Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Перу Республикасы (lang es) - 1836-1839 жылдардағы қысқа өмір сүрген Перу-Боливия Конфедерациясының үш құраушы республикасының бірі. Оңтүстік Перу - Перу Республикасының 1834 және 1835-1836 жылдардағы азаматтық соғыстарға байланысты бөлінуінен пайда болған екі мемлекеттің бірі. Мемлекеттер 1836 жылы Боливиямен бірге Перу Боливия Конфедерациясының құрамына кіретін республикалар ретінде құрылды. Конфедерация үш жылдан кейін Аргентина мен Чилимен Конфедерация соғысында және солтүстік пен оңтүстік перуандықтар арасындағы қатал азаматтық қақтығыстан кейін аяқталды. 1839 жылдың тамызында Агустин Гамара Конфедерацияны таратылуын жариялады; нәтижесінде Оңтүстік Перу мен Солтүстік Перу біріккен Перу Республикасы болып қайта оралды.
Constituent republic of the Peru–Bolivian Confederation (1836–1839)
The Republic of South Peru (lang es) was one of the three constituent Republics of the short lived Peru–Bolivian Confederation of 1836–39. South Peru was one of two states—the other being North Peru—that arose from the division of the Peruvian Republic due to the civil wars of 1834 and 1835 to 1836. The states were founded in 1836 to be constituent Republics of the planned Peru Bolivian Confederation, alongside Bolivia. The Confederation came to an end three years later after continuous border wars with Argentina and Chile in the War of the Confederation, and after a chaotic civil conflict between north and south Peruvians. In August 1839, Agustín Gamarra declared the Confederation dissolved; as a result, South Peru and North Peru reverted to being a unified Republic of Peru.
Өмірбаян
Перудегі саяси тұрақсыздық пен 1835 жылғы төңкерістен кейін жаңадан өзін-өзі жариялаған президент Фелипе Сантьяго Салавери мен конституциялық президент Луис Хосе де Орбегосо арасында азаматтық соғыс басталды, ол Боливия президенті Андрес де Санта Крузға өзінің әскерлерін Перу шекарасы арқылы жіберуге рұқсат берді. 1836 жылы соңғысының жеңісінен кейін, тәуелсіздік дәуірінен бастап айналасында жүретін Конфедерацияны құруға жол ашу үшін көп ұзамай жиналыстар құрылды.
After political instability in Peru and a coup d'état in 1835, a civil war broke out between newly self declared president Felipe Santiago Salaverry and constitutional president Luis José de Orbegoso, who allowed Bolivian president Andrés de Santa Cruz to send his troops through the Peruvian border. After the latter's triumph in 1836, assemblies were soon established to make way for the creation of the Confederation, an idea that had been floating around since the era of independence.
Құру
1836 жылы 16 наурызда Сикуани Ассамблеясы деп аталатын құрылтай жиналысы құрылды және 22 наурызда жабылды. Оған Аякучо, Арекипа, Куско, Пуно және Такна қалаларының өкілдері қатысты. 10 сәуірде Орбегосо Жарлық арқылы Оңтүстік Перуді тәуелсіз мемлекет ретінде таныды, ал 24 тамызда Кускода Жоғарғы Сот құрылды. Сондай-ақ, бұл ассамблея ел туы мен валютасын жасады. Перудің (қазіргі Солтүстік) туын көтеріп жүруіне жол бермеу үшін айыппұл салынды. Осылайша, үш штаттың жиналыстары берген барлық заңды элементтермен қамтамасыз етілген Санта-Круз 1836 жылы 28 қазанда Лимада берілген декретпен Перу-Боливия Конфедерациясын құру туралы жарлық шығарды. Бүгінде Такна конгрессі деп аталатын конгресс конфедерацияның негізін құру үшін Такнада кездесуге бұйрық алды. Такна келісімшарты конгресс барысында талқыланбай қол қойылды. Ол мемлекет жұмыс істейтін құқықтық базаны белгіледі, сондай-ақ Конфедерацияның туының дизайнын қамтыды. Келісімге қол қоюшылар арасында реакциялар әртүрлі болды, ал келіспеушіліктер әр мүше мемлекетке бір құрылтайшы конгресс құруға әкелді. Кейіннен бұл акт 1837 жылы жарияланды.
