Кіріспе
Францияның Нант қаласында трамвай желісі Бірінші желі салынып, ұзақтығы шамадан тыс болды және негізінен Луара өзенінің жағасында шығыстан батысқа қарай жұмыс істейтін деңгейлі жол болды. Бастапқы паркте 22 трамвай, 2 локомотив және төрт ашық тіркеме бар еді. 1888 жылы солтүстік-оңтүстік бағыты бойынша алғашқы желі мен Луара өзенін кесіп өтетін екінші желі ашылды.
The first line constructed was just over long and was a mostly level route operating east–west along the quays of the River Loire. The initial fleet comprised 22 trams, 2 locomotives and four open top trailers. A second line, running north–south and crossing both the original line and the River Loire was opened in 1888.
Электр трамвайлары (1911-1958 жж.)
1911 жылы мэрі Пол Беллами желіге электр беру туралы мәлімдеді, бірақ І дүниежүзілік соғыс басталар алдында ғана жұмыс басталды. 1915 жылы 8 жол пайдалануға берілді, ал 1919 жылдың соңына дейін жұмыс аяқталмады. Компания 100 трамвайды стандарттады, барлығы брилл жүк көліктерімен, ал платформалары бар. Кейіннен кеңейтулер жүргізілді, ал 1932 жылы 14 бағытқа қызмет көрсететін 20 желі пайда болды. Желі желісі Place du Commerce-те орналасқан, ол әлі күнге дейін Нант трамвай желісінің орталығы болып табылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде желі бомбалаудан қатты зақымдалды, және бірнеше желілер жөндеудің қымбатқа түсіп кетуіне байланысты бірден автобус операцияларына ауыстырылды. Соғыстан кейін трамвай ескірген, шулы және ыңғайсыз болып көрінді. Барлық трамвайларды автобустармен ауыстыру туралы шешім 1949 жылы қабылданды, ал соңғы трамвай 1958 жылы жұмыс істеді.
Қазіргі заманғы желі (1985 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
1970 жылдардың аяғында Нант қаласындағы көлік көлікке қатты бейімделген. Көлік қозғалысын жеңілдету үшін Эдре өзенінің жағасында тас жол салу ұсынылды. Қала құрылысының бұзылуы наразылық туғызды және бұл ұсыныс қабылданбады. Қоғамдық көліктердің әртүрлі шешімдері зерттелді, соның ішінде автобустар мен троллейбустардың жақсартылған қызметі (жекешеліктері тым шектеулі деп қабылданбады) және метро (өте қымбат деп қабылданбады). Ақырында трамвай желісі ұсынылды. Бұл кезде жаңа трамвай салу идеясы революциялық болды. Бүкіл әлемде жаңа жолдарды ашудың орнына қолданыстағы трамвайларды жабу үрдісі қалыптасты, ал Францияда салыстырмалы түрде шағын үш трамвай жүйесі ғана қалды (Лилль, Марсель және Сент-Этьен жүйелері). Солтүстік Америкада жеңіл рельсті қайта өркендеудің басталуы 1978 жылы Эдмонтон жеңіл рельсті транзиттік жүйесі ашылғаннан кейін, 1981 жылы Калгари C пойызы мен Сан-Диего троллейбусы жүйелері пайда болды. Еуропада көп жылдар бойы жаңа маңызды трамвай жүйесі салынбаған еді. Осыған байланысты Нант қалалық кеңесі жаңа трамвай жүйесін салу мүмкіндігін талқылау үшін инженерлер тобын жинады. Жоба 1981 жылы 10 ақпанда іске қосылды және қаржылық мәліметтері реттелді. Үкімет құрылыс жұмысының 30%-ын қаржыландыруды қабылдады. Алстом жиырма трамвай құрастыру үшін таңдалды. 1985 жылдың қаңтарында қаланың солтүстік-шығысындағы Халушерамен сауда алаңыны байланыстыратын бір жолмен трамвай жолы қайта ашылды. Бір айдан кейін батыстағы Пле дю Комерс пен Беллвью аралығындағы жол ашылды, нәтижесінде 22 стансадан тұратын желі пайда болды. Қазіргі 1-жолдың негізгі бөлігі болып табылатын бұл желі бірден табысқа жетті және бірінші жылдың соңына дейін күн сайын 42 000 жолаушы тасымалдады. 1-жол 1989 жылы сәуір айында ұзартылды және Халушереден Божуарға дейінгі екі станция қосылды. 2009 жылдың қаңтар айында 3-жолы Сильон де Бретаннен Марсель Паульдің бұрынғы автобустық депосына дейін ұзартылды, ол сонымен қатар трамвайларды орналастыруға арналған. Марсель Пол деп те аталатын жаңа терминал аялдамасы депоға іргелес құрылды. 2012 жылдың қазан айында 1-жолдың шығыс шетінде жаңа тармақ құрылды, ол Ранзайдағы аялдамаға дейін жүреді, бұл жобаның бірінші кезеңі ретінде 1-жол мен 2-жолды байланыстырады. Сол күні 2010 жылы тапсырыс берілген CAF Urbos жаңа 12 трамвайдың біріншісі пайдалануға берілді.
