Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиандық тарихында Коллегианттар (Collegiani; Collegianten), сондай-ақ Коллегиандар деп аталады, 1619 жылы Голландияда арминиандар мен анабаптистер арасында құрылған қауымдастық болды. Олар әр айдың бірінші жексенбісінде өткізілетін қауым кездесулеріне байланысты осылай аталды.
In Christian history, the Collegiants (Collegiani; Collegianten), also called Collegians, were an association, founded in 1619 among the Arminians and Anabaptists in Holland. They were so called because of their colleges (meetings) held the first Sunday of each month, at which everyone had the same liberty of expounding the scripture and praying.
Тарих
Коллегианттар 1619 жылы Голландияда арминиандар мен анабаптистер арасында құрылған қауымдастық болды. Бұл практика 1619 жылы пайда болды, Дорт Синоды Голландия мемлекеттерін діни сенімдері үшін қуғындалған адамдарға бас сауғалауға шақырған дін қызметкерлерін босатуға мәжбүрлегеннен кейін, Вармондтың ван дер Кодде (немесе Кодде) Гисберт, Ян Якобс және Адриаен атты үш ағайыны өздерінің діни қызметтерін өткізуге шешім қабылдады. Бұл секта сол кездегі кальвинистік және арминиандық дау-дамайлардың қаһарынан бас сауғалау үшін пайда болды. Олардың аты олардың қауымдастықтарын "Колледждер" деп атау әдетінен алынған, Спенер мен Германияның пиетистері сияқты. Коллегианттардың алғашқы кездесу орны Вармонд ауылында, бауырластардың бірінің үйінде болды, бірақ олар көп ұзамай штаб-пәтерін Лейденнен солтүстік-батысқа қарай 4 шақырым жердегі Рийнсбург ауылында құрды, сондықтан оларды Рийнсбургтер (голландша: Rijnsburger Collegianten) деп атады. Рийнсбургте Коллегиялықтардың Куакелштегтің қазіргі көшесінде Grote Huis (Үлкен үй) деп аталатын қонақ үйі болды. Коллегиялықтардың үлкен қауымдары басқа жерлерде де болды, мысалы Амстердам мен Хорн қаласында. Амстердам колледжін 1646 жылы Адам Борель Себастьян Франк пен Каспар Швенкфельд сияқты спиритуалистік жасуша ретінде құрды, бірақ Лейденде білім алған ремонстранттық теолог Даниэль Де Брин колледжді Рижинсбургтің қағидаларына сәйкес келтірді. Бірде меннониттерден бір адам - Гален Абрахамс (немесе Абрахамсон) Амстердам колледжіне көптеген меннониттерді алып келді. Амстердамда коллегиялықтар "Оранжеапель" деп аталатын жетімдер үйін басқарды, онда голландиялық жазушы Агье Декен өсті.
Collegiants were an association, founded in 1619 among the Arminians and Anabaptists in Holland. The practice originated in 1619 when, after the Synod of Dort forced the States of Holland to dismiss clerics for encouraging refuge to individuals being persecuted for religious beliefs, three brothers of Warmond by the name of van der Kodde (or Codde)—Gijsbert, Jan Jacobsz, and Adriaen—decided to hold religious services of their own. The sect began as a refuge from the bitterness of the Calvinist and Arminian controversies of the day. Their name is derived from the custom they had of calling their communities "Colleges", as did Spener and the Pietists of Germany. The Collegiants' first place of meeting was at the village of Warmond, at the residence of one of the brothers, but they shortly established their headquarters at Rijnsburg, a village 2.5 mile (4 km) northwest from Leiden, and were hence called the Rijnsburgers (Dutch: Rijnsburger Collegianten). In Rijnsburg, the Collegiants had a guest quarter in the present day alleyway of Kwakelsteeg called the Grote Huis (Large House). There were also large communities of Collegiants in other places, for instance in Amsterdam and Hoorn. The Amsterdam college was founded in 1646 by Adam Boreel as a spiritualist cell, like those of Sebastian Franck and Kaspar Schwenkfeld, but Daniel De Breen, a Leiden educated Remonstrant theologian, brought the college in line with Rijinsburger principles. A disaffected Mennonite, Galenus Abrahamsz (or Abrahamson), brought many other Mennonites to the Amsterdam college. In Amsterdam, the Collegiants ran an orphanage, 'De Oranjeappel', where the Dutch writer Aagje Deken was raised.