A constituent assembly known as the Sicuani Assembly was established on March 16, 1836, and closed on March 22. It featured representatives from Ayacucho, Arequipa, Cuzco, Puno and Tacna. On April 10, Orbegoso recognized South Peru as an independent state through a decree, and a Supreme Court was installed in Cuzco on August 24. The assembly also created the country's flag and currency. Fines were put in place to prevent the (now North) Peruvian flag from being flown. Provided, then, with all the legal elements granted by the assemblies of the three states, Santa Cruz decreed the establishment of the Peru Bolivian Confederation, by decree given in Lima on October 28, 1836. A congress known today as the Congress of Tacna was ordered to meet in Tacna to establish the foundations of the confederation. The Pact of Tacna was signed without debate during the congress. It established the legal framework through which the state would operate, and also included the design of the Confederation's flag. Reactions to the pact were mixed event among its signatories, and disagreements led to the establishment of one constituent congress per member state. The act was later promulgated in 1837.
Даму және таралу
Конфедерация екі елдегі де бірнеше топтардың арасында қарсылық тудырды, олар ұлттық бірегейліктің суын кемітуге наразы болды, сондай-ақ көршілес елдер арасында да. Конфедерацияға қарсы шыққан Перу саясаткерлерінің маңызды бөлігі, мысалы, Агустин Гамара мен Рамон Кастилья, Чилиге қашып кетті, онда олар қолдау тапты, бұл Конфедерация соғысына әкелді. Сауда соғысынан кейін Чили Конгресі 1836 жылы 26 желтоқсанда соғыс жариялауды мақұлдады. Бұл ретте Санта Круздың Перудегі билігі заңсыз екендігі және оның ықпалы басқа Оңтүстік Америка елдерінің тұтастығына қауіп төндіретіндігі айтылды. Аргентина Хуан Мануэль де Росастың 1837 жылы 19 мамырда Конфедерацияға соғыс жариялағаннан кейін, Санта-Крусты унитариандық партияның жақтастарын қорғауда айыптап, шекарасындағы аумақтық қақтығыстың күшейгенінен кейін соған еліктеді. Санта-Крус эмигранттарға қаржылай қолдау көрсеткендіктен, айыптаулар шындыққа айналды. Оңтүстік Перуге қазан мен қараша айларында Перудің Жоғарғы Басшысы ретінде Антонио Гутьеррес де ла Фуэнтедің номиналды басшылығымен шабуыл жасалды. Оқиғаға тап болғандар қоршауға алынып, келісімге қол қоюға мәжбүр болды. Чили бұл келісімді жарамсыз деп жариялады, ал Мануэль Булнес бастаған екінші экспедиция ұйымдастырылды, ол 1838 жылы 19 шілдеде Перуге кетті. Сол уақытта Солтүстік Перу 30 шілдеде Конфедерациядан бөлініп шықты, бірақ 21 тамыздағы Портада-де-Гиас шайқасында екінші экспедиция шабуыл жасап, жеңілді. Осы уақыт аралығында Конфедерацияның тұрақтылығы құлдырады. Оңтүстік Перуде Пио де Тристан президент болып, Санта-Круз Жоғарғы Қорғаушы болып қала берген кезде, қыркүйекке қарай олар бір уақытта басқа жеті қатардағы президенттердің екеуі болды: Гамара өзінің қалпына келтіруші президент екенін мәлімдеді, оның әскерлері солтүстікке қарай бет алды; Орбегосо сепаратистік Солтүстік Перу мемлекетінің басшылығын талап етті, қазір жеңілді; Хосе де ла Рива Агуэроны Санта-Круз Орбегосоның мұрагері етіп тағайындады; Доминго Нието солтүстікке бақылау жасады; және Хуан Франсиско де Видал Хуайласта бақылау жасады. Санта-Круз Лимаға қарай 10 қарашада келді, бірақ солтүстікке, мейрамхана иелері орналасқан жерге қарай кетті. Ол 1839 жылы 20 қаңтарда Юнгай шайқасында жеңілді, сондықтан Конфедерация таратылды, Гамарра 25 тамызда оның таратылуын жариялады. Конфедерацияның жеңілісі Санта Круздың тұтқынға кетуіне әкелді, алдымен Гуаякильге, Эквадорға, содан кейін Чилиге, ақырында Еуропаға, ол қайтыс болды.