Желілер
Қазіргі уақытта желі 44 шақырымға созылып, 83 стансадан тұрады. 2011 жылы трамвай желісінің көлік қозғалысы күніне 266 300 жол жүруді және жылына 66,5 миллион жол жүруді құрайды.
1-жол (Франсуа Миттеран/Жамет - Ранзай/Бэжуар)
Бұл 1985 жылы ашылған алғашқы желі болды. Бастапқыда Белльвью (бүгінгі Мендес Франс Белльвью) мен Халушера (бүгінгі Халушера Батиньоль) арасында жүретін және бұрынғы трамвай желісінің желісіне сәйкес, толықтай резервтелген жолмен салынған. 1-жол Стад де ла Божуарды, Парк де Экспозициялар де ла Божуарды (қаланың ең үлкен көрме орталығы), Нант қаласының негізгі темір жол вокзалын, қаланың негізгі және ең үлкен қоғамдық кітапханасын және аймақтың және Нант қаласының ең үлкен сауда орталығы Атлантис Ле Центрді, сонымен қатар Нант қаласының Зенитпен бірге Сент-Гербленнің маңындағы қала маңындағы. Бұл желі әдетте екі ауыспалы ауыспалы қызметпен жұмыс істейді, біреуі Божуар мен Франсуа Миттеран арасында, ал екіншісі Ранзай мен Жамет арасында жүреді. 2011 жылы 28,7 миллион сапар жасалып, 1-жолы желідегі ең көп жүретін желі болып табылады, өйткені ол қаланың жүрегін, сондай-ақ қаланың негізгі нысандарын қамтамасыз етеді және Францияда және Еуропада ең көп жүретін трамвай желілерінің бірі болып табылады. 1-жолда жыл бойы, әсіресе, тынығу кезінде және демалыс күндері көтеріледі.
2-жол (Пон Руссо станциясы - Орво Гранд Вал)
2-жол 2011 жылы 19,1 миллион жолаушыны тасымалдады, бұл оны Нант қаласындағы екінші ең көп пайдаланылатын трамвай желісі және Францияның ең көп пайдаланылатын желілерінің біріне айналдырды. 1-ші желі сияқты 2-ші желі де істі бастау уақытында қанықтыруға ұшырайды, өйткені ол Нант университетінің кампусына қызмет көрсетеді. 2007 жылдың қыркүйегінде 2-жол өзінің оңтүстік бөлігіндегі бағытын өзгертіп, бұрынғы жолдарының кейбірін 3-жолға берді және батысқа қарай жаңа оңтүстік аялдамасына ие болды, қазір Резедегі Пон Руссо станциясына іргелес Резе Пон Руссо станциясында орналасқан.
