Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Солтүстік территорияның басшысы
Head of the Northern Territory
Солтүстік территорияның бас министрі – Солтүстік территорияның үкімет басшысы. Бұл лауазым штат премьер-министріне балама болып табылады. 1974 жылы Солтүстік территорияның заң шығарушы жиналысы құрылғанда үкімет басшысы ресми түрде көпшілік көшбасшысы деп аталды. Бұл атау бірінші парламентте (1974–1977) және екінші парламенттің алғашқы он сегіз айында қолданылды. 1978 жылы Солтүстік территорияға өзін-өзі басқару құқығы берілген кезде үкімет басшысының атауы бас министр болып өзгерді. Бас министрді ресми түрде әкімші тағайындайды, ол әдетте бірпалаталы заң шығарушы жиналыста көпшілік орындарға ие партияның басшысын тағайындайды. Конституциялық дағдарыс туған жағдайда әкімші басқа адамды бас министр етіп тағайындауға құқылы, бірақ мұндай жағдай ешқашан болған емес. 2023 жылдың 21 желтоқсанынан бастап, Наташа Файлстың отставкаға шығуынан кейін, бас министр болып Еңбек партиясының Эва Лоулер тағайындалды. Ол Солтүстік территорияның үшінші әйел бас министрі.
The chief minister of the Northern Territory is the head of government of the Northern Territory. The office is the equivalent of a state premier. When the Northern Territory Legislative Assembly was created in 1974, the head of government was officially known as majority leader. This title was used in the first parliament (1974–1977) and the first eighteen months of the second. When self government was granted the Northern Territory in 1978, the title of the head of government became chief minister. The chief minister is formally appointed by the administrator, who in normal circumstances will appoint the head of whichever party holds the majority of seats in the unicameral Legislative Assembly. In times of constitutional crisis, the administrator can appoint someone else as chief minister, though this has never occurred. Since 21 December 2023, following the resignation of Natasha Fyles, the chief minister is Eva Lawler of the Labor Party. She is the third female chief minister of the Northern Territory.
Тарих
1974 жылы 19 қазанда Солтүстік территориядағы алғашқы сайлауда Country Liberal партиясы жеңіске жетті және Гофф Леттс көпшілік көшбасшысы болып сайланды. Ол мемлекеттік деңгейдегі министрліктің функцияларын орындаған атқарушы органды басқарды. 1977 жылғы сайлауда Леттс өзінің мандатын және партия басшылығынан айырылды. 1977 жылы 13 тамызда Пол Эверингхэм (CLP) көпшілік көшбасшысы ретінде оның орнын басты. 1978 жылы 1 шілдеде территория өзін-өзі басқару құқығына ие болғанда, Эверингхэм кеңейтілген өкілеттіктермен бас министр болды. 2001 жылы Клэр Мартин Солтүстік территорияның алғашқы Еңбек партиясынан және әйел бас министрі болды. 2004 жылға дейін сайлау өткізу және сайлау округтерінің шекараларын белгілеуді бас министрдің кеңсесіне қарасты Солтүстік территориялық сайлау кеңсесі жүзеге асырды. 2004 жылдың наурыз айында тәуелсіз Солтүстік территориялық сайлау комиссиясы құрылды. 2013 жылы 13 наурызда өткен CLP басшылығына сайлауда Миллс бас министр және CLP басшысы лауазымынан Адам Джайлзбен ауыстырылды, ол Австралиядағы штат немесе территория үкіметін басқарған алғашқы абориген австралиялық азаматы болды. 2016 жылғы сайлаудағы үлкен жеңілістен кейін Еңбек партиясының Майкл Ганнер бас министр болды; ол Солтүстік территорияда туған алғашқы бас министр еді. 2022 жылдың 10 мамырында Ганнер отставкаға кету ниетін жариялады. 2022 жылдың 13 мамырында Наташа Файлз Еңбек партиясының қаулысымен осы лауазымға сайланды. 2023 жылдың 19 желтоқсанында Файлз South32 тау-кен компаниясының акцияларын жарияламағанына байланысты туған даудан кейін отставкаға кетті. 2023 жылдың 21 желтоқсанында Ева Лоулер Еңбек партиясының бірауыздан қабылдаған шешімімен Файлстың орнын басты.
The Country Liberal Party won the first Northern Territory election on 19 October 1974 and elected Goff Letts majority leader. He headed an Executive that carried out most of the functions of a ministry at the state level. At the 1977 election Letts lost his seat and party leadership. He was succeeded on 13 August 1977 by Paul Everingham (CLP) as Majority Leader. When the Territory attained self government on 1 July 1978, Everingham became chief minister with greatly expanded powers. In 2001, Clare Martin became the first Labor and female chief minister of the Northern Territory. Until 2004 the conduct of elections and drawing of electoral boundaries was performed by the Northern Territory Electoral Office, a unit of the Department of the chief minister. In March 2004 the independent Northern Territory Electoral Commission was established. In 2013, Mills was replaced as chief minister and CLP leader by Adam Giles at the 2013 CLP leadership ballot on 13 March to become the first indigenous Australian to lead a state or territory government in Australia. Following the 2016 election landslide outcome, Labor's Michael Gunner became chief minister; he was the first Chief Minister who was born in the Northern Territory. On 10 May 2022, Gunner announced his intention to resign. On 13 May 2022, Natasha Fyles was elected to the position by the Labor caucus. On 19 December 2023, Fyles resigned following controversy over undeclared shares in mining company South32. On 21 December 2023, Eva Lawler replaced Fyles by a unanimous decision of the Labor caucus.