Жоғарғы Перу: Боливия тарихы, 1821-25 жылдардағы испан отарлық мемлекеті. Сімон Боливар көшбасшылығымен тәуелсіздік күресі, Аудиенсия де Чаркас аймағы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Американың орталық бөлігіндегі испан отаршылдық мемлекеті (1821–1825); қазіргі Боливия.
Spanish colonial state in central South America (1821 25); present day Bolivia
Жоғарғы Перу (Лангес; Альто Перу) – Шаркастың Корольдік Аудиенциясы басқарған аймақтың атауы. Бұл атау 1776 жылы Шаркастың Аудиенциясы Перу вице-корольдігінен Рио-де-ла-Плата вице-корольдігіне ауысқаннан кейін, 18 ғасырдың соңында Буэнос-Айресте пайда болды. Оған Потоси, Ла-Пас, Кочабамба, Чикитос, Моксос және Чаркас (кейін Сукре деп аталды) басқармалары кірді. Боливияның тәуелсіздік соғысынан кейін аймақ тәуелсіз мемлекетке айналып, Симон Боливардың құрметіне Боливия деп аталды.
Upper Peru (Lang es; Alto Peru) is a name for the land that was governed by the Real Audiencia of Charcas. The name originated in Buenos Aires towards the end of the 18th century after the Audiencia of Charcas was transferred from the Viceroyalty of Peru to the Viceroyalty of the Río de la Plata in 1776. It comprised the governorships of Potosí, La Paz, Cochabamba, Chiquitos, Moxos and Charcas (since renamed Sucre). Following the Bolivian War of Independence, the region became an independent country and was renamed Bolivia in honor of Simón Bolívar.
Тарих
1821 жылы Латын Америкасындағы испан отаршылдық империясы Испанияның Наполеондық оккупациясынан кейін құлдырап, Венесуэла, Колумбия және Эквадорды азат еткен Боливар мен Сукре генералдарының әскерлері Жоғарғы Перу аймағына жақындады. Еркіндік күштері жергілікті халыққа қан төгілуге себеп болуі мүмкін деп қорқып, 1822 жылдың маусым айында Жоғарғы Перу департаменттерінің үш губернаторы Куиабада (Мато-Гросо капитаниясы, Бразилия) жиналып, губернатордан Португалия, Бразилия және Алгарвес Біріккен Корольдігі үшін аумақты басып алу мақсатымен тәж мұрагерімен (болашақ император Педро I) бірге болуын сұрады. Губернаторлардың ойынша, монархиялық мемлекеттің билігінде болу, әлсіз және тұрақсыз республика идеясынан жақсырақ еді. Сол жылдың шілде айында Мато-Гросу губернаторы капитанияда орналасқан әскерлерді Жоғарғы Перуға жіберіп, либертариандық әскерлердің ілгерілеуін тоқтату үшін шекараларды жапты. Ол ханзадаға жергілікті биліктің ұсынысын және әскерді жіберу туралы бұйрықты жолдады. Алайда, бұл хат император Педро I-ге 1822 жылдың қарашасында ғана жетті, ол кезде Бразилия тәуелсіздігін жариялаған еді, және тіпті нашаррақ жағдай, Бразилия бұл аумақты қосуға қызығушылық танытпады, себебі жаңа мемлекеттің басты мақсаты солтүстік және солтүстік-шығыс провинцияларын бейбіттендіру болатын. Сондықтан императордың бұйрығы әскерлерді кері шақыру болды (либертариандықтардың осы аумақтарды басып алуына мүмкіндік жасалды) және «Бразилия шетелдік істерге араласпайды» деп мәлімдеді. Бұл оқиға жеткілікті түрде құжатталмаған, бірақ қызығы, генералдар Антонио Хосе де Сукре мен Симон Боливар болып жатқан жағдайды біліп, Рио-де-Жанейроға дипломаттарды рекордтық жылдамдықпен жіберуге үлкерді, және бұл дипломаттар Мато-Гросу губернаторының хатынан бұрын жетті. Осылайша, хат келген кезде императордың пікірі қалыптасқан еді және эвакуация туралы бұйрық берілген болатын.