3-жол (Ньюстри - Марсель Пол)
3-жол 2000 жылдың тамызында іске қосылды және 2007 жылы кеңейтілді. 3 желісі қазір 2 желісінің бұрынғы оңтүстік жолақтарымен Нюстридегі аялдамасына қарай жүреді, бұл Нант Атлантик әуежайы мен Airbus нысандарына жақын маңызды көлік торабы. Аэропорт пен Neustrie арасындағы қысқа қашықтықты "Наветт Аэропорт" қала орталығы мен Nantes Atlantique әуежайын байланыстыратын "Наветт Аэропорт" альтернативасы беретін трансферлік автобус байланыстырады. 2011 жылы желіде 18,7 миллион сапар жасалды, бұл 3-жолымды желідегі ең көп пайдаланылатын үшінші жолға айналдырды. Сонымен қатар, ол 2-жолы ретінде қызмет етеді Hôtel Dieu, Нант қаласының негізгі және ең үлкен ауруханасы, Tour Bretagne және Route de Vannes, бірнеше шақырым бойына кең супермаркет аймағы, сауда орталығы мен гипермаркетпен бірге.
Желілерді кеңейту
1 және 2-жолдардың арасындағы байланыс желісінің солтүстік бөлігінде 2013 жылы ашылуы тиіс. Бұл байланыс 2012 жылы ашылған 1 желісінің Ранзайға дейінгі тармағын кеңейту түрінде 2 желідегі Ректор Шмитке дейін жалғастыра отырып, "Бабиньер-Суд" және "Мартин Лютер Кинг" атты екі жаңа станцияны құрады. Жоспарланған трамвай желісін кеңейту 2023 жылдың наурызына дейін іске асырылмаған.
Барлық жаңа МРТ желілері (No4 және No5) - бұл BRT аймағындағы автобус желілері.
Жаңа МРТ 4 және 5 желілері енді ЖЖЖ жүйесін емес, BRT жүйесін қолданады. Busway деп аталатын 4-жол 2006 жылы 7 км-де 15 автобус аялдамасымен күніне 26 500 жолаушыға қызмет көрсетеді. 2015 жылы бұл көрсеткіш екі есеге өсті. 2013 жылы BRT сертификатымен қоладан үздік болды. 2019 жылы жолаушылар санының өсуіне байланысты екі буыны бар электрлі автобустарға тапсырыс берілді. Нант электрлік автобус жүйесінің операциялық және технологиялық жетістігі үшін UITP 2021 сыйлығын алды.
Жылжымалы құрам
Парк үш типтегі 91 трамвайдан тұрады, олардың екеуі TFS 1 және Adtranz Incentro. Екі түрі де үш желіге қызмет етеді.
Alstom Citadis компаниясы
2020 жылдың маусым айында Семитан 2021 жылы пайдалануға беру үшін 2022 жылдан бастап жеткізу үшін 61 Alstom Citadis трамвайларына тапсырыс берді. Жеті секциялы буыны бар көліктер ұзындығы бойынша 100 пайыз төмен қабатты болады. Олар TFS 1 трамвайларын алмастырады.
Операция
Желіге Semitan компаниясы, қысқаша TAN компаниясы қызмет көрсетеді. Semitan компаниясы Nantes Metropole (Greater Nantes) бойынша қоғамдық көлік желісінің барлық қызметін жүзеге асырады, ал Metropole компаниясының компанияда көпшілік үлесі бар. Transdev, сондай-ақ басқа бірнеше трамвай жүйелерін, соның ішінде Гренобль, Монпелье, Ноттингем және Страсбург жүйелерін пайдалануға қатысады, Semitan-те азшылық үлесіне ие. Бұл осы жүйелер арасында ақпарат алмасу мен көмекке мүмкіндік береді. Мысалы, Монпельедегі трамвай жүргізушілері Нант қаласында оқыған.
Станция жабдықтары
Барлық станцияларда жолаушылар туралы нақты уақыт ақпарат бар, келесі трамвайдың нақты уақыт бойынша болжамды өтуін көрсететін LED дисплейі, үлкен дөңгелек сағаттар, тек арнайы хабарландырулар үшін қолданылатын динамиктер, кең ауқымды автоматты билеттерді сататын автоматты билеттер, орындықтар мен баспаналар бар. Кейбір ірі станциялар билет кассаларына ие және басқа көлік түрлерімен, мысалы, Нант автобустарымен және Лила автобустарымен байланысады.
