Кіріспе

Ұсынылған табиғи газ құбыры Маккензи аңғарынан ұсынылатын құбыр желісі Аляска газ құбыры - 2007 жылы Алясканың заң шығарушы органы қабылдаған AGIA, яғни Аляска газын тарту туралы заң бойынша табиғи газ құбырын дамыту үшін TransCanada Corp. және ExxonMobil Corp. бірлескен жобасы. Жоба бастапқыда 2010 жылдың 30 сәуірінен 30 шілдесіне дейінгі үш айлық мерзімде ашық маусымда екі нұсқа ұсынды. "Ашық маусым" - бұл компанияның нарықтағы қызығушылықты немесе сауалнаманы өткізуі, олар әлеуетті клиенттерден "егер біз оны салсақ, сіз келесіз бе?" деп сұрайды. Бірінші нұсқа Алясканың Солтүстік беткейінен Аляска, Юкон аумағы және Британдық Колумбия арқылы және Альбертаға дейін шамамен 100 км ұзындықтағы құбыр желісі болды. 1700 шақырым. Сол кезде газ Солтүстік Американың негізгі нарықтарына қызмет көрсететін қолданыстағы құбырлар арқылы жеткізілетін болды. Екінші нұсқа - табиғи газды Солтүстік Слоптан Вальдеске (АК) шамамен 500 км қашықтықта тасымалдау. 800 шақырым. Вальдеске жеткен соң, ол басқалар салған қондырғыларда сұйытылған табиғи газға айналдырылатын, содан кейін Солтүстік Америка мен Халықаралық нарыққа жеткізілетін. Әрбір нұсқаға қосымша компонент - газ өңдеу зауыты (ГТП) және Point Thomson табиғи газ құбыры. Ұсынылған құрылыс орны Солтүстік Слоптың Прудхо Бей нысандарында болады, онда құбыр желісі арқылы жеткізілетін газ өңдеуге беріледі. Пойнт Томсон кен орнында кен орныннан зауыт пен құбыр желісіне табиғи газ жеткізуді жалғау үшін шамамен 58 миль құбыр желісі болады. Екі нұсқада да Алясканың тұрғындары құбырдың бойындағы кемінде бес жеткізу нүктесінен табиғи газ алуға мүмкіндік алады. Альбертаның нұсқасы Канадада табиғи газды жергілікті жеткізу мүмкіндігіне ие. Трансканада мемлекеттік қаржыны және Аляска штатынан құбыржол салу және оны пайдалану үшін лицензияны алды, бірақ құрылысты бастау үшін қажетті федералды мақұлдаулар әлі жоқ. 2009 жылдың 11 маусымында TransCanada компаниясы ExxonMobil компаниясымен газды нарыққа шығару бойынша бірлесіп жұмыс істеу туралы келісім жасағанын хабарлады. 2012 жылдың мамыр айында TransCanada ресми түрде өздерінің ашық маусымын аяқтады. Трансканаданың AGIA-мен лицензиясы 2012 жылдың қазан айында құбыржолды салу және пайдалану сертификаты үшін Федералды энергияны реттеу комиссиясына толық өтініш беруді талап етті. 2012 жылдың мамыр айында Аляска штаты TransCanada компаниясына және Солтүстік Слоп өндірушілеріне Аляска газын өндірудің ең жақсы нарығын ашуға көп уақыт беру үшін мерзімі екі жылға кейінге қалдырылды. 2014 жылдың жазында жоба экспортқа көбірек бағытталған, сондықтан мемлекет пен TransCanada AGIA келісімін тоқтатты.