The Confederation generated resistance among several groups in both countries, which resented the dilution of national identities, and also among neighbouring countries. An important number of Peruvian politicians who opposed the Confederation, such as Agustín Gamarra and Ramón Castilla, fled to Chile where they received support, leading to the War of the Confederation. After a trade war, the Congress of Chile approved the declaration of war on December 26, 1836, claiming that Santa Cruz's rule over Peru was illegitimate, and that his influence threatened the integrity of other South American nations, as seen by Orbegoso's support for an attempted invasion of Chile by Ramón Freire, specifically pointing out that it targeted then minister Diego Portales. Argentina followed suit after Juan Manuel de Rosas then declared war on the Confederation on May 19, 1837, after the escalation of a territorial conflict in its border, accusing Santa Cruz of harboring supporters of the Unitarian Party. The accusations ended up being true, as Santa Cruz had financially supported the émigrés. South Peru was invaded from October to November under the nominal leadership of Antonio Gutiérrez de la Fuente as Supreme Chief of Peru., with the occupants being surrounded and forced to sign the a treaty, leaving the country shortly after. The treaty was declared null and void by Chile, and a second expedition headed by Manuel Bulnes was organized, which left for Peru on July 19, 1838. Around the same time, North Peru seceded from the Confederation on July 30, but was nevertheless attacked and defeated by the second expedition in the Battle of Portada de Guías of August 21. During this time, the Confederation's stability collapsed. While Pío de Tristán continued to be president in South Peru and Santa Cruz continued to be the Supreme Protector, by September, they were two of other seven parallel presidents at one time: Gamara claimed to be the restorationist president, with his troops heading north; Orbegoso claimed the leadership of the secessionist North Peruvian state, now defeated; José de la Riva Agüero was appointed by Santa Cruz as Orbegoso's successor; Domingo Nieto claimed control in the north; and Juan Francisco de Vidal claimed control in Huaylas. Santa Cruz headed for Lima, arriving on November 10, but left for the north, where the restaurateurs were located. He was defeated in the Battle of Yungay on January 20, 1839, and thus, the Confederation was dissolved, with Gamarra announcing its dissolution on August 25. The Confederate defeat led to the exile of Santa Cruz, first to Guayaquil, in Ecuador, then to Chile, and finally to Europe, where he died.
Үкімет
1837 жылдан бастап оның таралуына дейін Уақытша Президент және Конгресс болды, екеуі де шектеулі өкілеттіктерге ие болды және Жоғарғы Қорғаушы деп аталатын Маршал Андрес де Санта Круздың бақылауында болды. Бірінші Президент: генерал Рамон Эррера и Родадо (17 қыркүйек 1837 12 қазан 1838). Екінші президент: Хуан Пио де Тристан и Москосо (12 қазан 1838 - 23 ақпан 1839).
From 1837 to its dissolution were a Provisional President and a Congress, both with limited powers and under the control of Marshal Andrés de Santa Cruz, who was styled the Supreme Protector. First President: General Ramón Herrera y Rodado (September 17, 1837 – October 12, 1838.) Second President: Juan Pío de Tristán y Moscoso (October 12, 1838 – February 23, 1839.)