке тапсырыс берілді; төрт ел бұрынғы Ұлттар Достастығының монархиясы болды, ал екеуі өз монархиялары ауыстырылғанда (Германиядағы Гогенцоллерндар, Австриядағы Габсбургтер) өздерінің билік режимінде өзгерістерді бастан өткерді.

Республикалық консультативтік комитет тапсырған есептер

Ел бойынша есеп берушілердің біліктілігі: Австрия: Профессор Бернхард Рашауэр, Вена университетінің Мемлекеттік және әкімшілік құқық институтының профессоры; Германия: Профессор Клаус фон Бейме, Гейдельберг университетінің профессоры; Үндістан: А.Г. Нурани, бұрын Нью-Делидегі Саясатты зерттеу орталығында жұмыс істеген, қазір тәуелсіз журналист; Ирландия: Джим Даффи, Ирландия президенттігі туралы маңызды зерттеудің авторы және саяси комментатор/сарапшы; Маврикий: Мадун Гуджадур, Англия, Үндістан және Маврикийдегі заңгер, Маврикий Заң реформасы комиссиясының төрағасы; Тринидад және Тобаго: Сэр Эллис Кларк, Тринидад және Тобагоның бұрынғы генерал-губернаторы, кейін елдің бірінші президенті болған.

Комитет ұсынған ұсыныстар Австралия халқымен ешқашан дауысқа салынған жоқ. 1998 жылы Конституциялық конвенция өтті, нәтижесінде 1999 жылғы референдумда австралиялық сайлаушылар қабылдамаған сәл өзгеше ұсыныс жасалды.