Алғашқы бағалаулар

1967 жылы Прудхо шығанағында табиғи газдың үлкен қоры табылды. ОПЕК-тің 1973 жылғы мұнай эмбаргосы кезінде құбыр желісі туралы әңгіме шықты және бірнеше компаниялар ірі құбыр желісі жобаларын жақтады. Canadian Arctic Gas Pipeline, Ltd. - ірі мұнай компанияларының консорциумы, соның ішінде Shell, Exxon және TransCanada - Алясканың Прудхо буынынан солтүстік Юкон арқылы Маккензи дельтасына, содан кейін Маккензи аңғары арқылы оңтүстікке Альбертаға дейінгі бағытты ұсынды. Сонымен қатар, Футхиллс құбыр желісі консорциумы Маккензи алқабындағы құбыр желісін іске қосты, ол Маккензи дельтасынан басталып, өзен аңғарынан Альбертаға дейін созылады. Бұл ұсыныстардың екеуіне де Канада үкіметінің мақұлдауы қажет болды, ол Томас Бергерді ұсыныстарды тексеруге тағайындады. Бергердің тергеуі түпкүлдіктердің жерді иемденуі және қорғалатын аумақтарды бөлу сияқты мәселелерді шешу үшін құбырдың дамуына он жылдық мораторий енгізу туралы ұсыныс жасады. Құрама Штаттарда Prudhoe Bay-ден табиғи газ құбырын салу үшін Федералдық электр энергиясы комиссиясына үш бәсекелестік өтінім берілді. Эль-Пасо корпорациясы қолдаған ұсыныс мұнай құбыры бағыты бойынша Валдеске газ құбырын бағыттады, содан кейін газды LNG танкерлерімен батыс жағалаудағы терминалдарға тасымалдайтын болды. Қалған екі жоба Канада арқылы Аляска тас жолына параллель бағыт бойынша өтеді. Федералды электр энергиясы комиссиясы үш жоспардың салыстырмалы артықшылықтары туралы ұзақ тыңдаулар өткізді және табиғи газ туралы заңға сәйкес комиссия соңғы бағытты таңдау құқығына ие болды. 1976 жылғы сайлаудан кейін, солтүстік-батыстағы құбырдың бас директоры Джон Макмиллан Джимми Картердің негізгі қолдаушысы болған кезде, президент Картер жобаны таңдау міндетін Федералды электр комиссиясынан президентке беру үшін арнайы заң жобасын ұсынды. Конгресс 1977 жылы Аляска табиғи газын тасымалдау туралы заң қабылдады, ал Картер қалған екі жобаны қоспағанда, Солтүстік-Батыс бағыттайтын жобаны таңдады. Бұдан кейін Комиссия Prudhoe Bay-ден бастап Сан-Франциско мен Чикагоға дейінгі құбыржолдарды салуға рұқсат беру үшін қоғамдық ыңғайлылық пен қажеттілік туралы куәліктерді беру үшін қосымша іс-шараларды жүргізді, ал АҚШ пен Канада газ құбырының Аляска тас жолынан өтуі туралы келісімге келді. 1981-1982 жылдары мұнай құбырының жанында 7 жерде сынақ алаңдары салынды, олар жер астына көмілген құбырлармен 600 мильге созылған, олар құбырларда 10 градусқа дейін салқындатылған газды симуляциялау үшін гликол ерітіндісін айналдырды. Бұл екі жыл бойы салынды және тағы 2 жыл бойы жұмыс істеді. Деректер кассетаға сақталып, апта сайын өзгертіліп тұратын, ол кезде жоғары технология болған. Бұл мәліметтер мұнай құбыры сияқты жер үстіне емес, жер астына көмілетін жаңа газ құбырын салуға көмектесті. Тесттер зертханаларда 1991 жылы, 10 жылдан кейін расталды. Солтүстік беткейде СЖҚ қондырғысын салуға болмайды, өйткені танкерлер газды тасымалдауға 3 айлық терезесі бар. Ақырында, Солтүстік-Батыс консорциумы жобаны қаржыландыра алмады, оның орнына Альбертадан Сан-Франциско мен Чикагоға дейінгі сегменттерді "алдын-ала салуға" шешім қабылдады. Нортвест газ құбырын бірнеше жыл бойы құнсыздауға арналған канадалық газды пайдалану Аляска газын тасымалдауды кейінірек экономикалық тұрғыдан тиімдірек етеді деген теориямен алдын ала құрылысты негіздеді. Алдын ала салынған жүйе Тынық мұхит газын тарату және Солтүстік шекара құбыр желісі деген атаумен пайдалануға берілді. Кейін TransCanada Pipeline компаниясының еншілес компаниясы Pacific Gas Transmission компаниясын және Northern Border компаниясының 50%-ын сатып алды. Нәтижесінде, Нортвест енді Прудхо шығанағына толық жобаны жүзеге асыруға дайын емес еді.

Бүкіл Аляскалық құбыр

Бұрынғы Ішкі істер министрі Уоли Хикель Эль-Пасодағы 800 мильдік газ құбырын Прудхоу шығанағынан Валдеске (Анкориджге тармағы бар) мұнай құбыры бағыты бойынша салу туралы ұсынысты қайта жандандыруға тырысқан консорциумға басшылық етті, өйткені мұндай бағыт Анкоридж пен Фэрбанкске де қызмет етеді және құрлықтағы құбыр жолдарынан әлдеқайда төмен құрылыс шығындары болады. Қалған газ СПГ түрінде экспортталатын болады. Ата-аналар бұл ұсынысқа 1977 жылғы заң және президент Картердің шешімі тыйым салады деп дәлелдеді. Консорциум газ құбыры мемлекетішілік және сыртқы сауда үшін пайдаланылатындықтан, бірақ мемлекетаралық сауда үшін емес, жобаға табиғи газ туралы заң бойынша федералды мақұлдау қажет емес деп мәлімдеді. Алясканың үш округі Алясканың 29.35.600 Кодексі бойынша осы жобаны ілгерілету үшін Алясканың Газ желісі порттарының басқару органын (AGPA) құруға дауыс берді. Алясканың жер арқылы жол салудың бастапқы шығындарын қаржыландыруға 500 миллион доллар тарту туралы шешімінен кейін AGPA қазір "Y" бағытын қолдауда, ол алдымен Валдеске дейін, кейін Канадаға қарай екінші бұрылыс салуға тиіс.