Сенімдер мен тәжірибе
Олардың ұстанымы - алғашқы кезден бастап, Киелі кітапқа сенімін мойындауға дайын болған барлық адамдарды өздерінің қоғамына қабылдау және оны мәсіхші өмірінің нұсқаушысы ретінде қабылдау болды; бірақ сенімін мойындау қолданылмады және пікірлердің кеңінен әртүрлілігіне рұқсат етілді. Олардың ғибадат ету формасы жексенбі және сәрсенбі күндері өткізілетін дұға жиналыстарынан тұратын, онда қауымның кез келген ер адамдары дұға етіп, жазба орнын түсіндіре алатын, бірақ олардың арасында жүйелі түрде қызмет ұйымдастырылмаған. Олар шомылдыру рәсімінің қажеттілігін мойындап, оны суға батырып алып, жылына екі рет Шотландияның пресвитериан қауымы сияқты бірнеше күн бойына өтетін құрметті жиналыстарында болды.
Their principle from the beginning had been to admit all individuals to their society who were willing to acknowledge their belief in the Bible as inspired scripture, and to take it as a guide for Christian life; but no confession of faith was used, and the widest diversity of opinion was permitted. Their form of worship consisted of prayer meetings held on Sundays and Wednesdays, at which any men of the community might pray and expound the scripture, but there was no regular organization of a ministry among them. They recognized the necessity of baptism, which they administered by immersion, and twice a year they had a sacramental meeting extending over several days, similar to those of the Scottish Presbyterians.
Коллегианттар мен Спиноза
Бенедикт Спиноза 1660 - 1663 жылдары Лейденнің маңында тұрып, колледжшілердің зерттеу топтарына қосылды. Осы кезеңде ол өзінің ең басты кітабы "Этика" атты еңбегін жаза бастады. XVII ғасырдың соңында Спинозаның пікірлері Коллегианттарға қатты әсер етті және олардың мүшелерін екі партияға уақытша бөлді, олардың кездесу орындары бөлек болды. Спинозистік партияның басшысы Джон Бреденбург, Роттердамдық саудагер, оған қарсы Фрэнсис Купер есімді Амстердамдық кітап сатушы болды, ол Бреденбургке қарсы "Аркана атеизм детекциясы" ("Атеизм құпиясы ашылды") деген атпен жазған еңбегімен белгілі бір беделге ие болды; ол сонымен қатар Bibliotheca Fratrum Polonorum seu Unitariorum баспашысы болды. Екі партия да осы екі даулы адамдардың өлімімен қайтадан біріктірілді және 18 ғасырда көптеген басқа секталардан өз қоғамына тартылған.
Benedict Spinoza joined the study groups of the Collegiants while living near Leiden from 1660 to 1663. It was during this period that he began working on his major book, The Ethics. At the end of the 17th century, the opinions of Spinoza had obtained a strong hold upon the Collegiants, and caused a temporary division of their members into two parties, with separate places of meeting. The leader of the Spinozist party was John Bredenburg, a merchant of Rotterdam, and he was opposed by a bookseller from Amsterdam, named Francis Couper, who attained some eminence by a work which he wrote against Bredenburg under the title Arcana Atheismi detecta ("The Secrets of Atheism Revealed"); he was also the publisher of the Bibliotheca Fratrum Polonorum seu Unitariorum. The two parties were reunited on the death of these two controversialists, and attracted many to their society from other sects during the 18th century.
Діни топ ретінде соңғы жылдары және жалғасып жатқан мұра
Коллегианттардың соңғы (ашық) кездесулері Рийнсбургте 27 мамырда 1787 жылы, Роттердамда 9 қыркүйекте 1788 жылы және Амстердамда 1791 жылы өтті. Рийнсбургте соңғы рет 1801 жылы шомылдыру рәсімінен өткен. Рийнсбургтегі орталық 1828 жылы, соңғы коллегиант қайтыс болғаннан кейін сатылды. "De Oranjeappel" деп аталатын коллегианттардың жетімханасы бүгінгі күнге дейін жастар жұмысын насихаттайтын қор ретінде ("Stichting Weeshuis der Doopsgezinde Collegianten "De Oranjeappel") сақталған.
The last (open) meetings of the Collegiants were held in Rijnsburg om 27 May 1787, in Rotterdam on 9 September 1788, and in Amsterdam in 1791. The last baptism in Rijnsburg was in 1801. The center in Rijnsburg was sold in 1828, after the last Collegiant had died. The orphanage of the Collegiants called 'De Oranjeappel' survives to this day as a foundation promoting youth work ("Stichting Weeshuis der Doopsgezinde Collegianten "De Oranjeappel").