Кіріспе

TechnoSphere 1995 жылы 1 қыркүйекте іске қосылған онлайн-цифрлық орта болды және Ұлыбритания университетінің компьютерінде орналасты. Джейн Пропект пен доктор Гордон Селли жасаған Техносфера әлемнің түкпір-түкпірінен келген пайдаланушылар жаратылыстарды жасап, оларды 3D ортаға шығара алатын орын болды, оны жасаушылар "цифрлық экология" деп сипаттады. Техносфераның бұрынғы инкарнацияларында веб-желіде қол жетімді 3D графикалық артықшылықтар болмаған, бірақ ол әлі де хаос теориясы мен ұқсас алгоритмдермен басқарылатын, олар әр тіршілік иесінің ерекше мінез-құлқын олардың компоненттері мен өзара әрекеттесулері негізінде анықтаған. Онлайн-бағдарлама - бұл көптеген сандық жасанды өмір симуляцияларының бірі, ол Дүниежүзілік Желіде өсе бастаған кезде пайда болды. Көптеген мұражайлар мен сыныптар бұл құралдың табиғи сұрыпталу мен экожүйелер туралы оқу материалдарына құнды қосымша екенін тапты. Тәжірибе 2002 жылға дейін онлайн режимде жүргізілді. 2007 жылы 15 қаңтарда қайта іске қосылды, бірақ 2012 жылдың қарашасында қайтадан желіден тыс болды.

Сипаттама

Техносфера - виртуалды жаратылыстар мекендеген ортаның 3D-симуляциясы. Әлемнің әр түкпіріндегі пайдаланушылар веб-сайт арқылы өздерінің жаратылыстарын жасауға мүмкіндік алды. TechnoSphere III, бастапқы жобаның көптеген инкарнацияларының бірі, виртуалды экожүйенің қалай әрекет ететінін анықтайтын күрделі ережелер мен алгоритмдер жиынтығымен басқарылатын жасанды өмір бағдарламасы мен фракталды ландшафттарды қолданды. Бағдарлама қарапайым эволюция мен жүк тасымалдауы сияқты ұғымдарды модельдей алады. Жаратылыстардың шектеулі үлгілері болғанымен, олардың ешқайсысы қоршаған ортамен және басқа жаратылыстармен кездейсоқ қарым-қатынас жасауының нәтижесінде бір-біріне ұқсамайды. Физикалық тұрғыдан алғанда, TechnoSphere виртуалды пейзажы 16 км2 жерді қамтиды. Ол шамамен 4000 тіршілік иесін қолдауға қабілетті болды, бірақ басқа көздер бір уақытта виртуалды ортада 20,000-ға жуық тіршілік иесі өмір сүретінін айтады. Қайта іске қосылғаннан кейін бағдарламалық қамтамасыз ету тіршілік иелерінің санын 200 000-ға дейін шектейтінін нақты айтты. Әр тіршілік иесінің мінез-құлқы ерекше болғандықтан, бір оқиға алдын ала болжауға болмайды, бірақ кейбір маңызды үлгілер пайда болды. Мысалы, бағдарламаға нақты бір алгоритм жазылмаса да, жануарлар топқа бөлініп, бір-бірімен жұптасып, тамақтануға талпынған. Веб-сайтты қолдаған бағдарламалар масштабтауға қабілетті болды және оларды үлкен немесе кішірек тіршілік иелерін қолдау үшін өзгертуге болады.

Жаратылыстар

Сайтқа кіретін пайдаланушылар өздерінің жасанды өмір формаларын жасай алды, іріктелген бірнеше құрамдас бөліктерден (бастар, денелер, көздер және доңғалақтар) ет жейтін немесе өсімдік жейтін жануарларды құрастырды. Олардың "цифрлық ДНК-сы" әр компонентімен және толыққанды жаратылыстың қасиеттерімен (жылдамдық, визуалды қабылдау, ас қорыту жылдамдығы және т.б.) байланысты болды. Бұл әр ерекшеліктің күшті және әлсіз жақтары - олардың "өмір сүру қабілеті" арқылы анықталды. Жаратылыс дизайны аяқталғаннан кейін пайдаланушылар санариптік жаратылысқа ат қояды, оны электрондық пошта мекенжайымен белгілейді және оны цифрлық ортаға енгізеді. Олар бір-бірін қуып жеп, тамақтанып, өсіп, жұптасып, бір-бірінен қашып жүреді. Сондай-ақ, олар ата-анасының әртүрлі сипаттары бар ұрпақ шығарған. Жалпы мінез-құлық үлгілері пайда болды, бірақ тек қана тіршілік иесінің дизайнына сүйене отырып, не болатынын болжау қиын болды. Техносфераның барлық жаратылыстарының ортақ бір нәрсесі - олардың бәрі ақырында өледі. Техносферада тек бір жынысты адамдар ғана болды, сондықтан жұптасуды бастаған тіршілік иесі ұрпақты көтеріп, оған қамқорлық жасауды аяқтаған. Жаратылыстың мінез-құлқы Джулиан Сондерсон жасаған "Жаратылыстың жайлылығы" деп аталатын алгоритмдер жиынтығымен басқарылады. Мысалы, ол екі тіршілік иесінің де асқынышы кем дегенде 50% толғанда ғана жұптасу әрекеті (цифрлық ДНК рекомбинациясы) басталуы мүмкін екенін талап етті. Техносферада маңызды оқиғалар орын алса, пайдаланушының жаратылысы қысқаша электрондық хаттар жібереді. Пайдаланушылар веб-сайтқа кіріп, өздерінің жаратылыстарының 2D-суреттерін көре алады, туыстық ағаштар, "әлем" статистикасын тексереді және басқа жаратылыстар мен олардың пайдаланушыларын таба алады.

Танымалдық

Бір есеп жобаның танымалдылығын онлайн нұсқасы 100 000-нан астам пайдаланушыларды тартқанын және олар 3,286,148 және одан да көп жанды жаратып отырғанын атап өтті. Веб-сайт жұмыс істеген жылдар ішінде танымалдылығы артып, серверлік бағдарламалық қамтамасыз ету мен аппараттық жабдықты жаңартуды жеңілдетті, бұл веб-сайттың істен шығуына және жиі жауап беру уақытының баяу болуына әкелді.

Мұражайлар мен білім беру

Көптеген мұражайлар мен педагогтар цифрлық экологияны қызықты деп тапты, ал кейбір мұғалімдер TechnoSphere-ті оқыту құралы ретінде қолданды. Жобаның технологиялық жаңалықтары мен цифрлық бейнелері соншалықты қызықты болды, олар бірнеше мұражайларда уақытша орнатылды, соның ішінде Ұлттық фотосурет, кино және теледидар мұражайы (қазіргі Ұлттық медиа мұражайы) (Брэдфорд, Ұлыбритания), Касула қуатты өнер орталығы (Сидней, Австралия) және Калифорния университеті, Ирвиндегі Дональд Р. және Джоан Ф. Мұражайға келушілер сенсорлы терминалдарды пайдаланып, жан-жануарларды жасады, содан кейін оларды бірден Техносфераға жіберді. Цифрлық ортаға кіргеннен кейін, тіршілік иелерін әлемде үлкен проекциялық экрандар сериясында байқауға болады, бұл жобаның танымалдылығын одан әрі кеңейтеді.