Аляска газ желісін пайдалану туралы заң

2007 жылдың 3 шілдесінде Алясканың губернаторы Сара Пейлин Аляска штаты Аляска газ желісін тарту туралы заңның (AGIA) шеңберінде құбыр салуға арналған өтінімдерді қабылдауға дайын екенін мәлімдеді. 2008 жылдың 4 қаңтарында TransCanada компаниясының ұсынысы таңдалды. Тағы төрт ұсыныс берілді: Sinopec, AEnergia, сұйытылған табиғи газ жобасын ұсынған AGPA және Аляска табиғи газды дамыту басқармасы. 2008 жылдың 5 қаңтарында Пэйлин канадалық TransCanada Corp компаниясы AGIA талаптарына сай келетін жалғыз өтініш беруші екенін жариялады. 2008 жылдың 27 тамызында Пэлин Аляска штатына Трансканада корпорациясына 500 миллион доллар сомасында бастапқы ақшаны және Канада арқылы Солтүстік Склоптан төменгі 48-ге табиғи газды тасымалдау үшін 26 миллиард долларлық құбырды салу және пайдалану лицензиясын беру туралы заң жобасына қол қойды. Лицензия құрылыс келісім-шарты емес, және федералды энергетикалық реттеушілер жобаны жүзеге асыру үшін оны мақұлдауы керек. 2008 жылдың 5 желтоқсанында Fairbanks қаласында "Футхиллс Пайп Лайнз Лтд" және "Трансканда Аляска, ЛЛС" компанияларына бірлесіп берілген AGIA лицензиясына қол қойылды. Трансканада ұсынған құбыр желісі Солтүстік беткейден Альбертадағы Калгариге дейін 2760 км жүреді. Оның құны 26 миллиард АҚШ долларына жетеді және 2018 жылға дейін іске қосылады деп күтілуде.

Денели ұсынысы

AGIA процесінен тыс, билік өкілдері Denali The Alaska Gas Pipeline LLC, ConocoPhillips және BP бірлескен кәсіпорны шығарған бөлек ұсынысты бағалады. ExxonMobil компаниясы жобаға қатысуға шақырылды. Сондай-ақ Enbridge, Royal Dutch Shell және Gazprom компаниясы да бұл жобаға қатысуға қызығушылық танытты. Алайда 2011 жылдың 17 мамырында Denali компаниясы әлеуетті клиенттердің қызығушылығының жоқтығынан жобаны әзірлеуді тоқтататынын мәлімдеді. Сонымен қатар, ол Солтүстік Слоптағы газ өңдеу зауытынан тұрады. Жобаның құны 35 миллиард АҚШ долларына бағаланды.

Бағыт

Мүмкін болатын бағыттар арасында Аляска жолы немесе оңтүстік бағыт, Аляска тас жолы бойындағы құбыр желісі бар. 1970 жылдары қарастырылған қысқаша балама жол Прудхо шығанағының табиғи газын Маккензи өзені аңғары арқылы байланыстырады. Газ құбыры тек қана канадалық билік өкілдерімен келісімге келе алса ғана салынады. Олар Пэйлинді және басқа да құбыр желісін қолдағандарды олармен кеңеспеу арқылы құрметсіздікпен қарады деп айыптайды.

Саясат

Аляскадағы табиғи газ құбыры бағытына қарсылық білдіру және бағаны қолдау Буш әкімшілігі мен Канада үкіметінен де келді. Сенатор Доменичиге жолдаған хатында Энергетика министрі Спенсер Абрахам: "Әкімшілік нарық күштерінің құбырдың бағытын таңдауы керек деп санайды". Ол былай деп жалғастырды: "Әкімшілік Сенаттың энергия заң жобасындағы ең төменгі баға бойынша салықтық несиеге және осыған ұқсас ережелерге қатаң қарсы". Абрахам газ құбырының құрылысын субсидиялауға мүмкіндік беретін бағаны көтермейтін салықтық ережелерді ұсынды. Канаданың АҚШ-тағы бұрынғы елшісі Майкл Кергин Канада Аляска құбыр желісі субсидиясыз және бағыты заңмен анықталмай салынуы керек деген пікірде екенін жазды. Марқұм губернатор Уоли Хикель "Барлық Аляска" бағытын ұсынды, ол Прудхо шығанағынан Валдеске дейін барады және Фэрбанкс пен Анкориджге газ әкеледі. Ол Алясканың халықты мекендейтін орталықтарына газ беруді көздемейтін Трансканадаға бағытты беруді қарсы алды. 2009 жылдың маусым айында Аляска губернаторы Сара Пэйлиннің Today Show бағдарламасында Матт Лауэр сұхбаттасты. Ол құбыр желісін қолдағанын білдірді, бұл оның бағдарламаға қатысуының мақсаты болды.