Жұмыс істеу уақыты
Нант трамвайлары тәулігіне 24 сағат жұмыс істемейді. Желідегі қызмет сағат 04:00-де басталады және апта күндері мен жексенбіде 01:00-ге дейін, ал сенбіде 04:00-ден 03:00-ге дейін жүреді. Кейде кешіктірулер болады, негізінен демонстрацияларға немесе кішігірім оқиғаларға байланысты, ал желідегі техникалық қызмет көрсету жұмыстары көбінесе жаз айларында жүргізіледі.
Жол ақысы
Нант қаласындағы TAN желісі қағаз билеттер мен билеттерді пайдаланады, бірақ жақын болашақта оларды байланыссыз смарткарталар алмастырады. Үлкен Нант ауданында желіде жол жүру аймақтары жоқ. Билеттер мен билеттер тегін ауысуға мүмкіндік береді және Нант қаласындағы Трамвай, Автобус, Нант автобустары, Navibus және қала маңындағы пойыздарда жалпы жарамды. Билеттер трамвай ішінде сатылмайды, бірақ билет автоматтары (ақша және несие карталарын қабылдайды) әр трамвай және автобус станциясында бар. Билеттер трамвайға отырғанда расталуы тиіс. Сондай-ақ, біраз билет кассалары шектеулі мерзімге ғана жұмыс істейді.
Бір жолға және бір күндік билеттер
Semitan бір сағаттық бір жолғы билеттерді (1 сағаттық билет), әрқайсысы бір сағаттық 10 еселік билеттер кітапшасын (10 сағаттық билеттер кітапшасы) және бір сағаттық 10 еселік билеттер кітапшасын (Carnet de 10 tickets 1h Tarif réduit) шығарады, әуежай транзитінің билеттерін (Ticket navette aéroport), бір сағаттық билеттерді (24 сағаттық билет) бір сағаттық және төрт адамға дейін бір сағаттық (24 сағаттық билеттер) билеттерді шығарады. Semitan сонымен қатар Lila және Métrocéane билеттерін сатады. Lila: Lila желісінде екі сағатқа жарамды бір жолғы билеттер (Ticket unité Lila) (Loire Atlantique аймақтық автобустары) және Лиладан транзит кезінде TAN немесе STRAN желілерінде бір сағат, 10x saver билет кітапшасы (Carnet de 10 tickets Lila) Лила желісінде әрқайсысы екі сағатқа жарамды және Лиладан транзит кезінде TAN немесе STRAN желілерінде бір сағат.
Айлық және жылдық билеттер
Semitan компаниясы әртүрлі саяхатшылар санаттарына жас ерекшеліктеріне және жұмыс жағдайына қарай ай сайынғы және жылдық билеттерді ұсынады. Кірісі аз жолаушыларға тегін көлік беріледі. Semitan сонымен қатар Lila, Métrocéane және Pratik+ карталарын ай сайын, мерзімдік және жылдық сатылады, олар жасына және жұмыс жағдайына байланысты бірнеше санаттағы адамдарға арналған.
Жол қозғалысы
2012 жылы трамвай жүйесімен 69,2 миллион сапар жасалды, бұл жерде сапар бір көлікке бір рет отыру ретінде анықталады. Оның ішінде 30,1 миллионы 1-ші жолға, 20,3 миллионы 2-ші жолға, 18,8 миллионы 3-ші жолға тиесілі. 2012 жылы мектеп оқу мерзімі ішінде әдеттегі жұмыс күнінде желіде шамамен 274 300 жол жүру орын алды, 1 желіде күніне 113 910 жол жүру орын алды, 2 желіде 85 740 және 3 желіде 74 650 жол жүру орын алды. Осы қызмет көрсету кезінде 2007 жылы трамвай паркімен жол жүріп өткен жолдың жалпы қашықтығы шамамен 4,5 млн км болды.