Кіріспе

Гипергомоцистеинемия - қандағы гомоцистеиннің (яғни гомоцистеин мен гомоцистеин цистеин дисульфидін қоса алғанда) қалыптыдан жоғары деңгейімен сипатталатын медициналық жағдай, әдетте ол 15 мкмоль/ л-ден жоғары деп сипатталады. Гомоцистеин қатысатын биохимиялық реакциялардың салдарынан В6 витаминінің, фолий қышқылының (В9 витамини) және В12 витаминінің жетіспеушілігі гомоцистеиннің жоғары деңгейіне әкелуі мүмкін. Гипергомоцистеинемияның басқа да мүмкін себептері: генетика, метионинді шамадан тыс қабылдау және басқа да аурулар. Гипергомоцистеинимияны әдетте В6, В9 және В12 витаминдерін қабылдау арқылы емдеуге болады. Гипергомоцистеинемия жүрек- қан тамырлары ауруларының тәуекел факторы болып табылады; бұл витаминдерді қосымша қабылдау инсульт нәтижелерін сәл азайта алады, бірақ миокард инфаркты, кез келген себеппен өлім немесе жағымсыз оқиғалар емес.

Белгілері мен симптомдары

Гомоцистеиннің жоғары деңгейі бірнеше аурулармен байланысты.

Жүрек- қан тамырлары қатерлері

Гомоцистеиннің жоғары деңгейі жүрек- қан тамырлары ауруларының және тромбоздың белгілі бір тәуекел факторы болып табылады. Сондай- ақ, бұл микроальбуминуриямен байланысты екені дәлелденді, бұл жүрек- қан тамырлары аурулары мен бүйрек қызметінің бұзылуының болашақ тәуекелі туралы айқын индикатор болып табылады. Гомоцистеин артериялардың үш негізгі құрылымдық компоненттерінің: коллаген, эластин және протеогликандардың пайда болуын бұзады және тежейді. Белдіктерде гомоцистеин цистеин дисульфидті көпірлерді және лизин амин қышқылының қалдықтарын тұрақты түрде бұзады, бұл олардың құрылымы мен қызметіне әсер етеді.

Нейропсихиатриялық аурулар

Гомоцистеиннің жоғары деңгейін қан тамырлары деменциясы мен Альцгеймер ауруымен байланыстыратын дәлелдер бар. Сонымен қатар гомоцистеиннің жоғары деңгейі мен В6 және В12 витаминдерінің төмен деңгейі - жеңіл когнитивтік бұзылу мен деменция үшін қауіп факторлары екендігіне дәлел бар. Гомоцистеиннің әсерінен пайда болатын тотықтырғыш стресс де шизофренияның пайда болуына әсер етуі мүмкін.

Сүйек денсаулығы

Гомоцистеиннің жоғары деңгейі қарт адамдарда сүйек сынықтарының көбеюіне байланысты. Гомоцистеин автоокистеніп, реактивті оттегі аралықтарымен реакцияға түседі, эндотелийлі жасушаларға зақым келтіріп, тромбтың пайда болу қаупін арттырады.

Ectopia lentis (қазандық көбелек)

Гомоцистинурия - тұқым қуалайтын эктопия лентистің екінші ең жиі кездесетін себебі. Гомоцистинурия - цистатионин b синтетазаның аз болуынан жиі пайда болатын аутосомалық рецессивті метаболиттік бұзылу. Ол ақыл- ой қабілетінің нашарлауы, остеопороз, кеуде мүкіс аурулары және тромбоздық эпизодтардың қаупі жоғары. 90% науқастарда линзаның ығысуы байқалады және ферменттік ақаудың кесірінен зоналық тұтастықтың төмендеуіне байланысты деп есептеледі. Гомоцистинурия кезінде линзаның ығысуы әдетте екі жақты болып табылады және 60% - ға жуық жағдайда төменгі немесе мұрындық бағытта болады.

Витаминдер тапшылығы

В6, В9 және В12 витаминдерінің жетіспеушілігі гомоцистеиннің жоғары деңгейіне әкелуі мүмкін. Бұл фолие қышқылының жолдарын бұзады және гомоцистеиннің артуына әкеледі, бұл жасушаларға зақым келтіреді (мысалы, эндотелий жасушаларының зақымдануы тромбоз қаупін арттырады).

Алкоголь

Алкогольді ұзақ уақыт ішудің нәтижесінде плазмадағы гомоцистеин деңгейі де көтерілуі мүмкін.

Темекі

Темекісіз темекі гипергомоцистеинемияның қауіпті факторлары болып табылады. Темекі шегу гипергомоцистеинемияға да әкеледі

Генетикалық

Гомоцистеин - метиониннен синтезделетін, метионинге қайта өңделетін немесе В тобының витаминдерінің көмегімен цистеинге айналатын ақуыз емес амин қышқылы. Гомоцистеиннің шамамен 50% - ы метионин синтезасының негізгі жолы арқылы реметилдену арқылы метионинге қайта айналады. Бұл үшін метил тобын беру үшін белсенді фолат пен В12 витаминін қажет етеді. Белсенді фолат 5- метилтетрагидрофолат (5 МТГФ) деп аталады. Гомоцистеинді метионинге қайта айналдырудың тағы бір жолы бар, ол метил доноры ретінде триметилглицинмен (бетаин деп те аталады немесе TMG деп қысқартылады) метилденуді қамтиды. Қалған гомоцистеин цистеинге күкірттеледі, оның кофакторы ретінде В6 витамини қолданылады. 5 МТФР редуктазаның генетикалық ақаулары гипергомоцистеинемияға әкелуі мүмкін. Ең көп таралған полиморфизмдер MTHFR C677T және MTR A2756G ретінде белгілі. Гомозигот G;G мутациясы, сонымен қатар C;C деп аталады (бұл эквивалентті) еуропалық этностың (ақ кавказдықтар) шамамен 10% -ында кездеседі. Гомоцистеиннің жоғарылауы сирек кездесетін тұқым қуалайтын ауру гомоцистинурия кезінде де болуы мүмкін.

Емдеу

В6, В9 немесе В12 витаминдері (жеке немесе біріктірілген) гомоцистеин деңгейін төмендетеді және миокард инфарктісінің тәуекелін аздап төмендетуі мүмкін, бірақ стандартты еммен немесе плацебомен салыстырғанда клиникалық зерттеулерде миокард инфарктісінің тәуекелін төмендетуі мүмкін емес.