By 1821, the Spanish colonial empire in Latin America was falling apart because of the Napoleonic occupation of Spain, and the troops of generals Bolívar and Sucre, who had already liberated Venezuela, Colombia and Ecuador, were already approaching the Upper Peru region. Fearing bloodshed that the libertarian troops could cause the local population, in June 1822 the three governors of Upper Peru departments gathered in Cuiabá (Captaincy of Mato Grosso, Brazil) and asked the governor to take sides with the Prince Regent (future Emperor Pedro I) to occupy the territory for the United Kingdom of Portugal, Brazil and the Algarves. It was better (thought the governors) to be occupied by a monarchical state than to entertain the idea of rule by a fragile and uncertain republic. Immediately, in July of that year, the governor of Mato Grosso sent to Upper Peru the troops stationed in the captaincy and closed the borders to stop the advance of the libertarian troops. He sent to the Prince the proposal of the local authorities and the dispatch order of the troops. The letter reached Emperor Pedro I only in November 1822, when Brazil had already declared independence and, worse, Brazil was not interested in attaching that territory, because the new country was more concerned with pacifying the northern and northeastern provinces. Thus, the order given by the Emperor was to call back the troops (leaving the way clear for the libertarians to occupy these territories) claiming that "Brazil does not interfere in foreign affairs." This episode is poorly documented, the curious thing is that the Generals Antonio Jose de Sucre and Simón Bolívar, knowing what was happening, managed to send diplomats in record time to Rio de Janeiro and these diplomats arrived even faster than the letter from the governor of Mato Grosso, so the result was that when he got the letter, the Emperor was already "head made" and the evacuation order was already given.
Каркасты испандықтар жаулап алды
Бастапқыда Шаркас провинциясы 1776 жылға дейін Перу вице-корольдігінің басқаруында болды, ал 1776 жылдан кейін Рио-де-ла-Плата вице-корольдігі құрылды.
Initially, the province of Charcas was under the administration of the Viceroyalty of Peru until 1776 when the Viceroyalty of the Río de la Plata was established.
Рио-де-ла-Плата провинциясы ретінде
Буэнос-Айрес Ассамблеясы Рио-де-ла-Плата вице-корольдігінің құрамында Шаркас провинциясына жетті және Рио-де-ла-Плата Біріккен провинцияларының Конгресіне Жоғарғы Перу провинцияларынан сайланған өкілдерді жіберді.
The Assembly of Buenos Aires advanced to the province of Charcas as part of the Viceroyalty of Río de la Plata and had elected representatives of the Provinces of Upper Peru for the Congress of the United Provinces of Río de la Plata.
Контрреволюция
Рио-де-ла-Плата вице-корольдігі тәуелсіздік алғанда, вице-король Абаскаль Жоғарғы Перуді, Шаркас провинциясымен қоса, Перу вице-корольдігіне қосты.
When the Viceroyalty of Río de la Plata gained independence, the Viceroy Abascal incorporated Upper Peru to the Viceroyalty of Peru including the province of Charcas.
Бразилияның араласуы
Бұл басқыншылық 1822 жылдың шілдесі мен желтоқсаны аралығында Жоғарғы Перу (қазіргі Боливия) аймағында болды, бұл Мату-Гросу капитандығында дислокацияланған португалдық патша әскерлерін жұмылдырып, Перудің үш департаментін – Ла-Пас, Санта-Крус-де-ла-Сьерра және Атакама деп аталатын Маритмо департаментін басып алды.
The occupation occurred in the region Upper Peru (now Bolivia) between July and December 1822, which mobilized the Portuguese royal troops stationed in the Captaincy of Mato Grosso and occupied three of the Peru departments: La Paz, Santa Cruz de la Sierra and the so called Department Maritmo (Atacama) .
Колумбиялық оккупация
1823 және 1828 жылдар аралығында Колумбия әскерлері маршал Антонио Хосе де Сукренің басшылығымен, Куманада туған ол Оңтүстік науқандарының жалғасы ретінде Жоғарғы Перуді басып алды. Жоғарғы Перуде құрылған Боливар Республикасы Үлкен Колумбияның қарастырылатын мемлекеті саналды.
Between 1823 and 1828 Colombian troops occupied Upper Peru with the leadership of Marshal Antonio José de Sucre, born in Cumaná, as the continuation of the Campaigns of the South. The Republic of Bolívar (based on the Upper Peru) was considered to be a satellite state of Gran Colombia.
Аргентина мен Перудің талаптары
Аргентина мен Перу тарихи себептермен Жоғарғы Перудің кейбір территорияларын талап етті.
Argentina and Peru claimed some territories of Upper Peru for historical reasons.